De klik-klak-niet-klaar-pc

Al weer enige jaren geleden hebben de hard- en softwarefabrikanten een nieuwe slogan bedacht: plug and play, insteken en spelen....

GERARD GERADTS

Wat het zou moeten zijn: pc kopen, uitpakken, op het bureau zetten, stekker in het stopcontact en een dusdanige presentatie van de software op het scherm dat je zonder vuistdik instructieboek aan de slag kunt. De uitbreiding met randapparatuur, een cd-rom-speler bijvoorbeeld, zou zo moeten verlopen dat je het nieuwe apparaat aan of in je pc klikt, de computer aanzet en even later de melding op het scherm krijgt dat de uitbreiding gereed is om te gebruiken.

Wat is de praktijk? Onlangs kwam er een videokaart op de redactie, een rechthoekig stuk plastic met elektronika die in de pc moet worden gestoken en die de mogelijkheid biedt, videobeelden op het pc-scherm te bekijken. Een paar uur stoeien later blijkt dat plug wel gaat, maar play niet. De kaart is redelijk eenvoudig te monteren, maar je moet er wel de pc voor openschroeven. Bij het afspelen van een video-cd echter schokt het beeld en is het te donker. Het staat ook niet in het midden van het scherm, maar in een hoek. Misschien dat je verder komt als je de uitvoerige handleiding doorwerkt, maar plug and play is het bepaald niet.

De problemen met deze kaart staan niet op zichzelf. Iedereen die wel eens zijn pc heeft opengemaakt en een uitbreiding heeft geïnstalleerd, staat binnen de kortste keren kniediep in IRQ's, base-adressen, dma's en andere technobabbel. Vooral als je meer insteekkaarten wilt gebruiken (voor modem, geluid, tapedrive, cd-rom, snellere videokaart) heb je de grootste moeite, te voorkomen dat de ene kaart een confict veroorzaakt met de andere, waardoor ze beide niet meer werken. Het gaat dan ook zelden in één keer goed, kost uren, veel studie en veroorzaakt soms onoverkomelijke problemen.

Met software lijkt het beter te gaan, maar ook hier wordt vaak nogal wat vrije tijd en kennis verondersteld bij de gebruiker. Neem OS/2 Warp, het nieuwe besturingssysteem van IBM. Vóór het op je harde schijf staat, ben je een dag verder en mogelijk ook een paar centen meer kwijt dan die paar honderd gulden voor de officiële versie van Warp.

Stel je hebt een pc met een harde schijf van 200 megabyte. Daarop is DoubleSpace losgelaten, een gratis bij DOS meegeleverd programma dat de bestanden op je schijf zo samenperst dat je in plaats van 200 wel 400 Mb aan software kwijt kunt. Nu besluit je Warp erbij te zetten, om te kijken of dat besturingssysteem beter bevalt. Je hebt nog pakweg 100 Mb vrije ruimte op je opgeklopte schijf, dus Warp moet daar wel bij kunnen.

Fout. Warp mag niet op een schijf gezet worden die gecomprimeerd is met DoubleSpace van DOS. Waarom dat prima en veilige compressieprogramma uitgeschakeld moet worden, is niet duidelijk. Warp wil er niet mee werken, dus zit er niets anders op dan DoubleSpace te deactiveren en de bestanden weer op te blazen tot hun normale proporties.

Hóe je dat doet, mag je zelf uitzoeken. De helpfunctie van DoubleSpace brengt op dit punt geen uitkomst. Daarbij komt dat als je 300 Mb aan software decomprimeert op een schijf van 200 Mb je een hoop ruimte tekort komt. Het begint er dus mee dat je allerlei bestanden opruimt die je niet meer nodig denkt te hebben, om zo wat ruimte te krijgen. Neem daar de tijd voor want het is absoluut niet in één oogopslag duidelijk wat bewaard moet worden en wat gewist kan worden omdat de oorspronkelijke software nog op floppy of cd-rom staat.

Wat na die schoonmaak overblijft, moet dus worden bewaard, op floppy's of op een backup-tape als je die hebt. Voor je alles op flop hebt staan, ben je wel even bezig. Als op een flop 1,4 Mb kan en je hebt pakweg 100 Mb aan unieke bestanden, ben je toch snel zeventig HD-floppen aan het formatteren en beschrijven. Je vraagt je af of het niet verstandiger is om een tapedrive te kopen waarop je die bestanden kunt zetten.

Nu nog een reddingsflop maken om de pc straks te kunnen starten als Warp en je harde schijf ruzie krijgen. Op die disk moeten niet alleen het DOS-besturingssysteem komen, maar ook die andere moeizaam samengestelde bestanden als Autoexec.bat en Config.sys, die regelen dat je geheugen optimaal benut wordt, dat je geluidskaart het doet en je cd-rom-speler.

Eindelijk kun je dan je schijf leegmaken. Nu opnieuw formatteren om zeker te weten dat je met een schone lei kunt beginnen en voor de veiligheid meteen een extra partitie aangemaakt zodat de harde schijf uit twee stukken bestaat. Dat betekent wel dat je de instructies van alle uitbreidingskaarten moet nagaan om te kijken of de instellingen gewijzigd moeten worden. Later moeten dus ook wat instellingen van Windows-programma's worden aangepast.

Terug naar Warp. Doorlezen van de gebruiksaanwijzingen (er zijn pakweg drie leesbestanden op de schijf en nog een boekje vol goede wenken) leert dat je tenminste 30 Mb vrij moet houden op je harde schijf voor Warp en nog eens 30 Mb voor al die extra's die IBM erbij doet. Controle van de schijf leert dat er voldoende ruimte is.

Twee startfloppen gemaakt die OS/2 zegt nodig te hebben, en de installatie van Warp kan eindelijk echt beginnen. Letterlijk binnen een minuut weet het systeem al dat het niet overweg kan met de cd-rom-speler die aan de pc hangt. Onder DOS draait het ding perfect, maar OS/2 komt met een foutmelding. De speler is een jaar of twee oud, maar dat is in de pc-wereld zo ongeveer een grijsaard, dus te oud voor Warp om ermee te spelen. Einde oefening. Nuttig resultaat van een hele dag stoeien: een goed schoongemaakte harde schijf. Plug and play? Vergeet het maar.

Gerard Geradts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden