NieuwsKoopkracht 2021

De koopkracht stijgt een beetje, als het meezit

Door het kabinetsbeleid gaat iedereen er volgend jaar gemiddeld 0,9 procent op vooruit. Zo luidt de prognose die het kabinet dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde. Maar die is door de coronacrisis erg onzeker. 

Het koopcentrum van Rotterdam.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Bij de inschatting van de koopkracht hoort altijd een groot voorbehoud. Achter dat gemiddelde gaan grote verschillen schuil. De coronacrisis maakt de prognose nog onzekerder dan anders. 

Met een reeks maatregelen probeert het kabinet de koopkrachtgevolgen voor alle inkomensgroepen te beperken. Bij de berekeningen is steeds de voorwaarde dat er niets verandert in iemands privésituatie: geen ontslag, loonsverhoging, geen scheiding, verhuizing, huwelijk of andere wijzigingen die grote invloed kunnen hebben op de huishoudportemonnee. Een belangrijke disclaimer die het ministerie van Sociale Zaken er zelf nog bij geeft is onzekerheid over de ontwikkeling van de werkloosheid. 

Flexwerkers en zelfstandigen hard getroffen

Om aan te geven hoe groot de veranderingen in koopkracht zijn door de coronacrisis, heeft het ministerie onderzocht wat er sinds het begin – in februari – met de inkomens is gebeurd. Voor 77 procent van de werkenden veranderde er niets, bij 9 procent steeg het inkomen en bij 15 procent daalde dat. Die 15 procent is een gemiddelde van alle werkenden: flexwerkers en zelfstandigen werden hard getroffen. In die groepen daalde bij ruim 40 procent het inkomen, terwijl dat bij werkenden met een ‘vaste’ baan bij 13 procent het geval was.

Er is een verschil tussen de cijfers van het ministerie en die van het Centraal Planbureau. Het CPB komt op 0,8 procent gemiddelde koopkrachtstijging uit, het ministerie dus op 0,9. Het ministerie denkt namelijk dat de premie voor de verplichte zorgverzekering 6 euro per jaar minder stijgt dan het CPB schat (in november worden de nieuwe premies bekend). Ook zou de inkomensafhankelijke premie die ouderen en zelfstandigen betalen ietsje minder hard stijgen dan het CPB voorziet.

Pensioenen omlaag

Bij de koopkrachtplaatjes wordt rekening gehouden met een beperkte gemiddelde verlaging van de pensioenen. Die gaan, zo verwacht het ministerie, volgend jaar 0,4 procent omlaag. De noodzakelijke korting van 1,6 procent, vanwege de slechte situatie van veel fondsen, wordt uitgesmeerd over vier jaar. Bij de overheid, waar het ABP de pensioenen regelt, komt de verlaging op 1,09 procent, in het bedrijfsleven op 0,18 procent en in de zorg, waar PFZW de pensioenen verzorgt, op 0,93 procent. De pensioenpremies die werkenden betalen gaan 0,3 procent omhoog. 

Deze cijfers geven de schijn van exactheid. De verwachte kortingen zijn geënt op de financiële positie van pensioenfondsen van deze zomer. Maar de fondsen bepalen pas op 31 december of de pensioenen verlaagd moeten worden. In het najaar worden de premies voor volgend jaar door de fondsen vastgesteld.

Lokale belastingen kunnen ook invloed hebben op de koopkrachtontwikkeling. Weliswaar tellen die al mee in de inflatieraming, maar sommige gemeenten, zoals Amsterdam, zijn van plan om de onroerendezaakbelasting op woningen en bedrijfspanden volgend jaar extra te verhogen. Daarmee wil de gemeente de tekorten op de eigen begroting als gevolg van de coronacrisis beperken. Zoiets kan de koopkracht van huizenbezitters direct raken.

Verder lezen

Koning in Troonrede: schrap zetten voor economische klap door coronacrisis
Nederland moet zich ‘schrap zetten voor de gevolgen van een zware economische terugslag’ door de coronacrisis. Dat zei koning Willem-Alexander dinsdag in zijn Troonrede. Verder viel op dat hij discriminatie in Nederland een ‘wezenlijke bedreiging voor de rechtsstaat’ noemde.

Hoeveel verandert jouw koopkracht?
Volgend jaar gaan we er gemiddeld iets op vooruit in koopkracht. Maar lang niet alle huishoudens profiteren evenveel. Bekijk hier wat je kunt verwachten voor jouw inkomensgroep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden