COMMENTAAR

De kwestie 'klein kalifaat' bleek veel groter dan een incidentele misser

De leiding van Trouw drukte signalen dat Ramesar niet voor zijn bronnen kon instaan de kop in.

Hans Wansink
Het gebouw waar dagblad Trouw gevestigd is. Beeld ANP
Het gebouw waar dagblad Trouw gevestigd is.Beeld ANP

Als in een landelijke kwaliteitskrant verslag wordt gedaan van een 'klein kalifaat' dat zou heersen in de 'shariadriehoek' in de Haagse Schilderswijk, dan slaat zo'n publicatie in als een bom. Dat was dan ook precies wat er gebeurde nadat de reportage van Perdiep Ramesar in Trouw van 18 mei 2013 werd afgedrukt. PVV-leider Wilders en vicepremier Asscher maakten onder grote belangstelling van de media hun opwachting in de buurt, debatten volgden in de Tweede Kamer en de Haagse gemeenteraad en ambtenaren van de gemeente deden onmiddellijk bezorgd navraag bij contactpersonen in de wijk.

In die wijk bleek evenwel nooit iemand gehoord te hebben van een 'shariadriehoek' en al snel bleek dat geen enkele buurtbewoner zich in het verhaal van Trouw kon herkennen. Tekenend voor de macht van een gerespecteerd landelijk medium was evenwel dat het stadsbestuur van Den Haag uiteindelijk afzag van actie tegen Trouw, omdat men bang was voor nog meer negatieve publiciteit over de toch al zo geplaagde Schilderswijk.

Dit weekend bleek de kwestie 'klein kalifaat' veel groter te zijn dan een incidentele misser. Trouw heeft niet minder dan 126 publicaties van de vorige maand op staande voet ontslagen verslaggever Perdiep Ramesar uit haar digitale archief gewist, omdat ze gebaseerd waren op bronnen die niet blijken te bestaan. Aanleiding voor het terugtrekken van de publicaties is het rapport van de op 12 november ingestelde 'Commissie brongebruik Trouw', waarin onderzoekers Bert Kreemers, Egbert Myjer en Jeroen Smit de megafraude van Ramesar uit de doeken doen.

Ramesar was zonder meer zeer inventief in het verzinnen van zijn reportages en de zegslieden die daarin figureerden. Maar dat verklaart nog niet waarom deze groothandelaar in gefantaseerde verhalen zeven jaar lang in Trouw geen strobreed in de weg werd gelegd. De onderzoekscommissie stelt hiervoor allereerst de heersende cultuur op de redactie verantwoordelijk. Die cultuur, schrijven de onderzoekers met gevoel voor understatement, 'heeft er niet aan meegewerkt dat de controlemechanismen voor de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de krant goed werden onderhouden'.

De talloze signalen van binnen en buiten de krant dat Ramesar niet kon instaan voor zijn bronnen werden niet alleen genegeerd, maar actief de kop in gedrukt door leidinggevenden. Naar aanleiding van het verhaal van de 'shariadriehoek' spiegelde hoofdredacteur Willem Schoonen zijn lezers zelfs voor dat 'de vele bronnen die voor dit verhaal zijn gebruikt, allemaal bij de redactie bekend zijn'. Niet dus.

Voor de hoofdredactie van Trouw stond Ramesar sinds 2009 boven de wet; collega's die met vraagtekens of bedenkingen kwamen over de ijverige verslaggever kregen nul op het rekest. Dat de huidige hoofdredacteur Cees van der Laan, die als chef van Ramesar maandenlang direct betrokken was bij diens publicaties, volstaat met de mededeling dat hij 'te goed van vertrouwen' is geweest, lijkt een onderschatting van de vertrouwensbreuk die er tussen hem en zijn lezers is ontstaan.

Ramesar was een van de zeer weinige niet-blanke journalisten die op de redacties van de Nederlandse kwaliteitskranten te vinden zijn. Dat maakt zijn ondergang extra pijnlijk. Het streven naar diversiteit op de redacties moet dan ook met dubbele energie ter hand worden genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden