Bellen metonze correspondent

‘De koffiehuizen in Turkije zijn dicht: voor de mannen een kwelling’

Rob Vreeken was net begonnen als correspondent in Turkije, toen de coronacrisis losbarstte. We bellen hem over hoe de Turken omgaan met corona, en hoe Erdogan omgaat met zijn macht.

Mensen met maskers en mondkapjes op een markt in Istanbul.Beeld AFP

Hoe gaat het met je in Istanbul?

‘Het is heel onwerkelijk. Ik was net begonnen me hier aan te passen, toen de coronacrisis uitbrak. Het is moeilijk mensen te spreken. Veel instellingen zijn dicht en soms hebben mensen ook weinig zin je te woord te staan. En je kunt de stad niet uit, waardoor je nauwelijks reportages kunt maken.’

Hoe ernstig heeft het coronavirus toegeslagen in Turkije?

‘Behoorlijk zwaar. Momenteel telt Turkije ongeveer 90 duizend coronagevallen. Daarmee staat het op de zevende plaats van zwaarst getroffen landen wereldwijd. Al kan dat ook komen doordat er in Turkije veel wordt getest op het virus, veel meer dan in landen als Groot-Brittannië of Frankrijk. Volgens The New York Times ligt het werkelijke aantal coronadoden hier in werkelijkheid hoger, maar dat is moeilijk te beoordelen. Waarschijnlijk is dat niet veel anders in andere landen.’

Is het stil op straat?

‘Ja, doordeweeks zijn de meeste winkels gesloten, met uitzondering van kruidenierszaken, groentewinkels, supermarkten en andere essentiële zaken. Ook de koffiehuizen zijn dicht: voor Turkse mannen natuurlijk een kwelling. Maar in het weekeinde geldt een echt uitgaansverbod. Dan mag je je alleen op straat begeven om brood te kopen of naar de apotheek te gaan, maar verder niet. De politie controleert daar streng op.’

Is dat niet gek, zo’n weekend-lockdown?

‘De regering van president Erdogan heeft daarvoor gekozen om te voorkomen dat de economie totaal in elkaar stort. Op deze manier kunnen veel mensen toch aan het werk blijven. Doordeweeks zie je dan ook vrij veel verkeer op straat. Deze week begint de lockdown trouwens eerder: op donderdag al, vanwege een nationale feestdag.’

Houden de Turken netjes afstand?

‘Redelijk. Bij de meeste winkels geldt een strikt deurbeleid. Overdag moet je vaak lang in de rij staan voor je naar binnen kunt, netjes op afstand. Maar binnen is  soms weinig ruimte. Wel dragen veel mensen een mondkapje. Iedere Turk heeft van de overheid vijf mondkapjes gekregen. Officieel mogen er bij drogisten geen mondkapjes worden verkocht, omdat ze beschikbaar moeten zijn voor de gratis verspreiding. Toch zijn ze soms wel te koop, zo heb ik vastgesteld.’

Staan de Turken achter het beleid van Erdogan?

‘Ik hoor weinig gemor. Ook in de media merk je weinig onvrede, maar veel media staan hier natuurlijk onder controle van de overheid. Als er kritiek te horen valt, komt die van de vakbonden en van medisch personeel. Zij vinden dat de maatregelen lang niet ver genoeg gaan, zij willen een totale lockdown. Ook de oppositie klaagt daarover, zoals burgemeester Ekrem Imamoglu van Istanbul. Zijn stad (16 miljoen inwoners) herbergt 60 procent van alle ontdekte coronagevallen in Turkije, maar er is geen enkel overleg van de regering-Erdogan met hem over het coronabeleid.’

In sommige landen misbruiken leiders de coronacrisis om nog meer macht naar zich toe te trekken en hun tegenstanders het zwijgen op te leggen. Doet Erdogan dat ook?

‘Eerlijk gezegd valt dat wel mee, al heeft hij onder het nieuwe presidentiële systeem natuurlijk al veel macht. Er worden mensen aangehouden voor het verspreiden van geruchten, en dat kan van alles zijn. Het is natuurlijk ook merkwaardig dat hij geen overleg voert met de burgemeesters van Istanbul en Ankara, allebei oppositiefiguren. Er was even sprake van dat de overheid sociale media als Facebook en Instagram onder curatele zou plaatsen, maar dat lijkt voorlopig van de baan.’

De Ramadan begint, wordt dat een probleem?

‘De autoriteiten hebben de bevolking opgeroepen zich aan de regels te houden, niet naar de moskee te gaan en ook niet na zonsondergang de gebruikelijke gezamenlijke maaltijd te gebruiken. Ik heb de indruk dat de meeste mensen zich daaraan zullen houden.’

Ook al heeft kattenman Ali een longziekte, juist in deze crisis hebben de zwerfdieren hem nodig

Tientallen katten verzorgt Ali Tural rond zijn kattenhuisje in Istanbul. De zwerfdieren zijn de vergeten slachtoffers van de epidemie. De Turkse regering heeft deze week maatregelen afgekondigd om ze te helpen, maar de kattenman van Istanbul merkt er nog weinig van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden