Nieuws

De kazerne die nooit kwam: teruggedraaide verhuizing kostte 1 miljard euro

De teruggedraaide verhuizing van de marinierskazerne van Doorn naar Vlissingen heeft 1 miljard euro meer gekost dan verwacht. In plaats van flink te bezuinigen gaf Defensie daardoor de afgelopen tien jaar juist veel geld uit. Dit constateert de Rekenkamer in een rapport over de bezuinigingen door Defensie.

Het terrein bij Vlissingen waar de kazerne had moeten komen. Na hevig verzet onder de mariniers, die de verhuizing met hun gezin naar Zeeland niet zagen zitten, breekt staatssecretaris Visser het plan in februari 2020 af. Beeld ANP
Het terrein bij Vlissingen waar de kazerne had moeten komen. Na hevig verzet onder de mariniers, die de verhuizing met hun gezin naar Zeeland niet zagen zitten, breekt staatssecretaris Visser het plan in februari 2020 af.Beeld ANP

‘Ontluisterend’, noemt de Rekenkamer de ‘onzorgvuldige’ besluitvorming en de meerkosten van de teruggedraaide verhuizing. In 2012 besloot het kabinet om in Vlissingen een nieuwe marinierskazerne te bouwen: dat scheelde 23 miljoen euro aan investeringen die anders zouden zijn uitgegeven aan het renoveren van de kazerne in Doorn. De verhuizing was onderdeel van het Herverdelingsplan Vastgoed Defensie dat minister Hillen in 2011 presenteerde, met als uitgangspunt een structurele besparing van 61 miljoen euro.

In de jaren daarop kreeg het plan steeds meer trekken van een fiasco. Zo bleek in 2014 dat de beschikbare grond in Vlissingen minder groot was dan gedacht, waardoor maar de helft van de grond volledig kon worden gebruikt. Daarop kocht minister Hennis voor 12,8 miljoen euro aan grond om de kazerne te kunnen huisvesten.

Volgens de Rekenkamer ontstond onder meer door het bouwrijp maken van de grond een andere onvoorziene kostenpost (‘projectkosten’) van 28 miljoen euro. Voor niet gesprongen explosieven in de grond moest tussen de 2,5 en 12,5 miljoen worden gereserveerd. De Defensiestaf wist al in 2015 dat de voorgenomen bezuiniging daardoor niet zou worden gehaald, maar meldde dit volgens de Rekenkamer pas in 2018 vertrouwelijk aan de Tweede Kamer.

Hevig verzet

Na hevig verzet onder de mariniers, die de verhuizing met hun gezin naar Zeeland niet zien zitten, breekt staatssecretaris Visser het plan in februari 2020 af. De Zeeuwen, woedend vanwege de toezeggingen over de impuls voor de werkgelegenheid door de komst van de mariniers, werden door het kabinet ruimschoots gecompenseerd.

Mede door dat compensatiepakket van 670 miljoen euro viel het project met de kazerne veel duurder uit dan begroot. Daarbij kost de nieuw te bouwen kazerne in het Gelderse Nieuw-Milligen, die als het goed is in 2028 klaar is, tussen de 250 miljoen en 1 miljard euro.

Onder meer door het financiële echec met de kazerne lukt het Defensie van geen kant om de voorgenomen bezuinigingen na te streven. Deze zijn voor ‘een aanzienlijk deel niet gerealiseerd’, constateert de Rekenkamer.

De vier bezuinigingsmaatregelen leverden 46 procent (423 miljoen euro) minder op dan was beoogd, aldus het rapport. Zo bracht het wegbezuinigen van 116 gevechtstanks minder op, omdat de jaarlijkse exploitatiekosten te hoog waren ingeschat. Die kosten waren 30 miljoen euro te hoog geraamd.

Ook werd het schrappen van de Cougar-helikopter al na drie jaar teruggedraaid, zonder dat Defensie hiervoor wordt gecompenseerd. Daarnaast leverde de verkoop van mijnenjagers minder op en blijft het personeel van deze mijnenjagers in dienst bij de marine.

Transparanter

Demissionair minister Bijleveld kan zich ‘grotendeels’ in het rapport vinden. Volgens haar wordt er al gewerkt aan verbetering van de administratie. De Rekenkamer vindt dat Defensie met een ‘transparanter administratiesysteem’ moet werken.

Ook wijst Bijleveld erop dat een deel van de bezuiniging ongedaan is gemaakt vanwege de verslechterde veiligheidssituatie. Volgens haar moet er bij Defensie 4 miljard euro bij, in plaats van de 1,5 miljard die Defensie er jaarlijks bij krijgt. Dat is nodig, zegt Bijleveld, omdat het leger onder meer ‘volstrekt verouderd materieel’ heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden