NieuwsTestbeleid

De Jonges beloften over coronatesten kunnen zorgen in de Kamer niet wegnemen

De minister belooft dat binnen enkele weken extra testpersoneel zal klaarstaan, en als dat niet genoeg is kunnen de GGD's een beroep doen op Defensiepersoneel. Maar de oppositie is er niet gerust op dat dat voldoende zal zijn om de  nieuwe opleving van het aantal coronabesmettingen het hoofd te bieden.

Een medewerker van de GGD Rotterdam-Rijnmond neemt een coronatest af in een teststraat. Beeld ANP - Koen van Weel

De oppositie in de Tweede Kamer is er allerminst gerust op dat het kabinet het testbeleid op tijd op orde heeft om een nieuwe onbeheersbare coronauitbraak te kunnen voorkomen. De berichten dat de GGD’s niet meer al het bron- en contactonderzoek rond besmettingen aankunnen, zijn voor veel fracties onacceptabel.

De zorgen die er al waren zijn verder vergroot door de recente mededelingen van de GGD’s in Amsterdam en Rotterdam die zichzelf niet meer in staat achten om sluitend bron- en contactonderzoek te doen. Daarvoor zijn er te weinig medewerkers voorhanden. Het voornaamste praktische probleem is dat besmette mensen vaak veel meer contacten blijken te hebben gehad dan was voorzien. Dat loopt onder jongeren soms op tot wel 70 mensen die nagebeld zouden moeten worden. Omdat dat voor de GGD’s te veel is, wordt aan besmette mensen nu gevraagd hun contacten zelf op de hoogte te stellen.

Minister De Jonge, die donderdag op een persconferentie nog stellig zei dat de GGD’s het aankonden, is ongelukkig met die berichten (‘Dit is niet wat je wil’) en riep de GGD’s vrijdag meteen op om zo snel mogelijk op te schalen. Ze kunnen desnoods een beroep doen op bijstand van Defensiepersoneel, benadrukte hij. Hij wijst erop dat op dit moment honderden mensen worden opgeleid om bron- en contactonderzoek te doen, maar dat dit enkele weken duurt. Ook het aantal mensen dat anderen kan opleiden is beperkt, mede als gevolg van de zomervakanties. Over twee weken moet het aantal onderzoekers niettemin verdubbeld zijn zodat de situatie weer op orde is. Nog eens twee weken later mikt hij opnieuw op een verdubbeling.

Dweilen met de kraan open

Dat is vooralsnog niet voldoende om de zorgen weg te nemen. De GGD Amsterdam riep het kabinet zaterdag in de Volkskrant nogmaals op om zich te bezinnen op een strenger coronaregime, omdat de dienst het werk anders ervaart als dweilen met de kraan open. Zo ver is de Tweede Kamer nog niet, maar die eist wel dat het kabinet nog veel sneller dan beloofd de capaciteit bij de GGD’s uitbreidt.

Het vuur komt van alle kanten. Aan de rechterzijde spreekt PVV-leider Wilders van een ‘wanprestatie’ van minister De Jonge, op links eist PvdA-leider Asscher meer daadkracht. ‘Wat nu nodig is, is een massieve wervingsoperatie’, aldus Asscher. Ook wil hij ‘heldere en ambitieuze doelstellingen, in plaats van steeds weer het afschuiven van de verantwoordelijkheid’.

GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet vraagt het kabinet per brief om voor het Kamerdebat van komende woensdag te reageren op de ontstane situatie, ‘inclusief oplossing’. Zij kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het kabinet zich heeft laten verrassen door de zomerse opleving van het virus. ‘Over twee weken genoeg mensen bij de GGD’s, dat is te laat. Het bron- en contactonderzoek is ons voornaamste instrument om zicht te houden op de verspreiding van het virus. Dat raken we nu kwijt.’

Te laat

Ellemeet wijst erop dat De Jonge in de afgelopen maanden vaak heeft gezegd dat het goed zou komen. ‘De minister spant zich in, maar het lijkt er toch op dat hij het probleem te laat heeft onderkend. De Kamer heeft al voor de zomer aangedrongen op een flexibele schil bij de GGD’s, zodat ze snel zouden kunnen opschalen. Daarin zijn wij steeds gerustgesteld door het kabinet: dat zou het probleem niet zijn. Het is onbegrijpelijk dat we nu dan toch worden overvallen.’

Kritiek op de huidige fase van het coronabeleid kwam in het weekend ook van Roel Coutinho, voormalig directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM. Hij zei bij de NOS dat hij vreest dat het beleid te vrijblijvend is. ‘Het is erg veel van: we moeten het met z’n allen doen en daarmee is het erg vrijblijvend. Ik denk dat dat een risico is.’ Coetinho zelf zou een landelijke mondkapjesplicht invoeren in winkels, restaurants en bij kappers en andere contactberoepen. Ook zou een coronatest verplicht moeten worden voor mensen die uit risicogebieden Nederland binnenkomen.

De premier maakt zich klein, maar hoe lang houdt hij dat vol?
Mark Rutte zegt het keer op keer: in hem schuilt geen dictator. Maar critici van zijn beleid in de Kamer, Lodewijk Asscher voorop, verwachten toch dat de premier zich wat groter gaat maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden