Column

De lange aanloop naar de uitslag, in acht taferelen

Jesse Klaver: vroeg begonnen. Beeld
Jesse Klaver: vroeg begonnen.Beeld

28 februari 2016

In het fonkelnieuwe partijkantoor van Denk in Rotterdam klimt Tunahan Kuzu op tafel. Hij draagt een variant op het Plakkaat van Verlatinghe voor waarmee hij zich als lijsttrekker wil lanceren. Het eindigt met: '...dat het Koninkrijk der Nederlanden van ons allemaal is! Wen daar maar aan!' Zo ziet zelfvertrouwen eruit. Denk vraagt me om advies. Wat is beter: opening van het partijkantoor en presentatie lijsttrekker tegelijk, of maak je daar aparte evenementen van? Een jaar later is de verhouding tussen Denk en media danig bekoeld. Op de uitslagenavond is de pers niet welkom.

Tunahan Kuzu oefent speech op partijkantoor. Beeld
Tunahan Kuzu oefent speech op partijkantoor.Beeld

23 april

Terwijl Paul Rosenmöller het congres in Amersfoort opwarmt, is door een kier in de gordijnen te zien hoe Jesse Klaver zich in een zijzaaltje voorbereidt. IJsberend, de witte hemdsmouwen opgestroopt, oortjes in. Klaar om zijn achterban, en vervolgens heel Nederland, in te pakken. Als hij opkomt, knalt als altijd 'Tonight's gonna be a good night' van de Black Eyed Peas door de zaal. Zijn performance zal in de maanden die volgen steeds geolieder worden. GroenLinks pakt een vroege voorsprong.

19 november

Honderden opgewekte VVD'ers in een congrescentrum bij Noordwijkerhout. Echt de vergaderlocatie voor een asfaltpartij - het openbaar vervoer hier mag geen naam hebben. Op het podium Mark Rutte, die in een cabaretachtige performance zijn tegenstanders belachelijk maakt: Asscher en Buma samen suf en somber in een verzorgingshuis, Krol die voortijdig een vergadering verlaat. Geen beter vermaak dan leedvermaak, de zaal schatert. Verbinden: graag. Maar nu even niet.

6 december

In het bijzaaltje van café de Witte Aap in Rotterdam - in 2009 uitgeroepen tot beste bar van de wereld - dreigt een zinnetje van Thierry Baudet in het tumult verloren te gaan. Toch zegt hij het echt: de komst van vluchtelingen en migranten leidt tot 'een homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking'. Een dergelijk verlangen naar zuiverheid tref je zelfs bij Wilders niet aan. Drie maanden later duikt het zinnetje opnieuw op, aan tafel bij Pauw & Jinek. Quasi-nonchalant neemt Baudet zijn woorden terug.

9 december

Lilianne Ploumen en Ronald Plasterk lopen er in zaal Mozaïek in het Amsterdamse Bos en Lommer een beetje verloren bij. Even verderop staat de winnaar, Lodewijk Asscher. Ze willen hem graag feliciteren, maar hij wordt omstuwd door verslaggevers. De verliezer, Diederik Samsom, is zojuist met stille trom vertrokken. 'De meeste mensen houden thuis iets achter, onder een afdakje', zegt Ploumen: 'Zo is Diederik niet. Die heeft alles gegeven.' Een vlakke speech van Hans Spekman, een ongemakkelijke omhelzing en klaar was het. Geen Internationale, geen vrienden of familie die de winnaar bejubelen en de verliezer troosten. Er hangt treurnis rond deze apotheose van de lijsttrekkersverkiezing. En wat als het Samsom was geweest?

5 januari 2017

In Teuge leest Henk Krol tijdens de trainingsweek van de kandidaat-Kamerleden van 50Plus een mail voor. Een mevrouw schreef hem dat de regering uit kaalplukkers bestaat; van het pensioen van haar man, 7.000 euro, was door allerlei maatregelen nog maar 5.500 euro over. Schande, vond ze. En vindt Krol. De aspirant-Kamerleden kijken elkaar verbouwereerd aan. Die 5.500 euro, is dat per maand? Jazeker, moet Krol bekennen: het gaat hier om het principe.

Henk Krol en kandidaten in Teuge. Beeld
Henk Krol en kandidaten in Teuge.Beeld

6 januari

De PVV presenteert een lijst met vijftig kandidaat-Kamerleden, van wie niemand met de Volkskrant wil praten. Rob de Jong, nummer 31 op de lijst en tot dan fractieleider van de VVD in Haarlem, lijkt aanvankelijk een uitzondering. 'Ik wil best', zegt hij in eerste instantie. Een paar dagen later deinst hij terug. De oestercultuur van de PVV zal een sterk stempel op de campagne drukken: hoe te berichten over een partij die zich in nevelen hult? En kun je zwijgend regeren?

6 maart

Het ging vaak over de humor van Sybrand Buma de laatste tijd. Zijn scherpe kant komt tevoorschijn als hij bij Nieuwsuur wordt geconfronteerd met een afvallige CDA'er. De man leest voor uit Mattheüs 25: 'Ik was een vreemdeling en gij hebt mij geherbergd.' Een houding waar hij bij de lijsttrekker van het CDA vergeefs naar zocht. Hier wordt Buma toegesproken door dat andere CDA, de partij van Hirsch Ballin, Klink en Van Agt. 'Dat hoor ik vaker', zegt Buma en geeft bij wijze van antwoord zijn eigen variant van vol is vol. Een rechtse voorman trekt zijn streep in het zand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden