De kandidaat zonder vijanden in zijn kerk

De nieuwe aartsbisschop van Canterbury is een buitenbeentje in de anglicaanse clerus. Hij zat ooit in de olie, maar koos voor zijn geloof.

Justin Welby, die tot 105ste aartsbisschop van Canterbury is benoemd, wacht een zware taak: het beëindigen van de voortwoekerende strijd binnen de Anglicaanse Kerk tussen progressieven en conservatieven.


Wie een half jaar geleden bij de gokkantoren een pond heeft ingelegd op de benoeming van de 56-jarige Welby, kan nu liefst 110 pond incasseren, zo gering werd de kans geacht dat deze vader van vijf kinderen de geestelijk leider zou worden van de 77 miljoen anglicanen in de wereld.


'Het zou de pikantste keuze zijn,' schreef The Times indertijd. Immers, hij was pas één jaar bisschop van Durham, het op drie na belangrijkste bisdom van de kerk. Welby bleek echter over één unieke eigenschap te beschikken: hij heeft geen vijanden binnen de kerk.


Dat laatste komt mede door zijn relatief korte staat van dienst en zijn ongebruikelijke achtergrond. Anders dan zijn voorganger Rowan Williams is hij geen theologisch geschoolde intellectueel.


Na in Cambridge rechten en geschiedenis te hebben gestudeerd, werkte Welby elf jaar lang binnen de olie-industrie, onder meer bij Elf in Parijs, totdat hij in 1987 besloot de olie te verruilen voor God. Vier jaar eerder was hij zijn zeven maanden oude dochtertje verloren bij een auto-ongeluk, een tragische ervaring die zijn geloof had versterkt.


Welby maakte gestaag carrière binnen de kerk en bleek open te staan voor nieuwe ideeën. Als deken van Liverpool gaf hij zijn zegen aan een Halloween-mis voor de levende doden. Daarbij stapte een man uit een lijkkist, vanuit het idee zo de wederopstanding aanschouwelijk te maken voor minder bijbelvaste aanwezigen. Zijn aanpak werkte en de indrukwekkende kathedraal van Liverpool begon weer vol te stromen. Hoewel hij tot de evangelische vleugel behoort hecht Welby grote waarde aan katholieke symboliek en rituelen.


Waar het gaat om de twee grote onderwerpen die een breuk dreigen te veroorzaken binnen de kerk, neemt Welby een middenpositie in. Hij is een voorstander van vrouwelijke bisschoppen, maar koestert bedenkingen bij homoseksuele priesters en het homohuwelijk. Zijn voornaamste doel is het vinden van de gulden middenweg. Het helpt dat hij de beschikking heeft over diplomatiek talent en zichzelf bovendien niet al te serieus neemt.


Hoewel hij binnen de kerk een buitenbeentje is, behoort Welby wel tot de gevestigde orde. Zijn moeder werkte voor Winston Churchill en is familie van de befaamde Conservatieve politicus Rab Butler. Ook zijn vader had belangrijke politieke connecties. Hij bracht John F. Kennedy in contact met diens eerste maîtresse.


Met Welby is er weer een telg van de beroemde eliteschool Eton in een hoge positie terechtgekomen. Premier David Cameron, de Londense burgemeester Boris Johnson en prins William zaten hier ook op school.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden