De laatste klepperaar van Nederland is niet meer

De laatste klepperaar van het land is niet meer. Jack Nelemans beheerste een breed repertoire en kon zelfs met vier kleppers tegelijk spelen.

'Jack kon op school niet goed meekomen, maar had een bijzondere muzikale aanleg en kon op een mondharmonica elk deuntje naspelen dat hij op de radio hoorde.'

Jack Nelemans was de laatste klepperaar van Breda en misschien ook wel van het land. Want er is vrijwel niemand meer in Nederland die de ooit zo bekende kleppers bespeelt: twee langwerpige houtjes die zo tussen de vingers moeten worden gehouden dat er een ritme mee kan worden aangegeven.

Het klepperen was vooral voor de oorlog populair. De grote klassieker was de door Jan Morks geschreven Kleppermars, waarmee het AVRO-kinderkoor in 1933 en de Haagse Ooievaartjes in 1955 groot succes hadden in het hele land. Het refrein:

Klepperde, klepperde klep klep klep,

Klepperde, klepperde klep klep klep,

'k Ben zo blij, dat ik, 'k ben zo blij, dat ik,

'k Ben zo blij, dat ik ze heb.

Toen was een stel kleppers nog een populair Sinterklaascadeau. Ze waren in bijna alle speelgoedzaken te verkrijgen. Veel kinderen maakten ze zelf. Maar sinds de jaren zestig is het instrument in de vergetelheid geraakt. Niemand leert meer klepperen. En de mensen die het nog beheersen, sterven uit. Jack Nelemans overleed op 14 september in een ziekenhuis in Breda.

Zelfs met twee handen en vier kleppers kon Nelemans nummers ten gehore brengen. 'Hij had een fabuleus ritmegevoel', zegt jazzmuzikant Joep Peeters die wel met hem speelde in het bekende Bredase etablissement De Vrachtwagen, waar zowel zijn jazzgroep als harmonie Concordia bijeenkwam voor de repetities.

Nelemans was de vaandeldrager van Concordia en ook de reserve-bekkenist. Na een optreden van de harmonie sprong Nelemans veelvuldig op het biljart om zijn eigen show weg te geven. Peeters begeleidde hem op de piano.

Muzikale aanleg

De kleppers van Nelemans waren speciaal voor hem gezaagd uit een bijzondere houtsoort. Zijn favoriete nummer was volgens Peeters In gedachten zie ik het kerkje weer dat onder meer bekend werd van uitvoeringen door Corry en de Rekels en het Duo X. Andere nummers op zijn repertoire waren Leichte Kavallerie, Barcelona en de Radetzkymars. Maar Nelemans klepperde net zo gemakkelijk een wals of een jazznummer.

Jack Nelemans werd geboren in Ginneken, tegenwoordig een deel van Breda. Bij de bevalling overleed zijn moeder, wat zijn vader hem nogal kwalijk nam. Uiteindelijk werd de relatie onhoudbaar, ook omdat Jack op school niet goed kon meekomen. Hij had een bijzondere muzikale aanleg en kon op een mondharmonica elk deuntje naspelen dat hij op de radio hoorde.

Nelemans werd uit huis geplaatst en kwam terecht in het pension van de familie Lambregts. Nadat het pension werd opgeheven, trokken twee van de familieleden zich zijn lot aan. Nelemans, die toentertijd een drankprobleem had, werd eerst opgevangen door een van de zonen en later de dochter. Samen zouden ze bijna veertig jaar voor hem zorgen. 'Hoewel ik bijna twintig jaar jonger was, zag hij mij als zijn moeder', zegt Elma Lambregts-Voermans, bij wie hij tot zijn dood verbleef. Volgens haar was hij niet altijd even makkelijk maar kon hij ook lief en aandoenlijk zijn. Hij zou vele jaren werken als stratenmaker en kwam uiteindelijk bij de Sociale Werkvoorziening terecht.

Klepperen en muziek maken bleef zijn passie. En de avond bij de harmonie zijn belangrijkste uitje. De laatste jaren kreeg hij hartinfarcten. Vorige maand brak hij door een val zijn heup. Bij de operatie ontstonden complicaties.

De laatste klepperaar is niet meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.