De Kamer komt als de regering roept

Wij zijn geen stemvee, roepen Kamerleden hard, en vaak...

Van onze verslaggever Ron Meerhof

DEN HAAG ‘Vertrouwen en zelfvertrouwen zijn hard nodig’, verzucht Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, ‘zeker vandaag.’

Plaats van handeling is de oude vergaderzaal van de Tweede Kamer, één uur ’s middags. Onderwerp van gesprek is het rapport Vertrouwen en zelfvertrouwen, waarin de volksvertegenwoordigers hun eigen functioneren tegen het licht houden.

Het had allemaal niet navranter gekund. Een van de vragen die het rapport opwerpt, is wie er nou de baas is in Nederland. Formeel is dat de Tweede Kamer, als hoogste wetgevende instantie. Maar, zeggen velen, in de praktijk bepaalt de uitvoerende macht, de regering, wat er gebeurt. Deze bijeenkomst lijkt een illustratie van die stelling.

Want drie kwartier eerder is diezelfde Kamer, na bijna vier weken tandenknarsend wachten, in de plenaire zaal komen opdraven om eindelijk te horen wat het kabinet van plan is te gaan doen tegen de crisis.

Onverrichter zake. Want de ministerraad zal nog tot ten minste kwart over drie die middag blijven vergaderen. De minister-president heeft beloofd te laten weten wanneer de Kamer kan komen horen wat er gebeuren gaat. Vloekend taait de volksvertegenwoordiging af.

Het is, kortom, velen wel duidelijk wie in Nederland de baas is. En dat is dus niet het parlement.

Verbeet heeft hoorbaar de pest in wanneer ze de bijeenkomst aftrapt. Ze heeft afgesproken te schorsen zodra het het kabinet behaagt de Kamer te informeren. ‘Ik kan u zeggen, dat ging niet zonder slag of stoot. Maar vertrouwen en zelfvertrouwen helpen in dit soort situaties.’

Een bataljon oudgedienden is komen opdraven. Drie voormalige Kamervoorzitters zitten op een rij: Wim Deetman, Jeltje van Nieuwenhoven en Frans Weisglas.

Die laatste pleit voor behoud van de regel dat dertig Kamerleden een spoeddebat kunnen afdwingen: ‘Dat hebben we hard nodig in deze barre dagen, waar het dualisme ten grave wordt gedragen door drie leden in deze Kamer.’

Die drie, dat zijn de drie fractievoorzitters Arie Slob (CU), Pieter van Geel (CDA) en Mariëtte Hamer (PvdA), die wél mochten meepraten over de crisismaatregelen. SP’er Ronald van Raak: ‘De andere 147 parlementsleden waren de afgelopen weken irrelevant.’

PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen trekt een heel andere conclusie. ‘Drie partijen hebben zojuist samen met het kabinet een nieuw regeerakkoord gemaakt. Het parlement is nog nooit zo sterk geweest als vandaag!’

De Kamerleden hebben nog steeds alle mogelijkheden, zegt Deetman. ‘Het hangt van henzelf af of ze die willen gebruiken.’

Vooral aanwezige Kamerleden van regeringsfracties CDA en PvdA bezweren om beurten dat ze heus nog heel veel macht hebben. ‘We zijn géén stemvee’, zegt Kamerlid Jan Jacob Van Dijk (CDA).

‘Dat hoor ik Russische parlementariërs ook altijd zeggen’, zegt een aanwezige journalist. ‘Heel verdacht hoor, als je dat zo vaak moet zeggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden