ReportageKindersymposium

De juf moet Anas (12) gewoon lekker zelf aan de slag laten gaan

De kinderbijeenkomst in de Brabanthallen in Den Bosch. Aan het woord is Britt: 'Misschien is de juf vroeger ook wel gepest, dan weet je hoe dat is.' Beeld John van Hamond / de Volkskrant

Als het over de crisis in het onderwijs gaat, komen altijd de leraren en beleidsmakers aan het woord. Maar waar hebben de kinderen zelf behoefte aan? In Den Bosch moeten de beleidsmakers eens naar de kinderen luisteren.  

‘Haren recht afknippen en op precies de goede lengte – hoe dóé je dat?’ vraagt Britt zich af. Later wil de 9-jarige met ingevlochten haar kapper worden en het liefst een bedrijfje beginnen met haar vriendin Ceylin van 9,5, die een zakdoekje in haar haar heeft gestrikt. Daarom willen ze op school al wat meer over beroepen leren. ‘Veel dingen lijken heel makkelijk, bijvoorbeeld foto’s maken’, legt Ceylin uit. ‘Maar dan moet je weten hoe de camera werkt, hoe je de foto’s die je hebt gemaakt kan terugkijken…’

Eind deze maand gaan leraren en schoolleiders weer massaal staken, dit keer zelfs twee dagen lang. Het lerarentekort, de hoge werkdruk van de leerkrachten, een schokkend aantal laaggeletterde tieners – de problemen in het onderwijs zijn bekend en iedereen praat erover mee. Alhoewel: wat vinden de kinderen er eigenlijk zelf van?

Terwijl schoolleiders op een symposium van hun vereniging (AVS) in de Brabanthallen in Den Bosch in conclaaf gaan over de toekomst van het onderwijs, doen twaalf leerlingen van de Bossche basisschool De Kruisboelijn hetzelfde. Wat verwachten zij van hun toekomst? En van de school, en van de leraar? De leerlingen hebben zich sinds september op deze vragen gestort; vandaag presenteren ze in het bijzijn van honderd schoolleiders al hun ideeën aan Laurentien, de prinses met kinderemancipatie in haar portefeuille.

‘Nu nemen schoolleiders vaak beslissingen voor leerkrachten, en die beslissen weer voor kinderen’, zegt Daisy Mertens - afgelopen jaar genomineerd als ‘Beste docent van de wereld’. Eigenlijk moet het op z’n minst ook een beetje andersom zijn: er moet meer worden geluisterd naar de kinderen. ‘Soms denken volwassenen dat ze het beter weten’, houdt Mertens de leerlingen voor terwijl ze hen voorbereidt op het gesprek met Laurentien. Maar vandaag is het de beurt aan de volwassenen om te luisteren.

Een stem

‘Het belangrijkste doel was de kinderen een stem te geven’, zegt Gerdine van Wilgenburg, intern begeleider en leerkracht bij De Kruisboelijn en betrokken bij het project. ‘We willen leerlingen het gevoel geven dat er naar hen geluisterd wordt.’

Robots en technologie, natuur en klimaat: een greep uit de thema’s waarover de kinderen zich hebben gebogen. ‘Het gaat niet goed met de natuur’, heeft Sienna (11) geleerd. ‘Als we meer over de natuur leren, dan kunnen we er ook beter voor zorgen.’ Ook ‘gelukkig zijn’ was een onderwerp. Daarvoor zouden de leerlingen hun familie wel wat vaker op school willen zien. Ceylin: ‘Dan kan je vader of moeder bijvoorbeeld helpen als de juf of meester druk is.’

Met de wens om meer over beroepen te leren is de school al bezig. Zo gaan ze weleens op bezoek bij een bedrijf. ‘Er is sowieso een grotere rol voor leren buiten de school’, vertelt leerkracht Gerdine van Wilgenburg. ‘We geven nu elke week één les buiten. Soms over een thema - dan gaan we de natuur in of naar een bedrijf - maar het kan ook een les over breuken zijn.’

Zelf doen

Wat Anas van 12 op school het liefste wil is: lekker zelf onderzoeken. Hoe kunnen de leraren daarbij helpen? ‘De juf moet ons dan zelf aan de slag laten gaan.’ Ook wil hij wel iets meer ‘met technologie enzo’ doen. Nu zijn ze vooral met boeken bezig. Hij wil later met computers werken, als ict’er.

Over de rol van techniek zijn de meningen van de leerlingen verdeeld. ‘Ik merkte tijdens dit project dat we daar als leraren soms te ver in denken’, zegt Van Wilgenburg. ‘Wij zijn bezig met de digitale wereld en hoe we daaraan genoeg aandacht besteden. Dat is een stapje verder dan leerlingen, die kleiner denken: we hebben ook gewoon een juf nodig. Voor dat menselijke aspect moeten we genoeg oog houden.’

Dat wordt des te duidelijker tijdens de discussiepauze. Ceylin en Britt spelen met mini-robots in de vorm van een muis op een mat met verschillende vlakken: met een paar drukken op de knop kunnen ze de muis de goede kant op sturen. Om mee te spelen vinden ze de robotjes wel leuk, maar ze zijn ook een beetje saai: robots hebben immers geen emoties?

Ceylin: ‘Het is fijn om een juf te hebben, die weet wat je voelt.’ Britt: ‘Bijvoorbeeld als je gepest wordt. Misschien is de juf vroeger ook wel gepest, dan weet ze hoe dat is.’ Robots gaan het dus niet overnemen van juffen en meesters in de toekomst?

‘Neeeee!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden