De kwestie invloed op de verkoop

Kan een criticus de filmzaal vol of leeg schrijven? Toen de veronderstelde blockbuster The Lone Ranger flopte, lag dat volgens Johnny Depp niet aan zijn apathische rol als indiaan Tonto, maar aan de vooringenomen filmpers. 'De recensies waren maanden voor we de film uitbrachten al geschreven', constateerde de acteur. 'Ze probeerden de slagader van onze film door te snijden.'

Critici als een roedel wolven, eensgezind en uit op bloed. Zo ook omschreven door Ate de Jong, bij de ontvangst van zijn neergesabelde film Het bombardement, die niettemin nog 180.000 bezoekers trok.

De Volkskrant berichtte, zoals alles en iedereen, juichend over La Grande Bellezza. Lezers kozen 'm als film van het jaar, gingen zelfs 2 tot 3 keer, mailden ze de redactie. De teller staat op 250.000 bezoekers. Kon de lethargische gigant Jep Gambardella dat ook op eigen kracht, zonder gunstige pers?

Over de invloed van recensies valt weinig wetenschappelijks te beweren. Kenau nog eens uitbrengen, nu zonder recensie in de Volkskrant, om te zien of de film het dan beter doet in de bioscoop, dat gaat niet. In zijn proefschrift over de Nederlandse filmindustrie, uit 2009, constateerde de econoom Joris Ebbers dat meer sterren in de krant in elk geval wél meer geld van financiers betekent, voor een volgend project. Bezoekcijfers deden er daarbij minder toe, van het winnen van een Gouden Kalf ging soms zelfs een negatief effect uit. Er was zichtbaar sprake van invloed van de recensent, stelde de onderzoeker. Maar hoe die invloed zich precies vertakte, dat bleef gissen.

We doen zelf even semirepresentatief onderzoek: merkt men bij bioscoopketen Pathé effect van recensies? 'Nee, niet echt. Wel van de hoeveelheid aandacht, die is belangrijker dan de soort.' Andere factoren wegen minstens zo zwaar: 'Is het vakantie, wordt er gevoetbald, schijnt de zon?'

Over naar het arthouse-theater ForumImages te Groningen, met dezelfde vraag: hebben recensies effect? 'Ja. Althans, die in jullie krant wel.'

Mooi, nu niet doorvragen. Filmrecensenten hebben invloed, soms. Maar dienen hun meerdere te erkennen in de lente.

BOR BEEKMAN

filmredacteur

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden