De lange tenen van satirisch weekblad Le canard enchaîné

Le Canard enchaîné is met ruime voorsprong het vreemdste verschijnsel onder de Franse media. Het weekblad ziet er uit alsof er sinds de oorlog niet naar is omgekeken....

Alle succesformules waarmee mediagoeroes kranten en weekbladen denken te moderniseren om zo een jonger publiek te bereiken zijn aan de Canard voorbij gegaan. Desondanks is dat lelijke eendje het grootste succesnummer onder de gedrukte media in Frankrijk: wekelijks gaan er een half miljoen van over de toonbank. Die worden bovendien gelezen. In metro of café zie je jong en oud verdiept in een Canard.

Het blad dankt zijn lezersschare aan zijn onafhankelijkheid. Le Canard heeft geen advertenties en staat bekend om zijn betrouwbaarheid. Het heeft een aantal van de beste onderzoeksjournalisten van Frankrijk in dienst, die niet zelden met onthullingen komen, ook uit de boezem van de regering. Ministers en ondernemers sidderen als Le Canard hen op de korrel neemt.

Maar wat gebeurt er als het blad zelf onderwerp van gesprek wordt? Dat ervaren nu Karl Laske en Laurent Valdiguié. Zij zijn journalist bij respectievelijk Libération en Paris Match en schreven samen Le Vrai Canard (de echte eend), waarin ze een boekje open doen over de werkwijze van het blad.

Zo onthullen ze dat Brice Hortefeux, de in linkse kringen omstreden minister van immigratie en nationale identiteit, een van de bronnen van het blad is en dat een van de adviseurs van president Sarkozy meeschrijft aan het (namaak-)dagboek van Carla Bruni, dat Le Canard wekelijks op de voorpagina afdrukt. Ze weten ook te melden dat het blad een financiële reserve van 91,7 miljoen euro heeft, en dat de redacteuren tot de best betaalde journalisten van Frankrijk behoren.

Allemaal niet zo verschrikkelijk, zou je denken. Maar Le Canard reageerde als door een wesp gestoken. Hoofdredacteur Michel Gaillard ruimt deze week een flink deel van de voorpagina en van pagina vijf in om het boek te weerspreken. ‘Le Canard is vaker aangevallen’, schrijft hij. ‘Maar nog nooit zo kwaadwillend en laag bij de gronds.’

Waarna hij in een betoog dat gedrenkt is in ironie alle beschuldigingen van het duo weerlegt. Het is aandoenlijke, boeiende lectuur waaraan je uiteindelijk het gevoel overhoudt dat er wellicht toch een kern van waarheid moet schuilen in Le vrai Canard.

Voornaamste conclusie: Le Canard enchaîné heeft langere tenen dan alle politici waarover het blad wekelijks bericht.

Ariejan Korteweg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden