DE KERN BOB PINEDO OVER KANKER

'Toen ik in 1972 in de medische oncologie begon, zag ik patiënten met uitgezaaide darmkanker al na een paar maanden overlijden. Nu leven ze jaren door. De tijd is aangebroken dat kanker een chronische ziekte wordt. Niet alleen ontdekken we de ziekte steeds eerder, de behandeling is ook steeds vaker maatwerk.


'Die behandeling op maat is voor mijn vakgebied essentieel. Ik ben enthousiast over de targeted therapies, waarbij subtypes van kanker gericht worden aangepakt. We weten steeds beter wat er in kankercellen gebeurt en daardoor kunnen we geneesmiddelen ontwikkelen die de celgroei blokkeren of celdood veroorzaken.


'Die behandelingen richten zich op de eiwitten in de kankercel. Er vindt in de kankercel een kettingreactie plaats, waarbij de receptoren op het oppervlak aan de celkern een boodschap doorgeven: ga in deling. Bij iedere stap in die kettingreactie is een specifiek eiwit betrokken. De werking van die eiwitten kun je afremmen. Helaas kent de cel vluchtwegen, maar ook weer geen tientallen. Als we de kankercel nu maar goed genoeg leren kennen, kunnen we steeds meer van die eiwitremmende medicijnen maken en combineren, zodat vluchtwegen worden afgesloten.


'Die medicijnen zijn nog duur. Ik kan patiënten met uitgezaaide kanker jaren langer in leven houden, maar dat vereist een omslag in het denken. De patiënt moet eraan wennen, de dokter moet er moeite voor willen doen en de maatschappij moet er geld voor over hebben. Ik kan me herinneren dat ik als arts vaak heb opgespeeld, omdat ik wist dat er een middel verkrijgbaar was dat mijn patiënten een paar maanden extra gunde, maar daar vanwege de prijs geen gebruik van mocht maken. Ik kon moreel gezien tegenover hen niet zwijgen.


'Wie bepaalt hoeveel de gezondheidszorg mag kosten? Hoeveel extra tijd moet een duur medicijn kankerpatiënten minstens opleveren om te worden vergoed? De geschiedenis van de kankerbehandeling leert ons dat die extra levensduur na de introductie van een nieuwe therapie langzaam oploopt, van een paar maanden tot vele jaren.


'Terwijl de discussie over de vergoeding van dure medicijnen voortduurt, moeten we ons vooral richten op preventie. Dat is de tweede kern van de oncologie. Met bevolkingsonderzoeken, secundaire preventie, kunnen we de ziekte ontdekken voordat mensen klachten krijgen.


'Minstens even belangrijk is de primaire preventie. Ik verwacht dat het vaccin tegen baarmoederhalskanker de komende decennia zal worden gevolgd door vaccins tegen andere vormen van kanker. Al die nieuwe behandelingen op maat en de komst van vaccins maken dat ik optimistisch ben.


'Maar laten we nu eindelijk eens het roken ontmoedigen. Ik zou graag zien dat het besluit om roken in kleine cafés toe te staan, wordt teruggedraaid. En sigaretten moeten veel duurder worden. Geen 10 euro voor een pakje, maar 25 euro! We zien in landen als Italië en de Verenigde Staten wat de gevolgen zijn van ontmoedigingsmaatregelen, hoeveel kankerpatiënten dat scheelt.'



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden