De laatste der regenten is verdwenen

Afgetreden

 

Zondagavond vond Ivo Opstelten het bonnetje waarnaar hij zo lang had gezocht. Het was trouwens geen bonnetje, maar een digitale bevestiging van betaling door het ministerie van Justitie aan Piet Doedens, de advocaat van drugscrimineel Cees H. Die zat in een oud computersysteem, waaruit hij 'met specialistische kennis' weer zichtbaar werd gemaakt.

Dat was een fatale ontwikkeling. Ivo Opstelten en Fred Teeven traden gisteravond af. Ze kwamen niet in de eerste plaats ten val door het knappe speurwerk van Nieuwsuur-journalist Bas Haan, maar door hun eigen ict-afdeling.

Daar stond het dan: 4.710.627,18 gulden. Precies het bedrag dat Bas Haan vorige week al naar buiten had gebracht. Haan had ook een bonnetje gezien. Niet het bonnetje van Opstelten, want die vond het zondagavond pas. Ook niet het bonnetje van advocaat Jan-Hein Kuijpers, want Kuijpers bezwoer ons bij Jeroen Pauw dat hij zijn bonnetje níét aan Haan had getoond. We kunnen er dus van uitgaan dat er minstens drie bevestigingen van het betaalde bedrag in omloop zijn.

Waarom het met zo'n waaier van bonnetjes zo lang duurde voor het bedrag naar buiten kwam, en waarom Opstelten zo lang volhardde in zijn foute opgave, weten alleen de goden - en wellicht Fred Teeven. Want crimefighter Fred was de man die destijds de deal met Cees H. sloot: boete betalen, vermogen terug, geen woord tegen de fiscus.

Het aan Cees H. overgemaakte bedrag was diens in 1993 geconfisqueerde vermogen minus een boete van 750 duizend gulden. Opstelten hield vol dat het niet om 5,5 miljoen min 750 duizend ging, maar om 2 miljoen min boete.

'Ik heb de Kamer dus getrouw, naar waarheid en gedetailleerd geïnformeerd', zei Opstelten daar bijna een jaar geleden over.

'Getrouw' is een woord met vele betekenissen - daar was Opstelten nog wel mee weggekomen. 'Gedetailleerd' is een subjectief begrip - daar zou hij ook niet op zijn gesneuveld. Maar 'naar waarheid' was aantoonbaar onjuist. Het bedrag dat hij noemde klopte niet, en dat er geen bonnetje was klopte evenmin. Dat was wat ze in Den Haag een politieke doodzonde noemen. Opstelten en zijn deputy sheriff Fred Teeven hadden geen zin zich door de Kamer te laten wegsturen, en stapten gisteravond op.

Dat was erg spijtig. Ik was van plan vandaag de hele dag te gaan kijken naar het debat tussen Opstelten en de Tweede Kamer. Nog één keer genieten genieten van de verbale goochelact van Ivo de Illusionist, van zijn meesterlijke suggestie van logica in vacuüm gezogen zinnen. Het mag niet zo zijn, de laatste der regenten is verdwenen, een tijdperk van eeuwen is definitief afgesloten.

Fred Teeven trad gisteravond samen met Ivo Opstelten af. Foto ANP

Hoe bestaat het, dat Opstelten en Teeven zijn gevallen op ogenschijnlijk volslagen zinloos gehussel met cijfers? Ik vermoed een simpele waarheid; de zaak lijkt me te onbenullig voor iets ingewikkelds. Ik sluit zelfs niet uit dat de Volkskrants Xander van Uffelen gelijk heeft. Hij suggereerde dat Opstelten misschien het overgemaakte bedrag in euro's had onthouden - maar vermoedelijk wordt Opstelten liever met beton aan zijn voeten in de Maas geworpen dan dat toe te geven; in elk geval trad hij liever af.

Zoals Fred Teeven het onlangs naar aanleiding van de affaire-Cees H. tegenover een verslaggever zo fraai verwoordde: 'U weet niet alles, en ik wel alles. Misschien komt het nog een keer naar boven, en dan zal u het ook begrijpen.'

Die kans is nu natuurlijk aanzienlijk verkleind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.