De koffer stond altijd in de hoek

Pim de Pimentel vond nauwelijks rust in zijn leven. Toch koos hij, afstammeling van een Joods-Portugees adellijk geslacht, telkens weer voor Nederland en zijn kinderen....

Pim de Pimentel, op 17 oktober op 80-jarige leeftijd in Amsterdam overleden, was een psycholoog en psychotherapeut, die met de overrompelende charme van een dandy schijn en uiterlijk tot kunst verhief. Dat kunstwerk was hijzelf.

Hij vond het heerlijk als op recepties en in restaurants werd gefluisterd: ‘Wie is die man?’

Die man was graaf Henriquez de Pimentel, hertog van Benavente en Mallorca. Een rechtstreekse afstammeling van een Joods-Portugees adellijk geslacht dat tijdens de Inquisitie in de 16de eeuw naar Nederland was gevlucht. Hij had de documenten, maar de Hoge Raad van Adel wilde er niet aan. Jonkheer had hij kunnen worden, maar dat weigerde hij.

Maurits Pim Antonius Franciscus Henriquez de Pimentel werd in Malang, voormalig Nederlands Oost-Indië, geboren. Zijn vader was kolonel in het leger. Toen Pim 2 jaar was, kwam het gezin in Nederland. Hij zat met Anne Frank op de Montessorischool. In 1943 moesten zij zich melden bij de Gestapo.

In de concentratiekampen Theresienstadt en Dachau verpleegde Pim zijn doodzieke vader. Zelf kreeg hij tbc, leed honger en dacht vaak: morgen ben ik dood. Bij terugkeer in Amsterdam woonden er vreemden in hun huis. Alle meubilair en de huisraad waren verdwenen.

Pim zou, net als zijn vader, militair worden, maar hield het als adelborst maar een jaar vol. Rusteloos als hij was, ging hij in Leuven psychologie studeren. Daar ontmoette hij Mitonet, een studente uit een gegoede Brabantse familie. Hij trouwde met haar en werd katholiek. Het geloof bracht hem dichter bij zijn Spaans-Portugese wortels.

Zij verhuisden naar Groningen, waar hij werk kreeg aan de universiteit. Ze kregen twee kinderen, Pollo (filmmaker) en Ida. In 1965 vertrokken ze naar Suriname. Pim voelde zich Surinamer onder de Surinamers, genoot van het koloniale leven, maar kwam in 1968 toch terug. Het huwelijk hield geen stand, de kinderen bleven bij hun vader.

Pim wilde vervolgens naar Engeland. Hij bezichtigde landhuizen en zocht contact met de Britse adel. Op garden parties op Buckingham Palace deed hij zich voor als graaf, professor, dichter of arts. Hij leek sprekend op Jason King, de erudiete detective uit de gelijknamige populaire tv-serie uit de jaren zeventig. Pim kleedde zich net zo, had dezelfde snor, dezelfde bril en maakte dames het hof. Alleen om het spel en de spanning.

Vanwege de kinderen koos hij voor Groningen. Vervolgens ontmoette hij in Zwitserland een concertpianiste. Hij trouwde drie keer met haar en scheidde ook drie keer van haar.

In de jaren tachtig kwam het oorlogstrauma bij hem terug. Hij zocht hulp bij de Sinaïkliniek en werd zowel patiënt als therapeut. Hij verdiepte zich in het jodendom en had overal waar hij woonde altaartjes met rozenkransen, boeddhabeeldjes, zevenarmige kandelaars en relikwieën. Hij had 33 bijbeltjes.

Urenlang kon hij winkelen, parfummetjes ruiken, jasjes passen en kopen. De kleinkinderen nam hij mee naar sprookjestuinen, hij kookte heerlijk, kon goed luisteren, was behulpzaam en leerde zijn kleindochter breien en haken.

Pim maakte de wereld tot een prachtig, spannend decor, maar in een hoek van de kamer stond altijd een gepakte koffer klaar.

Tips voor de rubriek Uit het Leven?Mail naar vervolg@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden