'De kolencentrales zijn echt nodig'

Nederland moet volgens EU-afspraken veel meer groene stroom produceren. Dat lukt alleen als kolencentrales meer biomassa gaan bijstoken, is de overtuiging van Hans Alders.

VAN ONZE VERSLAGGEVER

Volgens de geruchten wordt er in de formatiebesprekingen eindelijk over energie gesproken. Dat werd hoog tijd, zegt Hans Alders, voorzitter van Energie Nederland, de vereniging van alle Nederlandse energiebedrijven. Hij pleit voor een blik op de lange termijn.

Het schiet nog niet op met de groei van de groene energie in Nederland. We zitten op 4 procent, we moeten naar 14 procent in 2020. Hoe?

'We hoeven het niet meer over 2020 te hebben, het gaat om verdere verduurzaming daarna. Wij zeggen: richt de blik op 2050. Dan moet de CO2-uitstoot 95 procent zijn teruggebracht. Dat betekent voor de elektriciteitssector een CO2-reductie van zo'n 60 procent in 2030. Dat is een gigantische opgave. '

Hoe pak je dat aan?

'In Europa hebben we gekozen voor het emissiehandelssysteem ETS, dat via beprijzing van CO2 de uitstoot moet terugbrengen. Op dit moment is de CO2-prijs door een overschot aan CO2-rechten veel te laag, dus ontbreekt de prikkel om iets aan de uitstoot te doen. Wij willen daarom om te beginnen dat er 1,4 miljard CO2-rechten uit de markt worden gehaald en dat de uitgifte vervolgens jaarlijks wordt aangescherpt.'

Maar de uitbaters van kolencentrales, uw leden, hebben de meeste baat bij lage CO2-prijzen.

'Ook het bedrijfsleven en de huidige regering willen lage prijzen. Maar wij zeggen: als het ETS het belangrijkste instrument is, dan moet je het laten werken. De prijs moet omhoog.'

Is dat genoeg?

'Nee, we hebben ook energiebesparing hard nodig. Niet alleen uit energie- of klimaatoogpunt, maar ook vanwege de koopkracht. Energie soupeert een steeds groter deel van het inkomen op, en het zal niet minder worden - kijk maar naar de prijsstijgingen door hernieuwbare energie in Duitsland. In de landen om ons heen woeden al discussies over energy poverty en Stromarmut. Die gaan in Nederland ook komen. Daarom moeten we energienormen durven stellen aan bestaande huizen.

'We moeten naar meer verplichtingen. Zo kunnen energieleveranciers verplicht worden een bepaald percentage groene stroom te leveren.'

Dan is het risico dat de goedkoopste groene energie het meest wordt gestimuleerd: de bijstook van biomassa in kolencentrales. En dat komt neer op een indirecte steun aan kolencentrales.

'Critici denken dat we de vergroening kunnen halen met alleen wind- en zonne-energie, maar alle studies wijzen erop dat we ook biomassa nodig hebben, en CO2-opslag. En dus kolencentrales.'

In het Lenteakkoord is juist afgesproken om een belasting op kolen te heffen.

'Geen goed idee. Een jaar geleden hebben de energiebedrijven in een Green Deal afgesproken voor eigen rekening meer biomassa te gaan bijstoken in hun kolencentrales, onder voorwaarde dat er geen belasting zou komen. Toen kwam die belasting er toch. Zo houden de bedrijven met kolencentrales geen geld over voor de bijstook van biomassa.'

Steenkool is een stuk goedkoper dan gas. Klimaatvriendelijker gascentrales worden daardoor steeds vaker uitgezet en er wordt meer steenkool verstookt. Dat verhoogt de CO2-uitstoot. Dan is een kolenbelasting toch goed?

'Als je iets wilt doen aan dat probleem, doe het dan met een CO2-heffing. Die kun je weghalen zodra het ETS goed functioneert. Het is eenzelfde soort instrument. Met een kolenbelasting én het ETS kunnen kolencentrales onrendabel worden. '

Nou en? Zet ze dan maar uit, zeggen critici, goed voor het milieu.

'Maar je komt zonder kolencentrales nooit op tijd aan genoeg groene stroom.'

Gas helpt kolen

Het gebruik van steenkool voor Europese stroomopwekking neemt de laatste tijd toe. Door grootschalige winning van schaliegas in Amerika wordt steenkool daar uit de markt gedrukt en naar Europa verscheept, waar aardgas duurder is - en steenkool dus kan concurreren. Gevolg: Amerika wordt schoner, Europa vuiler.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden