NIEUWS

De kinderartsen zijn om: vaccineer de tieners

Vaccineer ook tieners van 12 tot 17 jaar tegen corona. Met dat nieuwe advies komen de Nederlandse kinderartsen. De snelle opkomst van de besmettelijkere deltavariant maakt deze volgende stap in het vaccinatieprogramma volgens hen noodzakelijk.

In Israël worden tieners al gevaccineerd. Beeld Reuters
In Israël worden tieners al gevaccineerd.Beeld Reuters

Dat stelt Károly Illy, OMT-lid en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. Tot vorige week waren de kinderartsen nog niet overtuigd van de noodzaak om ook de tieners de mogelijkheid te bieden zich te laten vaccineren: omdat de medische risico’s van corona voor tieners ontzettend klein zijn, aldus Illy. ‘Maar uit de nieuwste modellen die de ziekteverspreiding voorspellen, wordt duidelijk dat bij het niet vaccineren van tieners het aantal besmettingen na de zomer flink zal stijgen. Die stijging is significant hoger dan wanneer de tieners wel worden gevaccineerd.’

Het vaccineren van kinderen tussen 12 en 17 is daarom in het belang van de maatschappij, zegt de kinderarts. ‘Het is noodzakelijk om de deltavariant onder controle te kunnen houden.’

De Gezondheidsraad brengt dinsdag het langverwachte advies uit aan het kabinet over de wenselijkheid van de vaccinatie van tieners. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en het RIVM lieten al eerder weten dat zij groot voorstander zijn van het vaccineren van kinderen, om zo het virus beter in toom te kunnen houden in het najaar. ‘Gewoon doen’, aldus De Jonge, die de stap ‘zeer belangrijk’ noemde. Door het vaccineren van kinderen zou de R-waarde – het gemiddelde aantal mensen dat wordt besmet door een met corona besmet persoon – met zo’n 15 procent kunnen dalen.

Pfizer

Maar aan de keuze om tieners te vaccineren kleven ook ethische aspecten, omdat gezonde kinderen zelf maar zelden ziek worden van corona. Als zij worden gevaccineerd, zouden vooral de volwassenen daar profijt van hebben, was tot dusver de redenering. Het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA heeft laten weten dat het vaccin van Pfizer veilig is vanaf 12 jaar. In landen als Duitsland en de Verenigde Staten worden gezonde tieners inmiddels al ingeënt. In Nederland zijn tot nog toe alleen de kwetsbare kinderen vanaf 12 jaar uitgenodigd om een afspraak te maken voor een prik met het Pfizer-vaccin.

De vaccinatie van tieners is ook in het belang van henzelf, betogen nu de kinderartsen. ‘Ook voor tieners is het niet goed als de maatschappij straks in de herfst weer in een halve lockdown belandt’, zegt Illy. ‘Of als er weer discussie komt over de vraag of de scholen gesloten moeten worden. Dat willen we echt niet meer.’

De kinderartsen zien nog een ander argument, zegt hij. ‘We willen niet dat de tieners tussen de 12 en 18 jaar straks tweederangsburgers worden. Ga maar na: als je onder de 12 bent, ben je in principe gevrijwaard van testen voor evenementen of het buitenland. Als je 18 jaar of ouder bent, kun je je laten vaccineren. Terwijl de groep tussen 12 en 18 zich nu voor elk evenement of voor elke reis naar het buitenland moet laten testen. Dat zijn grote belemmeringen.’

Het wachten is nu dus op de Gezondheidsraad. Mocht het kabinet na het advies besluiten dat de gezonde kinderen kunnen worden gevaccineerd, dan gebeurt dat op zijn vroegst vanaf ongeveer half augustus, zegt een RIVM-woordvoerder. ‘De vaccins die in juli binnenkomen, zijn nodig voor de tweede prikken van degenen die onlangs zijn gevaccineerd of voor hen die hun eerste prik nog krijgen.’

Afgelopen week bevestigde de Amerikaanse medicijnautoriteit FDA voor het eerst een nieuwe, zeldzame bijwerking van de vaccins van Pfizer en Moderna. Deze complicatie, een ontsteking van de hartspier, doet zich vooral voor bij jongeren, en dan vooral bij jongens tussen de 12 en 18 jaar. Het komt bij ongeveer één op de 15 duizend vaccinaties voor. De aandoening is niet heel gevaarlijk en de benauwdheid verdwijnt in de regel vanzelf of na behandeling met ontstekingsremmers. Naar verwachting weegt deze bijwerking wel mee in de discussie in de Gezondheidsraad over de wenselijkheid van tienervaccinatie.

Dwingen

Hoeveel tieners bereid zijn zich te laten vaccineren, is volgens het RIVM niet bekend. Ouders met onwillige pubers kunnen hen in elk geval niet dwingen, stelt Illy. ‘Voor kinderen onder 12 twaalf beslissen de ouders. Kinderen vanaf 16 beschouwen we als wilsbekwaam. Zij mogen beslissen zelf beslissen of ze gevaccineerd willen worden, zonder tussenkomst van de ouders.’

Kinderen van 12 tot en met 15 zitten in een grijs gebied, zegt hij. ‘In het kort komt het eigenlijk hier op neer: het kind beslist in alle gevallen zelf. Als de tiener niet wil, en de ouders willen het wel, dan gebeurt het niet. Andersom is dat ook zo. Als de tiener wèl gevaccineerd wil worden en dat ook goed kan beargumenteren, terwijl de ouders mordicus tegen zijn, dan gebeurt het wel.’ Volgens de kinderarts moeten de ouders door de arts wel betrokken worden in het gesprek hierover.

De gedragsunit van het RIVM doet op dit moment onderzoek naar de vaccinatiebereidheid onder tieners. Naar verwachting eind van de week of begin volgende week zijn daarvan de resultaten te verwachten. Uit officieuze peilingen bleek eerder dat ongeveer de helft van de ouders voorstander is van het vaccineren van minderjarige tieners.

Wanneer er vaccins beschikbaar zijn voor de tieners, is ook afhankelijk van het aantal 18-plussers dat nu kiest voor een prik met het Janssen-vaccin. Daarvan zijn nu 375 duizend doses beschikbaar. Ruim de helft daarvan is inmiddels vergeven. ‘Hoe meer jongeren voor dit vaccin kiezen, hoe sneller er Pfizer-vaccins over zijn voor de vaccinatie van tieners’, zegt een RIVM-woordvoerder.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden