'De keizer voelt mee met zijn volk'

Woensdag sprak keizer Akihito tot de Japanners: 'Ik hoop met heel mijn hart dat we de hoop niet verliezen'. Maar Tokio kijkt angstig naar de mannen in de kerncentrales: 'onze helden'.

TOKIO -De keizer heeft troostende woorden tot Japan gesproken en mevrouw Tanaka is er blij mee. 'Hij is een bijzondere man die meevoelt met zijn volk in deze moeilijke tijd.' Mevrouw Tanaka, van schoenwinkel Tanaka in de wijk Haneda van Tokio, buigt het hoofd meermalen diep. Keizer Akihito geniet nog altijd groot aanzien bij de oudere generaties.


De 77-jarige vorst, die alleen nog een ceremoniële functie bekleedt, hield woensdag een toespraak op de Japanse televisie. Het komt zelden voor dat de keizer zich rechtstreeks tot de natie richt. Hij riep zijn onderdanen op eendrachtig de tegenslagen van de aardbeving, de tsunami en de nucleaire crisis het hoofd te bieden: 'Ik hoop met heel mijn hart dat mensen hand in hand de problemen zullen overwinnen en vooral niet de hoop verliezen.'


Uit solidariteit laten keizer Akihito en keizerin Michiko dagelijks twee uur lang de elektriciteit afsluiten in hun immense paleis in hartje Tokio. De keizer uitte in zijn toespraak 'grote zorg over de onvoorspelbare toestand' van de kernreactoren. 'Ik hoop oprecht dat we kunnen voorkomen dat de situatie erger wordt. Het aantal sterfgevallen neemt dag na dag toe en we weten niet hoeveel slachtoffers er zijn gevallen. Ik bid voor de veiligheid van zo veel mogelijk mensen.'


Woensdag leek de situatie echter alleen maar te verslechteren. De miljoenen inwoners van Tokio volgden het nieuws van minuut tot minuut. Ze schrokken toen het bluswerk van de reactoren enige tijd werd gestaakt vanwege te hoog stralingsgevaar. En ze waren opgelucht toen de ploeg weer terug aan het werk ging.


'Die mannen zijn onze helden', zegt mevrouw Tanaka, die zoals de meeste inwoners van Tokio de hoop heeft dat het zal lukken de crisis in Fukushima te bezweren.


Tokio wacht af zonder in paniek te raken. Hoewel sommige levensmiddelen schaars zijn geworden in de metropool, is er nog altijd voldoende te eten. Ook brandstof bleef schaars in en rond de hoofdstad. Veel benzinestations bleven woensdag gesloten en bij de stations die open waren stonden weer lange rijen. Voor elke auto was het rantsoen slechts dertien liter.


Een klein deel van de bevolking van de hoofdstad heeft inmiddels toch het zekere voor het onzekere genomen en verlaat de stad per trein, bus of auto. In het donkerste scenario kunnen de komende dagen in Fukushima een reeks reactoren zo ernstig beschadigd raken dat er veel straling vrijkomt. Dat moment willen ze niet lijdzaam afwachten.


De wind was woensdag rond Tokio hard, maar kwam nog uit gunstige richting: uit de bergen ten zuidwesten van de stad. Als de windrichting zou draaien, kan er dan een wolk radioactieve deeltjes naar de hoofdstad waaien. Die straling is volgens deskundigen niet direct dodelijk, maar ze kan op de langere termijn wel meer kanker veroorzaken.


De Japanse regering heeft tot dusverre alleen mensen geëvacueerd die binnen een straal van twintig kilometer rond het getroffen complex wonen. De bewoners in de volgende ring van tien kilometer hebben het advies gekregen binnen te blijven. Tokio ligt ruim 200 kilomter van het nucleaire complex, kleinere steden als Sendai en Fukushima liggen er veel dichterbij.


'Als het helemaal fout gaat met de reactoren krijgen die arme mensen in het directe rampgebied na een aardbeving en een tsunami ook nog een ongezonde dosis straling over zich heen', zegt een inwoner van Tokio die woensdag voor de zekerheid met zijn vrouw en kind in de auto stapte.


Zij hebben besloten om enkele dagen vanuit de stad Nagano in de bergen achter de Japanse hoofdstad de verdere ontwikkelingen aan te zien. 'Alle soldaten en andere hulpverleners die daar zitten lopen hetzelfde risico. Moge God het verhoeden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden