De keuzen van tv-presentatrice Nadia Moussaid

'Als de PVV gaat regeren, moet De Nieuwe Maan natuurlijk als eerste weg'

Nadia Moussaid (32) presenteert nu een jaar De Nieuwe Maan. De wekelijkse tv-talkshow rondom de moslimgemeenschap verhuist bij de NPO in mei naar primetime.

Nadia Moussaid: 'Onze redactie is net zo gevarieerd als onze kijkers'. Beeld Frank Ruiter

Wel of geen moslimomroep?

'Ik zou willen dat alle groepen mensen werden vertegenwoordigd in de programmering van de publieke omroep, maar dat is gewoon niet de realiteit. Dus ik vind dat er zendtijd voor moslims moet zijn, een veilige haven. (Na opheffing van de Moslim Omroep werd de NTR in 2015 opgedragen hun levensbeschouwelijke taak over te nemen, red.) De Nieuwe Maan is een wekelijkse talkshow over de moslimgemeenschap, die groot is en divers. Daarin gebeurt zo veel, dat het moeilijk is een balans te vinden. Je wilt dat moslims de kans krijgen om hun verhaal te doen, maar het moet geen klaag-tv worden. Want er gaat ook veel mis in de islamitische wereld, zoals de intolerantie tegenover homo's en de lijstjes met wat allemaal haram is. Dat moeten we benoemen.

'Onze redactie is net zo gevarieerd als onze kijkers: sjiieten, soennieten, alevieten, afvalligen en één Nederlandse jongen - die pesten we altijd. We voeren onderling hevige discussies over wie we wel of niet moeten uitnodigen. Gelukkig heb ik van de NTR alle vrijheid gekregen. In het vorige format (De Halve Maan, van 2010 tot 2013 gepresenteerd door Aad van den Heuvel en Naeeda Aurangzeb, red.) hoorde je veel theologische gesprekken. Wij focussen meer op cultuur, maatschappij en de jongere generatie.'

Wel of niet gelovig?

'Ik ben zelf niet gelovig. Mijn vader is Marokkaans en moslim. Mijn moeder is half Nederlands, half Oostenrijks. En ze zijn nog steeds bij elkaar! Mijn twee jongere zussen en ik zijn niet islamitisch opgevoed. We mochten kiezen - en ik heb ervoor gekozen om niet te geloven. Ik heb me wel altijd met religie beziggehouden, vooral tijdens mijn studie antropologie.

'Toen de NTR me belde voor deze baan, zei ik direct: maar ik ben geen moslim. Ook niet in cultureel opzicht. En ik ben ook geen ex-moslim; gewoon niet moslim. Dat vond de NTR niet het belangrijkste. Ik weet meer van de islam dan veel andere presentatoren. Ik heb getwijfeld of het niet fout was dat ik een programma voor deze doelgroep zou presenteren. Maar er is nu zo veel angst en onbegrip in de samenleving, dat ik daar graag iets aan wil doen. Laatst kreeg ik een mail van iemand die op de PVV wilde stemmen en door ons programma was gaan twijfelen. Nu maak ik De Nieuwe Maan niet om kijkers te ontmoedigen op de PVV te stemmen, ik wil vooral dat mensen zich niet meer door angst laten leiden. Maar als ik zo'n mail lees, denk ik wel: fuck yeah!

'Ik heb nooit conflicten gehad met gasten omdat ik niet gelovig ben. Maar als ik een paar meiden in nikab te gast heb, ga ik na de uitzending niet in hun bijzijn een sigaret roken en een biertje drinken. Daar houd ik dan toch rekening mee. Wie ik buiten de show om ben moet gasten niet afschrikken.'

Nadia Moussaid

1984 Geboren in Schiedam
2009 Afgestudeerd sociale en culturele antropologie, Vrije Universiteit A'dam
2010 Redactie en research bij MTNL (Multiculturele Televisie Nederland) voor de VPRO, onder begeleiding van wijlen Anil Ramdas
2012 Redactie, verslaggeving en presentatie bij de Amsterdamse tv-zender AT5
2015 Documentaire Leven, liefde & hiv voor de NCRV
2015 Documentaire Lost Generation in Bosnië-Herzegovina
2016 Presentator bij Nieuws en Co op NPO Radio 1
2016 wekelijkse talkshow De Nieuwe Maan bij de NTR op NPO 2

Nadia Moussaid woont met haar vriend in Amsterdam.

Dyab Abou Jahjah of Sylvana Simons?

'Nadat ze was weggegaan bij Denk en haar eigen partij Artikel 1 had opgericht, deed Sylvana Simons haar eerste tv-interview bij ons. Ze had zelfs nee gezegd tegen Jinek, omdat ze het gevoel had dat wij minder bevooroordeeld waren. Sylvana is zo vaak aangevallen dat ze inmiddels snel een muur optrekt. Ik wilde voorkomen dat ze defensief zou worden en volgens mij is dat gelukt.

'Dyab Abou Jahjah hadden we al vaker benaderd, omdat we wisten dat zijn Pleidooi voor radicalisering eraan kwam. Zijn boek is heel filosofisch en heeft een macroblik. Ik wilde dat hij juist concreet werd en of hij de politiek in wil - en dat gaf hij toe. Ik hoefde niet te praten over of hij nou wel of geen antisemiet is, dat doet iedereen al.

'Moet ik echt tussen die twee kiezen? Dan kies ik toch voor Abou Jahjah, omdat ik hem een interessante denker vind. Toen ik jong was en hij de Arabisch-Europese Liga oprichtte, was ik al onder de indruk van hem. Eindelijk een Arabische man die goed kan vertellen en charismatisch is. Natuurlijk was ik vereerd dat Sylvana als eerste bij ons aanschoof, maar het interview met Abou Jahjah intrigeerde me persoonlijk meer.'

Matthijs, Humberto, Jeroen of Eva?

'Sowieso Eva Jinek of Jeroen Pauw. De Wereld Draait Door en RTL Late Night zijn toch meer amusement. Je merkt ook dat Matthijs van Nieuwkerk minder op de politieke onderwerpen zit en dat is precies waarom het voor mij persoonlijk niet zo spannend is. Jeroen Pauw heeft natuurlijk enorm veel ervaring, maar Eva Jinek is mijn voorbeeld, omdat ze eigentijdser, brutaler, losser en empathischer is. Ik probeer zelf ook altijd mijn gasten op hun gemak te stellen, soms met een knipoog.

'Geen van hen heeft iets over mijn programma gezegd, maar Clairy Polak - ook een voorbeeld voor me - coacht me in het interviewen en presenteren. We kijken samen afleveringen terug, maar luisteren ook naar mijn radio-items voor Nieuws en Co op Radio 1. Dan roept ze: stop, dat is fout. Ze is keihard. Punten waaraan ik moet werken: de rode draad vasthouden en daar niet te veel van afwijken. Ook wil ik leren hoe ik politici steviger kan aanpakken.'

Genoeg of meer diversiteit bij de publieke omroep?

'Veel meer diversiteit, zowel qua kleur als in de verdeling man-vrouw. Ik vind het belachelijk dat er bij praatprogramma's altijd mannen aan tafel zitten en dat de gasten nog steeds geen goede afspiegeling zijn van de samenleving. Redacties moeten gewoon beter hun best doen, want De Nieuwe Maan bewijst dat er genoeg interessante gasten met een andere achtergrond zijn. Natuurlijk opereren wij meer in de luwte, dus wij kunnen onervaren sprekers uitproberen. En onze gasten stoten geregeld door naar primetimeshows, zoals de Amsterdamse raadsleden Sofyan Mbarki en Münire Manisa van de PvdA.'

Leven, liefde & hiv of jouw documentaire Lost generation over jonge werklozen in Bosnië-Herzegovina?

'Leven, liefde & hiv (een teledoc voor de NCRV, red.) vind ik het mooist, omdat het erg moeilijk was mensen te vinden die op beeld over hiv wilden vertellen. Ik heb vroeger voor AT5 wel langere reportages en portretten gemaakt, maar dit was de eerste keer dat ik met een professionele crew werkte. We hebben zelfs muziek voor de docu laten componeren.

'In het kader van de Idfa-Mediafonds Workshop werk ik nu aan een documentaire over het Kman, het Komitee Marokkaanse Arbeiders in Nederland, een progressieve, seculiere beweging die sinds de jaren zeventig actief is en onder meer heeft gestreden tegen islamitische scholen. Het valt me de laatste tijd op dat onder Marokkanen zo weinig van dat vrijzinnige gedachtengoed is overgebleven. Daarnaast werk ik met een andere producent aan een reisserie, waarin ik op zoek wil gaan naar de vrouwvriendelijkste religie ter wereld. Genoeg ideeën dus, ik heb het alleen veel te druk.'

Beeld Frank Ruiter

Journalist of activist?

'Ik zie journalistiek als een vorm van activisme. Ik probeer zo objectief en neutraal mogelijk te blijven, maar het eerste wat ik leerde bij antropologie is dat dat eigenlijk niet bestaat. Iedereen kijkt door een andere bril naar de wereld en heeft een voorkeur voor bepaalde thema's. Ik richt me vooral op ongelijkheid, verhalen over mensen die worden onderdrukt of gestigmatiseerd.

'Ik heb dat zelf ook ervaren. Mijn vader heeft tweeënhalf jaar door Europa gezworven en verkocht kettingen op de Ramblas in Barcelona voordat hij, illegaal, naar Nederland kwam. Ik ben toevallig hier geboren. Ik zat op een witte school in Schiedam en er is wel eens tegen mij geroepen: ga terug naar je eigen land. Dat kwetste me enorm. Hoezo heeft de één meer recht op een goed leven dan een ander?'

Nepnieuws: negeren of uitleggen?

'Het is onze taak is om nepnieuws uit te leggen, maar het is allemaal zo moeilijk. Ik maakte laatst een radio-uitzending over kindervaccinaties. Toen kwam een vrouw met allemaal onderzoeken aanzetten waaruit zou moeten blijken dat vaccineren niet nodig is. Ik kan dan zeggen dat er genoeg onderzoeken zijn die het tegendeel bewijzen, maar die heb ik op dat moment niet paraat. Je zou als journalist bijna op elk thema een expert moeten zijn en dat is onmogelijk. En hoe prik je door die filterbubbel van mensen heen, als die alleen nog maar horen wat ze willen horen? Hoe geef je boze mensen een podium, maar voorkom je dat de discussie alleen over gevoelens gaat en niet meer over feiten?

'Ik word er best cynisch van. Jongeren die zich niet meer bezighouden met wat er in de wereld speelt en niet eens gaan stemmen. Trump en Wilders, die steeds opnieuw de legitimiteit van de media in twijfel trekken. VVD en PVV, die verkiezingsdebatten boycotten...

'Hoe kun je als journalist nog je werk doen als politici alleen via de door henzelf gecontroleerde kanalen zenden, maar niet meer met elkaar in discussie durven te gaan? En als de PVV straks gaat regeren, moet De Nieuwe Maan natuurlijk als eerste weg.'

De Nieuwe Maan, elke vrijdag ± 18 uur, NPO 2. Vanaf 9/5 verhuist het programma naar de dinsdagavond, 21.20 uur, NPO 2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.