Nieuws

De Jonges stappenplan biedt dan toch enig perspectief, op een weg vol hindernissen

De buitenschoolse opvang mag open, maar meer kan het kabinet niet doen. Het demissionaire kabinet hoopt stap voor stap uit de coronacrisis te komen, maar voor stap één bleek het toch nog te vroeg: eerst moet de derde golf over zijn piek heen zijn.

Hugo de Jonge en Mark Rutte voor aanvang van de persconferentie. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Hugo de Jonge en Mark Rutte voor aanvang van de persconferentie.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Demissionair premier Rutte haalde dinsdagavond op de persconferentie een ziekenhuisbestuurder aan, die op sociale media onlangs liet weten ‘in twee werelden te leven’: buiten het ziekenhuis is het land bezig met de opening van terrassen en concerten, binnen de ziekenhuizen met het voorkomen van de zo gevreesde ‘code zwart’ waarbij gekozen moet worden tussen IC-patiënten die wel of niet behandeld kunnen worden. Dat is precies het vraagstuk waarmee het kabinet nu al wekenlang worstelt, zei de premier. En deze week heeft het gekozen voor de ziekenhuizen, waar de bezetting inmiddels zo hoog is dat alweer heel veel reguliere zorg is afgeschaald.

Daarmee had hij wat uit te leggen. Want versoepelingen als het openen van terrassen en het afschaffen van de avondklok zouden mogelijk per 21 april ingaan, lekte vorige week uit. Maar die eerste stap schuift het kabinet voor zich uit zolang de piek van het aantal ziekenhuisopnames uitblijft. Zo is het ook geadviseerd door het Outbreak Management Team. Volgende week komt de vraag aan de orde of die eerste stap op 28 april toch gezet kan worden.

En dus konden De Jonge en Rutte dinsdagavond alleen garanderen dat de buitenschoolse opvang voor de basisschoolkinderen maandag weer opent, onder dezelfde voorwaarden die ook op de scholen gelden. Het gedeeltelijk openen van het hoger onderwijs op 26 april kan als ‘de epidemiologische situatie’ het toelaat, maar ook dat wordt volgende week pas definitief zeker.

Ook in het bestuurlijke debat met de burgemeesters koos het kabinet dinsdagavond positie. De Bredase burgemeester Paul Depla zei maandag nog in de Volkskrant dat het openen van de terrassen niet moet worden gezien als ‘een een ingreep in het nadeel van de zorg’. Volgens Depla en veel van zijn collega’s gaan mensen bij goed weer sowieso naar buiten en kan de opening van terrassen bijdragen aan regulering en handhaafbaarheid van die drukte.

Evenals gezondheidsinstituut RIVM gaat het kabinet niet mee in die redenering: de opening van terrassen zal slechts meer mensen naar buiten lokken. Het is daarom in de ogen van de bewindslieden zuiver een versoepeling en geen oplossing. ‘De terrassen open betekent niet dat er evenveel reisbewegingen zijn’, aldus Rutte. ‘Het Vondelpark is nog steeds even vol als de terrassen open zijn.’

Perspectief

In de eerste twee golven klonk vaak de klacht dat er zo weinig perspectief is. Het kabinet heeft die klachten ter harte genomen, maar kampt nu met het probleem dat het de zelf gewekte verwachtingen niet waar kan maken, zowel met de versoepelingen als met de vaccinatiestrategie die voortdurend moet worden aangepast. Rutte en De Jonge waarschuwden dat dit nog een tijd zo kan gaan. In het stappenplan staan zeer concrete data die echter per week opnieuw moeten worden beoordeeld en eventueel worden bijgesteld.

Het kabinet komt er nu toch mee vanuit de overtuiging dat onder de cijfers van de dagelijkse besmettingen en de ziekenhuisopnamen ook een andere trend langzaam zichtbaar zal worden: die van het toenemend aantal uitgedeelde vaccins. Na de moeizame start zijn inmiddels toch enkele miljoenen mensen niet of minder vatbaar voor het virus. Dat zal naar verwachting voorkomen dat een versoepeling onmiddellijk weer leidt tot meer ziekenhuisopnamen. Zo liet Hugo de Jonge dinsdagavond weten dat stap 2 op 11 mei genomen kan worden omdat naar verwachting alle 60-plussers en mensen in de risicogroepen die dat willen dan in ieder geval één prik hebben gehad.

Daarmee is het kabinet, zo benadrukt het zelf, wel afhankelijk van de levering van vaccins, het vaccinatietempo en de werking van de vaccins tegen besmettingen, ook met nieuwe varianten. Vallen een of meerdere van die factoren tegen, dan zal het kabinet het perspectief opnieuw moeten bijstellen.

Zo ziet het stappenplan (onder voorbehoud) eruit

Op 28 april wil het kabinet de avondklok schrappen, bezoek van meer dan twee personen toelaten, onder bepaalde voorwaarden de terrassen openen en meer mogelijkheden aan winkels bieden. Ook zou vanaf 26 april het hoger onderwijs beperkt open gaan.

Op 11 mei kan er meer mogelijk worden op het gebied van sport en kunst- en cultuurbeoefening en mogen ‘doorstroomlocaties buiten’ als de dierentuinen weer open. Met toegangstesten zouden ook professionele sportwedstrijden culturele instellingen weer publiek mogen trekken.

Op 26 mei zou er meer mogen in binnenruimtes, zoals het openen van restaurants, bioscopen en musea (maximaal dertig gasten of bezoekers). Met toegangstesten is weer iets meer mogelijk bij culturele instellingen en sportwedstrijden.

De stappen die volgen zijn uitbreidingen van stap drie. Vanaf 16 juni mogen volgens de planning vijftig mensen in een ruimte zijn, vanaf 7 juli honderd. Als een locatie nog meer bezoekers coronaproof een plek kan geven, zijn uitzonderingen mogelijk. Ook zijn na stap vijf ‘onder voorwaarden’ evenementen mogelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden