De levensader van Gaza ligt onder vuur

Hét doel van het Israëlische grond-offensief is de vernietiging van de tunnels tussen Gaza en Israël.

'We zijn doodsbang voor die tunnels. Er kunnen zomaar terroristen in je tuin staan.' Yotam, inwoner van kibboetz Erez, aan de grens met Gaza, vreest een aanval door Hamasstrijders meer dan de rakettenregen op het zuiden van Israël. 'Daar leer je na jaren mee leven.'


Het vernietigen van tunnels die vanuit de Gazastrook naar Israël zijn gegraven, is de voornaamste doelstelling van het hevige grondoffensief van het Israëlische leger. Op de heuvels van Sderot, een stadje waar elke bushalte een bunker is om te schuilen voor raketten, staan Israëliërs naar de gevechten in Gaza te kijken. Onder hen veel orthodoxe Joden, die zich bij zonsondergang omdraaien om te bidden, richting Jeruzalem.


Het leger beschiet ook doelen op eigen grondgebied. Uitgangen van 'terreurtunnels,' zoals Israëlische politici en militairen ze noemen. Israël begon vorige week met het grondoffensief nadat 13 Hamasstrijders opdoken uit een tunnel nabij een kibboets. Enkelen werden gedood, anderen doken snel weer onder grond, meldde het leger op basis van eigen videobeelden. Begin deze week infiltreerden tien Hamasstrijders, gekleed in Israëlisch uniform, elders in het grensgebied. Ze doodden vier Israëlische militairen, voordat ze zelf door een luchtaanval om het leven kwamen.


Dat het gevaar niet alleen van boven komt, in de vorm van raketten, maar ook ondergronds aanwezig is, weten Israëliers sinds 2006. Hamas bracht Israël een psychologische klap toe, toen Hamasstrijders boven de grond kwamen nabij de grensovergang met Gaza en soldaat Gilad Shalit ontvoerden. Hij werd jaren later geruild tegen meer dan 1.000 Palestijnse gevangenen.


De afgelopen week heeft het Israëlische leger naar eigen zeggen meer dan dertig tunnels vernietigd, of althans een deel ervan. Het is een klus die, volgens critici, door de veiligheidsdiensten is onderschat. 'De tunnels zijn op een diepte van zo'n twintig meter gegraven, het is vrijwel onmogelijk ze op te sporen', zei defensiedeskundige Eado Hecht van de Israëlische Bar Ilan Universiteit deze week tegen de BBC. Of er moet een toegang worden ontdekt, óf er moet met sensoren en andere technologische middelen een gangenstelsel worden getraceerd. 'Om het netwerk voor Israëlische inlichtingendiensten verborgen te houden, zijn de ingangen meestal verscholen onder woningen, moskeeën, scholen en andere openbare gebouwen.' Regering en leger gebruiken dat argument om het hoge aantal burgerslachtoffers in Gaza te verklaren.


Hamas is trots op de tunnels, waarin de leiders een veilig heenkomen hopen te vinden maar doodsbange burgers niet welkom zijn. Op videobeelden is te zien hoe zwaarbewapende strijders door een krappe tunnel rennen. Donderdag verscheen op internet een filmpje van militanten die vanuit een soort 'luchtgat' raketten afvuren op Israël.


De tunnels zijn volgens deskundigen gebouwd van beton dat tot voor kort uit Egypte werd gesmokkeld (het land heeft honderden tunnels inmiddels afgegrendeld of vernietigd), of onttrokken aan het bouwmateriaal voor scholen en huizen. Israël staat de invoer van beton in Gaza maar mondjesmaat toe. Hamas is er niettemin in geslaagd een enorm labyrint aan te leggen. Het kan volgens Israëlische politici nog wel twee weken duren voordat de grensoverschrijdende tunnels onschadelijk zijn gemaakt. Legerchef Benny Gantz wil doorgaan 'zolang het nodig is'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.