'De last van de gebeurtenissen van vroeger weegt te zwaar op mijn schouders', jammerde Sinterklaas

'Er is niets mis met het ouder worden, ware het niet dat de last van de gebeurtenissen van vroeger te zwaar weegt op mijn schouders', jammerde Sinterklaas op het scheepsdek.

De oranjeachtige wolken boven zee en land waren als een deken die de zonden van de oude man bedekten. Hij vertrok naar het regenachtige Noorden en miste nu al de warmte van de zon op zijn wangen. Hij moest aan Anne Frank denken die in haar laatste dagen ook naar zonlicht had gesnakt. Haar had hij niet blij kunnen maken met een cadeautje. Zijn traan viel op de vloer en hij kreunde: 'O, Anne...'

Het was alsof zeven olifanten tegelijk tegen zijn borstkas drukten, zo bedrukt voelde hij zich op deze eerste dag van de reis naar Nederland, het land van Anne en het land van een nieuwe generatie die daadkracht eiste van de gammele grijsaard die hij was. Het paard even verderop stopte met eten en hinnikte om hem te laten zien dat hij meeleefde met zijn baas.

Het dier had recht op een antwoord na zo'n hartverscheurende kreet in de richting van de bergen. Sint streelde Amerigo met trillende hand en bracht met een zwakke stem de volgende zinnen uit: 'Ze hebben een miljoen woorden vuil gemaakt aan ons en hebben nog steeds niet door dat ik de geschiedenis ben en de zwarte jongen mijn geweten. Waarom zou ik me op mijn hoge leeftijd aan slopende zeereizen wagen als hij er niet was geweest...'

Hij ging verder: 'Als ik de herinneringen probeer weg te cijferen, kijkt hij de gebeurtenissen namens mij recht in de ogen. Hij is het die ongrijpbaar is en door de donkerste krochten van de ziel weet te glippen. Door hem dool ik nachtenlang door vreemde, uitgestorven straten. Schoorstenen glijdt hij af omdat tenminste het kind getroost moet worden voor de verschrikkingen van toen en nu.'

Het paard leek tevreden na deze woorden en vestigde de aandacht weer op het hooi voor hem. Er woei op dat moment een lugubere wind die eerder de storm in het hart van de oude man aanwakkerde dan dat die iets deed met de zeilen van het schip.

Hij had in zijn lange leven talloze mannen gezien die, wanneer de omstandigheden daar waren, de daad in kwestie in de praktijk hadden gebracht. Maar normaal gesproken nam de moord op het geweten meer dan tien seizoenen in beslag. Hoe pijnlijk was zijn situatie, hij moest nu al aan de slag.

De arme heilige had nooit kunnen bedenken dat ook zijn gerimpelde handen zouden veranderen in wapens voor een aanslag. Het wurgen was niet het probleem, maar wel hoe die onschuldige, trouwe ogen straks naar hem zouden kijken.

De zwarte jongen had de hele nacht doorgewerkt. Hij lag nu te slapen en was zich van geen kwaad bewust. Sint liep en praatte tegen zichzelf: 'Ze laten me dit wel doen, maar hen wacht een lange tijd van stilte. Het feest zal van korte duur zijn.' Hij veegde met de buitenkant van zijn hand een traan weg en wierp voor de zekerheid nog een blik op de hemel om te controleren of er toch een sein kwam voor wat meer overleg.

De mouwen stroopte hij dan maar op. Het paard op het dek, de vogels in de lucht en al het leven in de zee voelden aan wat er ging gebeuren en schreeuwden hun stembanden kapot om de zwarte jongen uit zijn bed te lichten.

Sinterklaas daalde af naar het vertrek dat vol was van de zoete geur van een lichaam dat altijd jong had weten te blijven. De jongeman sliep met een glimlach om de lippen. Sinterklaas boog zich over hem, hij streelde over het mooie kroeshaar en fluisterde: 'O, lieve jongen, jij bent de enige getuige van wat ik allemaal heb gedaan. Ze kunnen God niet aan en hebben het daarom op jou gemunt. Als ik weiger, ben ik de volgende. Sorry, lieve jongen.'

De mooie knaap was ook niet van gisteren. Hij schrok wakker en met de diepe slaap nog in zijn lijf reikte hij naar de trillende handen van de geschiedenis en vocht met ziel en zaligheid terug. Roet of pigment op zijn huid, hij kende het verschrikkelijke zoogdier beter dan iedereen. Zonder hem zou die homo sapiens aan de voet van de bergen en in de delta zelfs het blauw van de horizon grijs verven. Hij hapte naar adem, maar vocht terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden