reportage COP25

De Klimaat-flits-top in Madrid moet vooral weer hoop geven

Mark Rutte loopt langs premier Pedro Sanchez van Spanje bij de opening van de klimaattop. Beeld Getty Images

De VN-Klimaattop in Madrid moet de afspraken van Parijs nieuw leven inblazen. Of zoals Spanje, de organisator van de top, het verwoordt: ‘De wereld mag niet ten prooi vallen aan moedeloosheid.’

De klimaattop in Madrid, die maandag is begonnen, zal om ten minste één reden ­geschiedenis schrijven: nog nooit had een land zo weinig tijd voor de organisatie. Amper een maand geleden bood Spanje zich aan als gastland.

Toch is er op de eerste dag van de top weinig te merken van die korte voorbereidingstijd. Dat vindt althans premier Rutte, die ook bij de opening is. De speeches, het fotomoment, alles volgt elkaar snel op. ‘Spanje is een beetje een land met een Duits-Nederlands karakter als het gaat om precisie’, constateert Rutte tevreden.

De 25ste VN-klimaattop kwam pas na een lange omweg uit in Madrid. Aanvankelijk zou Brazilië de bijeenkomst huisvesten, maar dat land bedankte voor de eer toen de ultra-rechtse Jaïr Bolsonaro aantrad als president. De top werd verplaatst naar Chili. Ook dat land deed echter een stap terug toen er dit najaar massale straatprotesten uitbraken tegen het liberale regeringsbeleid.

Even werd overwogen de top af te blazen. Maar dat zou slecht nieuws zijn geweest, zei Teresa Ribera, de Spaanse minister van Ecologische Transitie, ­vorige week tijdens een persconferentie. ‘Op een moment dat de Verenigde Staten zich willen terugtrekken uit het Akkoord van Parijs (waarin werd afgesproken dat de opwarming beperkt moet blijven tot 1,5 graad, red.), vonden we het extra belangrijk dat deze top doorging. De Spaanse regering wil niet dat de wereld ten prooi valt aan moedeloosheid. Het klimaat moet op de politieke agenda blijven staan.’

Tegelijkertijd tempert Ribera de verwachtingen. ‘Dit is een tussentop.’ Hij geldt als een succes als de deelnemers het eens worden over een systeem voor emissiehandel. Het idee is dat landen hun uitstoot van broeikasgassen op papier kunnen verminderen wanneer ze investeringen doen in de verduurzaming van een ander land. Voor Spanje biedt de top een kans internationaal een goede beurt te maken. De sociaal-democraat Pedro Sánchez, momenteel demissionair als premier, hoopt straks door te gaan voor een politicus die vooropgaat in de strijd tegen klimaatverandering, en hij presenteert Spanje bovendien als een land dat van aanpakken weet. Het Spaanse ministerie van Ecologische Transitie liet bovendien uitrekenen hoeveel geld de top zou opleveren: 200 miljoen euro. Duizenden mensen vinden er werk, en met al die internationale gasten doen ook de hotels en restaurants in de stad goede zaken.

1.500 agenten

Een van de grootste opgaven was de beveiliging. Uit alle uithoeken van Spanje zijn mensen naar de hoofdstad geroepen om de beurshallen te bewaken, waardoor dit nu ‘een van de veiligste plekken van Spanje is’, aldus beurs­directeur Eduardo López-Puertas in de Spaanse media. Bij de grote klimaatdemonstratie op vrijdag zullen 1.500 agenten van de anti-oproerpolitie paraat staan. De dreiging is volgens de conservatieve Spaanse krant ABC afkomstig van drie kanten: van anarchisten, van voorvechters van de Catalaanse onafhankelijkheid, en van moslimterroristen.

Tijdens de opening maandag wordt echter meer gevreesd voor smeltende ijskappen, verwoestende orkanen en uitdrogende leefgebieden. ‘Klimaatverandering is de grootste uitdaging in de wereld van nu’, opent Carolina Schmidt, de Chileense minister van Klimaat, de conferentie. Ook de Portugese VN-voorzitter António Guterres waarschuwt voor de ‘dramatische gevolgen (van temperatuurstijging, red.) voor de mens en andere soorten’. Rutte vindt dat de klimaatdoelen ambitieuzer moeten. ‘Dat biedt ook kansen voor de Nederlandse economie’, zegt hij. ‘Onze dijkenbouwers en baggeraars zijn klaar voor een stijging van de zeespiegel, die anyway gaat komen.’

Wat staat er op het spel?

Wat kunnen we verwachten van deze COP25? Vijf vragen over de inzet, de opwarming en de (beloofde) inspanningen.

Natuurlijk, zegt klimaatwetenschapper Heleen de Coninck: een beter klimaat begint bij jezelf, maar nog veel meer bij het systeem waarin we met zijn allen meehobbelen. En we hebben haast om er iets aan te doen. ‘Ik dacht echt van: woooh. Dat is erg. Het is veel erger dan ik had gedacht.’

Terwijl de VN opnieuw gaat praten over manieren om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, worden ze daar in het Mozambikaanse Beira dagelijks mee geconfronteerd

Deze steden dreigen de strijd met de stijgende zeespiegel te verliezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden