De kracht van kleur

De olympische zwemploeg deed voor de Spelen in Peking aan daglichttherapie. Olympisch kampioen 10 kilometer open water Maarten van der Weijden liep met lichtjes voor zijn ogen rond....

Een wereldreiziger die op Schiphol landt, zou in de nabije toekomst wel eens het volgende kunnen gaan doen. Hij laat zich in een speciale behandelruimte in de aankomsthal met gekleurd licht ‘behandelen’ tegen zijn jetlag.

Klinkt vreemd, maar het gebeurt al. Niet op Schiphol, maar in vitalityresort The Tides in Overveen, nabij Haarlem. Na de kleurlicht-behandeling voel je je aanzienlijk fitter. Er zijn globetrotters die erbij zweren.

Nu is de kracht van licht niet onbekend. De olympische zwemploeg gebruikte daglichttherapie om de effecten van de jetlag terug te dringen en de prestaties te verbeteren. Winterdepressies worden bestreden met ‘lichtkanonnen’. En in juni besteedde het wetenschappelijke tijdschrift Journal of the American Medical Association aandacht aan een Nederlands onderzoek, waaruit blijkt dat demente ouderen zich beter voelen wanneer ze in goed verlichte vertrekken verblijven. Slaaponderzoeker Eus van Someren van het Nederlandse Instituut voor Neurowetenschappen, en verantwoordelijk voor het onderzoek, zei toen: ‘Veel licht werkt net zo goed als medicijnen.’

Maar niet alleen met intensieve daglichttherapieën worden resultaten bereikt. In de strijd tegen kwalen en aandoeningen, wordt ook de kleurlichtbehandeling ingezet, al is dat nog niet in de Nederlandse ziekenhuizen.

Bij de kleurlichttherapie worden led-lampjes en led-kleuren gebruikt. Led’s kennen we als de kleine, energiezuinige lampen die geen gloeidraad hebben zoals de gloeilamp. Ze hebben de eigenschap zeer goed gekleurd licht te kunnen afgeven.

Dit nog relatief onbekende fenomeen wekt de nieuwsgierigheid. Want wat bereikt die kleurlichttherapie dan nog meer dan alleen het bestrijden van jetlag? Tijd voor een bezoek aan The Tides in Overveen, waar je al meteen een beter gemoed krijgt. Het resort staat op een landgoed aan de duinrand, met glooiende velden en majestueuze bomen. De villa behoorde ooit toe aan een puissant rijke bankiersfamilie. Het negentiende-eeuwse pand is in ere gehouden, maar binnen ademt het resort een moderne luxe uit. Er is een medisch centrum, een private spa, healthclub en een restaurant.

Hier kun je op basis van de Chinese vijf elementenleer een persoonlijk aangepast ‘vitaliteitprogramma’ volgen. De gedachte achter de Chinese elementenleer is dat water, hout, vuur, aarde en metaal de drijvende krachten zijn in de mens. Als één van deze de overhand krijgt, raken we uit balans en worden we ziek. Het vitaliteitprogramma zorgt ervoor dat de bezoeker weer in balans komt. De kleurlichttherapie speelt hierin een belangrijke rol.

Ik ga naar het medisch centrum, waar in een van de hoge, ruime kamers therapeut Henk van der Eng mijn vitaliteit zal meten. Het is een momentopname die laat zien hoe het met mijn energiehuishouding is gesteld. Deze meetmethode is ontwikkeld in de jaren negentig in de Russische ruimtevaart. Met een meetpen, verbonden met de pc, wordt een drietal metingen gedaan op meridiaanpunten (energiepunten) op mijn vingers en tenen. Op het computerscherm verschijnen grafieken waarbij precies wordt aangegeven waar in mijn lichaam een verstoring of blokkade zit. Even later zal het computerprogramma ook precies aangeven welke led-kleurcombinaties nodig zijn om deze op te heffen.

De balans blijkt vrij aardig, met voldoende energie, leest Van der Eng van het scherm: ‘Maar de doorbloeding in je linker hersenhelft, nek en schouders kan beter. Het komt door werkstress, die zich uit in verkramping.’

Vervolgens zet hij een soort dikke pen waaruit led-licht komt op huidzones in mijn hartstreek en op mijn kruin. ‘De lichtfrequenties gaan via de meridianen rechtstreeks naar de blokkade’, zegt Van der Eng. Het is wonderbaarlijk, maar in mijn borstkas voel ik het direct ruimer worden en dat aangename gevoel stijgt op naar mijn hoofd. Mijn ademhaling wordt automatisch rustiger en dieper en de spanning in mijn schouders vermindert. Nametingen laten deze prettige verbetering meteen zien. De verkramping is weg, en dat binnen een paar luttele minuten.

Het meet- en behandelprogramma, dat de naam I-Healthsysteem heeft gekregen, is ontwikkeld door Van der Eng samen met de bioloog Mauk den Boer. Inmiddels wordt het in 26 landen gebruikt, in onder meer wellness-centra en ziekenhuizen.

Kleurlichttherapie is zo oud als de wereld, zegt Van der Eng, de dag na de behandeling. ‘Zie gekleurd licht als voeding. Het laadt je batterij op en verhoogt je weerstand. Na behandeling met gekleurd licht heb je meer helderheid en energie. Kleur vitaliseert, dat voelt iedereen, ongeacht de klachten. En omdat het lichaam meer energie heeft gekregen, treedt ook het zelfherstellend vermogen in werking.’

Maar hoe werkt dat precies? De Amerikaanse professor Jim Oschman, celbioloog en biofysicus, woont en werkt in Dover, New Hampshire. Hij was assistent van de Hongaarse biochemicus en Nobelprijswinnaar Albert Szent-Györgyi, en deed de afgelopen 25 jaar onderzoek naar alternatieve en aanvullende geneeswijzen op het gebied van energie.

Hij schreef er twee boeken over. ‘Licht is energie, net als onder meer geluid, magnetisme en warmte, en heeft helende effecten,’ zegt hij. ‘Het is bekend dat cellen licht produceren, en dat ze zeer lichtgevoelig zijn. Als het ware hebben ze ogen die het hen mogelijk maken om licht te ontwaren en te zien uit welke richting het komt. Bovendien worden ze aangetrokken tot bepaalde kleuren licht die worden geproduceerd door ‘gewonde’ cellen. Dit is belangrijk in de reactie van het lichaam op aangetaste cellen. Deze geven een bepaald licht af, immuuncellen worden daardoor aangetrokken. Licht stimuleert weer de celdeling en de aanmaak van nieuwe cellen.

‘De meeste medische problemen waarvoor mensen naar artsen gaan, zijn van regulerende aard; het lichaam reageert niet zoals het zou moeten op de aandoening. Modern onderzoek leert dat licht een van de boodschappers is die het lichaam gebruikt om de reactie op letsel en andere (ziekmakende) processen te reguleren. Door het toepassen van licht in de juiste frequenties en kleuren kan het helingsproces worden geactiveerd. Licht activeert de celactiviteiten en celmigraties die essentieel zijn voor herstel van het lichaam.’

Een praktisch voorbeeld. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA deed in 2004 onderzoek naar de effecten van rood led-licht. Ze gebruikte astronauten en duikbootbemanningen als proefpersoon. Hun huid werd behandeld met drie soorten rood led-licht. Wat bleek: het rode licht had een snelgenezend effect op hun bloeddoorstroming, wondheling en kalkhuishouding.

In de cosmeticabranche is het huidverjongend gebruik van licht inmiddels een hele industrie geworden, compleet met onderzoeksresultaten.

De Brusselse arts Luc Arco, die momenteel werkt aan een boek over kleurlichttherapie en de effecten daarvan, kent een wielerploeg die tijdens de Ronde van Frankrijk rood en infrarood licht op spieren en gewrichten gebruikt. Als gevolg daarvan hoeven de renners minder medicijnen in te nemen tegen te hoge hematocrietwaarden en waarmee ook de kans op trombose vermindert.

‘Met licht met een frequentie tussen 600 en 950 nanometer (een nanometer is een miljardste van een meter, red.) is wetenschappelijk bewezen dat veel geneeskundige effecten zijn te bereiken’, zegt de bioloog Den Boer. ‘Het wordt gebruikt voor wondheling, brandwonden, weefselreparatie, chronische ziekten, depressies en zenuwpijn.’ Receptoren in het bindweefsel, dat is het weefsel dat organen onder andere beschermt, pikken die verschillende nano-golflengten op. Daarmee wordt meer energie geproduceerd. Die energie wordt naar de ‘gewonde cel’ gebracht, waar op dat moment een tekort aan energie is. Den Boer: ‘De cel kan dus energie opbouwen door licht. Het effect hangt af van de toegepaste kleurenvolgorde, de intensiteit van het licht en de plek waarop je het toedient.’

Licht is daarmee voor veel doeleinden toepasbaar. Vooral bij chronische aandoeningen worden goede resultaten behaald. Maar ook wordt het systeem ingezet bij (post)traumatische behandelingen, burn-out, voor huidverjonging of sportletsel. Of ter voorkoming daarvan. Vooral in Duitsland en Rusland wordt veel onderzoek gedaan naar licht en kleuren.

Arco voorziet op termijn een grote toekomst voor de kleurlichttherapie, zeker door de toename van chronische welvaartsziekten als hoge bloeddruk, overgewicht, slapeloosheid, stress, reuma, darmziekten en een hoog cholesterol. ‘In de kleurlichttherapie wordt de persoon als geheel genomen, als een vast systeem. Als daarin een element verandert, heeft dat gevolgen voor alle lichaamsprocessen. Licht werkt niet – zoals vaak in de reguliere geneeskunde – op de gevolgen van een ziekte, maar op de oorzaak van een aandoening, die altijd op energetisch niveau ligt.’

Als testcase gebruik ik het al maanden pijnlijk zeurende gewricht in mijn rechter wijsvinger. Volgens de huisarts is het slijtage en moet ik daarmee leren leven. Mauk den Boer zet zijn lichtpen op mijn hand; hij weet precies om welke kleurlichtfrequenties mijn opstandige gewricht vraagt. Het is amper te geloven: de pijn verdwijnt meteen, en blijft ook weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden