Column

De 'jungle' van Calais heeft nu een kinderrestaurant

Margriet Oostveen in Calais

Hoe minderjarige vluchtelingen zonder ouders ook Brexit overleven.

Nuzur, veertien jaar (links) en Saleh, twaalf.

Nergens klinkt het Britse 'fuck you' schriller dan in de 'jungle' van Calais. Zeker wanneer je hier, tussen nieuwe krotten, opeens het Junglebook Restaurant voor kinderen ontdekt. Binnen delen zwijgende jongens een keu rond een krakkemikkig poolbiljartje. Ze schrijven hun namen en leeftijd voor me op: Afsarkan, dertien jaar. Nuzur, veertien jaar. Saleh, twaalf. Mirza, acht. Allemaal Afghaans en zonder ouders op weg naar Engeland. Sommigen proberen zich al maanden in een truck te verstoppen.

In maart begon de Afghaanse vluchteling Sikander Noristani (43) dit kinderrestaurant met hulp van de Britse Mary Jones (53). De oude 'jungle' was net grotendeels afgebroken door de Fransen, maar de uit sloophout opgetrokken winkeltjes mochten blijven, naast het nieuwe containerkamp. Daaromheen kwamen al snel weer nieuwe krotten. Ook de kinderen zonder ouders bleven.

Sikander heeft de vriendelijke rust van een goede onderwijzer. Mary woont al twintig jaar in Picardie en begon een bibliotheekje voor volwassenen in het kamp. Daar zag ze nogal wat jongens zonder ouders rondhangen. 'Twintig, was mijn inschatting toen. Nu eten hier zo'n tweehonderd kinderen per dag.' Veel van hen spreken alleen Farsi of Pasjtoe.

Hulporganisaties schatten al langer dat in het kamp zo'n driehonderd alleenstaande minderjarigen zijn. Maar niet eerder waren ze zo zichtbaar als in het kinderrestaurant. Sommigen laten elkaar daar letterlijk niet los.

Buiten ruikt het naar vuilnisbelt. Langs de weg naar de haven flonkeren nieuwe hekken en scheermesjes van royale rollen Natodraad in de zon. Zoals ieder weekend arriveren tientallen Britse vrijwilligers. De jonge, vergeefse generatie: stemden tegen de Brexit. Ruimen hier nog steeds de rotzooi op. Verkleden zich als clown voor niemand, organiseren een voetbalwedstrijd waaraan bijna niemand meedoet, want veel mannen strompelen hier intussen van alle vruchteloze pogingen een vrachtwagen naar Engeland te vinden.

Afsarkan, dertien jaar oud. Zittend Mirza, acht.

Ook de jongens in het kinderrestaurant tonen geen interesse in de gespeelde vrolijkheid buiten. Binnen steeds meer tieners met getaande babyfaces van het weer en het vuil. Met gespierde handen van al het rukken aan sloten. Bij de deur van het kinderrestaurant hangen waarschuwingsfoto's van chemisch materiaal in vrachtwagens: niet aanraken, levensgevaarlijk. 's Nachts proberen de kinderen in groepjes in een truck te komen, soms geholpen door volwassenen, tegen god weet welk tarief. Te ernstig voor hun leeftijd delen ze nu snoep.

Sikander Noristani, die de nachten doorbrengt op een matras in de hoek, arriveerde tien maanden geleden in de hoop zelf naar Engeland te komen. Die pogingen heeft hij opgeschort voor zijn nieuwe rol van surrogaatvader. Wie zou voor deze kinderen moeten zorgen als hij vertrekt? Mary: 'Franse en Britse vrijwilligers genoeg, maar door hen voelen ze zich niet echt begrepen.'

Kort voordat het restaurant opende werd bekend dat zeven minderjarige jongens in het kamp in de zes maanden daarvoor waren verkracht. Save the Children bevestigde het, vrijwilligers hadden de verwondingen zelf behandeld. 'Deze jongens hadden een veilige plek nodig', zegt Sikander diplomatiek. Het kinderrestaurant is alleen toegankelijk onder de achttien.

Hun keuken krijgt etenswaar uit Auberge des Migrants, een groot pakhuis op een naburig industrieterrein, waar Franse en Britse vrijwilligers nog gebroederlijk donaties sorteren. 'Brood en soms vlees kopen we zelf', zegt Mary.

Lalagha, tien jaar.

Autoriteiten en hulporganisaties doen al tijden zorgelijk over de minderjarige vluchtelingen die door Europa zwerven. Hoe is het dan mogelijk, nu ze in dit kinderrestaurant zo goed traceerbaar zijn, dat ze hier nog steeds zitten? Er komen hier zelfs regelmatig kinderen over wie Sikander dan ontdekt dat ze al familie in Engeland hebben. 'Maar zelf weten ze nog niet eens dat dit ze sinds maart recht geeft op een legale oversteek. Niemand vertelt ze dat.' Sikander vroeg al tal van organisaties om advocaten langs te sturen die de procedure voor de jongens kunnen regelen. Maar dat gebeurt nog zelden.

Toch is het niet zo dat niemand zich om hen bekommert, denkt Mary. Kinderen zonder familie in Engeland kunnen naar Franse tehuizen en als ze achttien zijn krijgen ze de Franse nationaliteit. 'Maar dat willen deze jongens vaak niet meer.' Sommigen keren zelfs terug uit een tehuis, zegt Sikander. 'Ze missen hun ouders al zo en zijn al zo lang op elkaar aangewezen. Ze sterven daar van eenzaamheid.'

Elke nieuwe dag dat Europa een volwassen oplossing verknalt, maakt deze kinderen taaier. En hechter, en koppiger: zij blijven bij elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.