De kleermaker van de koningin

'Ik ben niet iemand van kijk-mij-eens.' Ruim veertig jaar ontwierp couturière Theresia Vreugdenhil de jurken van Beatrix. In de luwte. Afgelopen woensdag overleed ze.

Ze mocht de koningin mevrouw noemen. En voor de majesteit was zij mevrouw Theresia. Het tekent de vertrouwelijke relatie die couturier Theresia Vreugdenhil had met koningin Beatrix. Ruim veertig jaar lang ontwierp ze haar kleding. Afgelopen woensdag 11 juli overleed ze, 82 jaar oud.


De meeste mensen hoorden dat pas afgelopen weekend. Dat past bij de manier waarop ze haar werk deed: in de luwte. 'Ik ben niet iemand van kijk-mij-eens', zei ze ooit. 'Mijn wérk moet goed zijn.'


Vreugdenhil verstond haar vak als geen ander. Toch lukte het de koningin soms het schier onmogelijke van haar te eisen. 'Dan hadden we een goed patroon en een prachtige stof, maar dan verzocht ze toch om iets te veranderen. Maar je kunt niet straffeloos veranderen. Dat heeft consequenties voor het hele ontwerp. Ik heb er slapeloze nachten van gehad. Dat heb ik de koningin ook verteld. En die vroeg later, nadat een probleem was opgelost, steevast: 'En hoe heeft u nu geslapen?'


Het was Theresia Vreugdenhil die de inhuldigingsjapon van de vorstin maakte. Ze was op vakantie toen koningin Juliana bekendmaakte dat ze zou aftreden. Snel spoedde ze zich naar huis, om daar de eisen van Beatrix te vernemen: een japon in dezelfde kleur als het hermelijn van de koningsmantel, en een mouw die op de plaats blijft tijdens de eedaflegging. 'En verder gaat u uw gang maar', schijnt Beatrix te hebben gezegd.


Kritiek kwam er ook op de ontwerpen van Vreugdenhil. Vakgenoten vonden de kledingstijl van de koningin te weinig modieus. Vreugdenhil riposteerde dat het niet om mode ging. 'Het ging erom haar zo goed mogelijk te begeleiden in haar functie', zegt Vreugdenhil in het boek Ontwerpers van Oranje.


Bovendien: de koningin weet wat ze wil, zegt collega-couturier Frans Molenaar, die onder meer kleding ontwerpt voor prinses Margriet. 'Beatrix koopt ook zelf stof in de landen die ze bezoekt. Daarom is er nauwelijks een verschil in stijl te zien sinds Sheila de Vries, opvolgster van Vreugdenhil, de kleding ontwerpt. Het gaat in overleg.'


Vreugdenhil verdient het grootste respect, vindt Molenaar. 'Ik geef het je te doen, zo veel jaren naar tevredenheid voor de koningin werken.'


Dat het zo lang goed ging, is ook te danken aan de discretie die Vreugdenhil betrachtte. Als ze al een interview gaf, deed ze haar best om met veel woorden niets te zeggen. 'Ik heb mijn rol altijd als een dienende gezien. Waar het om gaat, zijn goede kleren, voor haar, óp haar gemaakt, rustig en chic, waarover ze zich geen zorgen hoeft te maken als ze aan het werk is.'


Vreugdenhil kreeg in 1999 het Erekruis in de Huisorde van Oranje, bedoeld voor wie zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de koningin. Maar Theresia Vreugdenhil deed meer dan zich verdienstelijk maken. Ze was een vriendin voor de koningin, zegt Frans Molenaar. 'Ze hebben het leuk gehad samen.'


Het is eigenlijk zo gegaan als tijdens de eerste ontmoeting. 'Gaat u zitten, want ik moet u tevoren iets over de prijzen van mijn kleding vertellen', zou Vreugdenhil hebben gezegd. Waarop Beatrix antwoordde: 'Ik zit al, komt u maar naast me zitten.' Mevrouw Theresia eindigde op gelijke hoogte met de koningin.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden