Bellen metguus dubbelman

‘De krant ziet er goed uit vandaag. Maar toch 10 procent minder dan als mijn foto’s erin hadden gestaan’

Volkskrantfotograaf Guus Dubbelman had op het veld moeten staan tijdens de eerste EK-wedstrijd van Nederland, maar viel buiten de boot vanwege coronabeperkingen. De hoofdredactie tekende bezwaar aan bij de Europese voetbalfederatie Uefa. Waarom zit dit Dubbelman en de krant zo hoog?

Guus Dubbelman.  Beeld Sanne De Wilde
Guus Dubbelman.Beeld Sanne De Wilde

De pandemie is nog niet voorbij, logisch toch dat er beperkingen voor fotografen zijn?

‘De problemen van de mensheid komen in vele geuren en kleuren, en het niet toekennen van een fatsoenlijke perskaart aan een fotograaf van de Volkskrant is een van de kleinere. Maar ik vind het wel een schande.

‘Iedereen die het stadion in gaat, wordt getest. Ik ook, gisteren: ik mocht wel de tribune op, maar niet langs de lijn staan. De krant heeft allerlei pogingen gedaan, mails gestuurd naar de Uefa, maar geen gehoor gekregen. Voor mij is het een pijnlijk proces. Ik loop al sinds 1978 mee, en heb het gevoel dat ik nu aan de kant ben gezet.

‘De positie van fotograferen in het voetbal is sinds 1988, toen de boarding werd geïntroduceerd, steeds verder verslechterd. Op gegeven moment kregen we plekken aangewezen, dan kies je de minst slechte. Tot voor kort kon je dan nog weleens ruilen met de stoel van een collega, dat wordt ook steeds minder toegestaan. Bij het WK ‘86, het laatste toernooi zonder totale boarding, heb ik twee heel mooie foto’s van Maradona gemaakt. Die had ik onder de omstandigheden van daarna nooit kunnen maken.

‘De Uefa en Fifa zien journalistiek als bijvangst. Wij betalen niet, de tv betaalt miljoenen. En onafhankelijke fotografen kunnen onwelgevallige zaken in beeld brengen, dat wordt ook steeds verder ingeperkt. Als er incidenten zijn, bijvoorbeeld een vechtpartij, mag je je niet in die zones begeven.’

Je mag niet langs de lijn fotograferen, maar wel vanaf de tribune. Waarom heb je dat niet gewoon gedaan?

‘De hoofdredactie en de fotoredactie, die me erg steunen, bleven me tot het laatst vragen: doe het nou wel, ga op de tribune zitten. Maar dat is geen fotojournalistiek. De kunst is met bepaalde sluitertijden, met bepaalde lenskeuzes en met geluk iets heel bijzonders maken. Dat lukt niet vanaf de tribune. Vanaf daar maak je videostills.

‘Als ik daar wel was gaan zitten, had de fotoredactie misschien gedacht: dan moeten we een foto van Dubbelman nemen. Nu kunnen ze kiezen uit het aanbod dat vanaf de zijlijn is gemaakt, dat zal altijd beter zijn dan wat ik vanaf de tribune had kunnen maken. Niet fotograferen is in dit geval dus een journalistieke keuze. De krant ziet er goed uit vandaag. Maar toch 10 procent minder dan als mijn foto’s erin hadden gestaan.’

Waarom? De krant kan inderdaad kiezen uit foto’s die de persbureaus maken. Is dat niet voldoende?

‘Ik durf wel te zeggen dat mijn foto’s een eigen signatuur hebben. Het is hetzelfde als waarom ze Willem Vissers naar wedstrijden sturen en niet gewoon de verslagen van persbureaus overnemen. We proberen op onze manier, met ons gevoel, een wedstrijd te vatten. Dat maakt het de Volkskrant.’

‘Uefa doet dit niet om de Volkskrant te pesten’

De Uefa heeft aan alle bonden gevraagd een lijst te maken met fotografen, op volgorde van prioriteit, zegt Gerard den Elt, algemeen secretaris van Nederlandse Sportpers. ‘Dat is natuurlijk ontzettend lastig en vervelend. Uiteindelijk hebben we elf fotografen gerangschikt. Guus is op plek vijf terechtgekomen, boven hem stonden ANP, Proshots, het AD en De Telegraaf. Dat heeft te maken met bereik. Ik ging ervan uit dat zijn plek langs de lijn daarmee veilig was.’

Het aantal fotografen dat de Uefa toeliet langs de lijn, zestien, viel tegen, legt hij uit, zoals ook het aantal aanwezigen in het publiek lager uitviel dan gehoopt. Een groot deel van de fotografieplekken werd ingenomen door internationale persbureaus en fotografen die de nationale teams zelf meebrengen. Dubbelman viel daarmee buiten de boot.

‘De Uefa doet dit niet om Guus Dubbelman of de Volkskrant te pesten’, zegt Den Elt. ‘Ik heb de afgelopen tijd bij de Uefa gemerkt dat ze zich zeer bewust zijn van de moeilijke afwegingen die ze hebben moeten maken. Daar is Guus nu het slachtoffer van, maar hij is niet de enige lang meelopende fotograaf waarvoor dat geldt.’

Hij ziet ook dat de vrijheid van fotografen de afgelopen decennia is beperkt. ‘Ja, de tijd schrijdt voort. Toen Guus begon kon hij gewoon het veld oplopen om foto’s te maken na een goal. Toen liepen de fotografen tussen de spelers door. Nu staan er ook veel meer televisiecamera’s, er staat meer apparatuur langs het veld. De plek voor fotografen is kleiner geworden.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden