'De Kamer moet bijten, niet blaffen'

Han ten Broeke (VVD)..

Den Haag Of het nu gaat om het verbieden van de gloeilamp of om strenge fijnstofnormen, geregeld klinkt op het Binnenhof de klacht dat ‘ze’ in Brussel weer van alles hebben bedacht en besloten. De Tweede Kamer zou voor een voldongen feit staan.

Niet waar, zegt VVD-Kamerlid Han ten Broeke. ‘We hebben geen reden tot huilebalken. Er moeten geen tranen vloeien, maar bloed.’

Als de Tweede Kamer twijfels heeft bij nieuwe wetten, verordeningen of richtlijnen van de Europese Commissie, kan ze binnenkort via een nieuwe procedure op de rem trappen. Met Esmé Wiegman (ChristenUnie) schreef Ten Broeke een rapport over het ‘parlementair behandelvoorbehoud’. De Kamer besprak het woensdag.

Wat moet er veranderen?

‘De Nederlandse bevolking was in 2005 hartstikke duidelijk door ‘nee’ te stemmen tegen de Europese Grondwet. Brussel was te veel, te snel, te groot, te duur. Het was óver ons, zónder ons. Dan heb je aan Nederlanders een kwaaie.

‘Maar de nationale parlementen, ook de Tweede Kamer, hebben jarenlang voornamelijk achteraf gezeurd, in plaats van vooraf actie te ondernemen.’

Wat voor voorstellen uit Brussel wilt u kunnen tegenhouden?

‘Denk aan al te gedetailleerde richtlijnen over gewasbescherming, over maatregelen tegen obesitas, of rare regels over maximumsnelheden voor hogesnelheidslijnen. Of denk aan plannen voor het Europese asiel- en migratiebeleid. Die hebben verregaande gevolgen die we in Den Haag niet direct kunnen overzien.’

Hoe kan de Kamer dan ingrijpen?

‘Als de Commissie met nieuwe voorstellen komt, kunnen we direct een behandelvoorbehoud maken. Een Nederlandse minister moet dan in Brussel zeggen dat hij voorlopig nergens mee akkoord kan gaan. We kijken hem dus op de vingers.’

Staat de minister dan niet zwak in Brussel?

‘Nee, hij moet de druk vanuit de Kamer juist gebruiken als onderhandelingswapen.’

U bent een van de bedenkers van de Oranje Kaart, die in het Verdrag van Lissabon komt. Daarmee kunnen 14 van de 27 nationale parlementen samen voorstellen van de Commissie verwerpen. Hoe realistisch is dat in de praktijk?

‘Vergis je niet, toen de Oranje Kaart werd voorgesteld, sloeg de Commissie aan als een valse hond aan de ketting. Het europarlement voelde zich ook gepasseerd. Maar de nationale parlementen stonden altijd ten onrechte helemaal buiten de Bermudadriehoek van Europese Commissie, Europees Parlement en Europese Raad.’

Maar is het niet juist de taak van de europarlementariërs om de Commissie te volgen?

‘Dat was ook het tegenargument van staatssecretaris Timmermans van Europese Zaken. Hoe naïef kun je zijn? Stel dat alle Nederlandse europarlementariërs bezwaar maken, dan is dat nog slechts 3 procent van het totaal.’

Met rapporten als Op tijd is te laat (2002) en Parlement aan zet (2006) trachtte de Kamer ook al greep te krijgen op ‘Brussel’. Waarom zou het nu wél lukken?

‘Het rapport van collega Wiegman en mij heeft geen titel, maar ik zou het Niet blaffen, maar bijten willen noemen. Er is een mentaliteitsverandering gaande. We hebben steun van Pechtold tot Wilders. Het mag technisch klinken, maar het gaat om politiek met grote P.’

Uw doel is óók de EU-scepsis te verminderen bij de burger. Hoe optimistisch is dat?

‘In Denemarken is het ook gelukt. Daar volgt het parlement de laatste jaren uiterst nauwgezet wat er allemaal uit Brussel komt. Deense kranten staan er vol van. Mensen interesseren zich er ook voor. Denemarken was ooit eurosceptisch, maar is nu middle of the road.

‘De tijd van de euroconsensus in de Tweede Kamer is trouwens ook al lang voorbij. We slaan elkaar de koppen in! Maar helaas zie je dat meestal niet terug in de media.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden