Column

De kracht van de advertentie

Gaat de Telegraaf met de vluchtelingenadvertentie Bild achterna?

Fragment uit de advertentie in De Telegraaf.Beeld .

Je kunt denken wat je wilt van de paginagrote advertentie waarin Telegraaflezers gisteren werden opgeroepen tot het 'bedenken van menswaardige oplossingen' voor de vluchtelingencrisis, maar de variatie aan ondertekenaars blijft opmerkelijk: van tv-presentatrice Linda de Mol tot Concertgebouworkestdirecteur Jan Raes en van Delta Lloyd-topman Hans van der Noorda tot rapper Fresku. Nog frappanter, blijkt na wat rondbellen: 'Het plaatsen van de advertentie werd mede mogelijk gemaakt door de uitgeverij van de Telegraaf.' Dat laat Hendrik Jan Biemond weten, advocaat bij het kantoor Allen & Overy. Adjunct-hoofdredacteur Jan Kees Emmer van De Telegraaf bevestigt het meteen. Hebben we hier te maken met een omslag te vergelijken met het Duitse Bild, dat het na een felle anti-immigratietoon in het verleden nu hartstochtelijk opneemt voor vluchtelingen? Emmer verwijst door naar hoofdredacteur Paul Jansen. 'Ik beoordeel of een advertentie past (niet te veel redactieruimte vreet) en gepast is', sms't die. 'Daar zag ik geen bezwaar'. Voor verdere vragen moet ik naar zijn uitgever: Harry de Wit, algemeen directeur van TMG Landelijke Media.

Advocaat Hendrik Jan Biemond.Beeld .

Ook Biemond beantwoordt vragen sms'end, vanuit Londen, tijdens een vergadering waar hij niet uit kan. Als initiatiefnemer van de advertentie moet hij wel: ze hebben hun oproep om nu 'vanuit samenleving en politiek samen op te trekken' niet voor niets besloten met de zin 'Op ons mag een beroep gedaan worden'. Dit voor wie dit soort acties te vrijblijvend vindt.

Bij Biemond kom ik via theatermaker Gable Roelofsen (33) uit Maastricht. Dit was dus gewoon op Facebook begonnen, zegt hij, afgelopen weekend met Biemond. Gedeelde machteloosheid, een tekstje dat ze opstelden, en toen ging dat al snel als een razende kettingbrief rond. Gable Roelofsen is er 'klaar mee' om 'al jaren verdacht gemaakt te worden als theedrinker en te links'. Tussen de uitersten van het immigratiedebat zitten zoveel meer ideeën. Ze praten al met de publieke omroep, over 'een soort denkmoment van 24 uur'.

Theatermaker Gable RoelofsenBeeld .

Klopt, zegt NPO-bestuurder Shula Rijxman, die de advertentie ook ondertekende. Terwijl wij praten, vergaderen de omroepen over een gezamenlijke actie op radio en tv, zegt ze. Los van de actie van Roelofsen, maar 'dat er een verhaal verteld moet worden moge duidelijk zijn'. Humaniteit, zegt Rijxman: echt een punt waar de NPO haar bestaansrecht weer eens kan laten zien.

Ook Jan Raes, de directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest en benaderd door Biemond, twijfelde 'geen moment'. Raes charterde nog wat zwaargewichten: Jan Hommen (KPMG), Wiet Pot (ex-Goldman Sachs), Lodewijk Hijmans van den Bergh (ex-Ahold). 'Grensoverschrijdend barmhartig zijn', zegt hij, 'dat kunnen bedrijfsleven en de culturele sector niet meer aan de politiek overlaten'.

Breed gedeeld lijkt de teleurstelling in politici die de flanken blijven opzoeken, steeds weer onder de indruk van extreme opvattingen uit de samenleving. Gable Roelofsen vindt het ook dapper dat iemand als Nick Schilder, van het zangduo Nick & Simon en afkomstig uit PVV-stemmend Volendam, de advertentie voor de ogen van zoveel Telegraaflezers ondertekende. Nick kan niet reageren omdat hij met vakantie is. Rapper Fresku belt wel meteen terug ('Ik wist nog niet wie Fresku was', had Roelofsen blij gezegd, 'maar hij leverde ons meteen vijf rappers!'). 'Ik ben sowieso voorstander van open grenzen', zegt Fresku. Punt uit.

Harry de Wit, de directeur van TMG Landelijke Media, belt aan het einde van de middag, met excuses, hij wilde 'dit eerst ook voor mezelf even onder woorden brengen'. Zijn antwoorden leest hij voor. De advertentie was niet gratis. Wel is een korting toegepast die TMG hanteert voor 'bepaalde goede doelen'. Hoe hoog die korting was, wil hij niet zeggen, 'om te voorkomen dat ik hier verder precedenten creëer'.

De Wit noemt het zelf allemaal ook 'bepaald ongebruikelijk', maar wilde een uitzondering maken voor Biemond en een kwestie die 'de samenleving internationaal zozeer raakt'. Als uitgever dus, zegt hij er nadrukkelijk bij. 'Dit is niet de keuze van de redactie maar van mij als uitgever'. Hoopt De Wit ook dat de Telegraafredactie haar anti-immigratietoon enigszins gaat matigen? 'Ik ken de kwestie-Bild', zegt hij, 'en we hebben daar met de redactie geen discussie over gehad. Maar ik wil er zelf wel een bijdrage aan leveren.'

Je kunt natuurlijk altijd cynisch doen, zegt Gable Roelofsen. Maar deze namen, op deze plek, in deze week? Dat is de kracht van deze advertentie.

Fragment uit de advertentie in De Telegraaf.Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden