De jongere van nu heeft geen eelt meer op ziel

 

Beeld thinkstock

Dus er bestaan Anne Frank-tampons. Een Japanse firma maakte ze, geïnspireerd door een fragment over haar menstruatie uit het dagboek van Nederlands beroemdste onderduikster.

Het was niet de enige verrassing in de documentaire De magie van het dagboek van Anne Frank (VARA), een door Astrid Joosten gepresenteerde zoektocht naar de invloed van het boek in de wereld. Nooit geweten dat Franks geboortedag in Argentinië een nationale feestdag is. Noch dat het dagboek op last van De Grote Leider in Noord-Korea verplichte kost is op alle middelbare scholen. Een 13-jarige scholier reciteerde uit de lesstof: 'Het geeft aan hoe gelukkig wij zijn met de wijze militaire politiek van onze Grote Leider. Die politiek brengt ons geluk, trots en waardigheid.'

Voor de film ging Joosten - om niet al te duidelijke redenen - te rade bij een aantal wereldsterren: van Stevie Wonder tot Gloria Estefan, Whoopi Goldberg, Dan Brown, Jesse Jackson en Mark Rutte. Die laatste viel er eenvoudig uit te knippen, wat het idee versterkte dat deze - uitgesponnen - film niet zozeer voor de Nederlandse, maar de internationale televisiemarkt werd gemaakt.

Sommigen (Wonder voorop) hadden slechts minimale quotes, maar ze waren soms fraai geformuleerd - jammer dat ze werden opgediend in een bouwwerk vol open deuren, op een kamerbreed klanktapijt van een zeurende piano.

Jeroen Krabbé: 'Alles wat er staat, is geschreven in de sleutel van de dood.'

Dan Brown: 'Het boek is een ware harmonie van jouw verstand en haar hart.'

Elk zag zijn eigen waarde van het boek, en wellicht is dat de kracht ervan. Een Amerikaanse scholier prees 'de boodschap van hoop en jezelf kunnen zijn', een 15-jarige herkende zichzelf in Anne Frank, want 'als meisje en Afro-American weet ik hoe het is om gediscrimineerd te worden door mensen die zich beter voelen'.

Dan Brown: 'Als we gefrustreerd raken door ons dagelijks leven, kunnen we naar dat boek kijken en zeggen: ik heb geen problemen.'

Hoewel er louter lovende en zalvende woorden vielen, werd Anne heel even gememoreerd als soms lastige puber, die in het achterhuis ruziede met haar ouders. Zij wel. Kom daar nog maar eens om. Zembla schetste levensecht de puber en zijn ouders van nu, en in al zijn generalisatie was het beeld herkenbaar en zorgwekkend. 'Opvoedverdwazing', in de woorden van journaliste Mirjam Schöttelndreier.

De jongere van nu heeft geen eelt meer op de ziel, betoogde klinisch psycholoog Jan Derksen. Het voorbeeld school in de 14-jarige Lloyd, die van zijn moeder dagelijks een fruitsmoothie kreeg omdat hij geen fruit blieft: 'Ik vind de structuur niet zo lekker.'

Alles is de schuld van de ouders, niet meer de strenge doch rechtvaardige opvoeder, maar hun kinds 'beste vriend'. Ze houden hun prinsjes en prinsesjes te veel uit de wind, waardoor kinderen niet meer leren om te gaan met frustratie, verdriet en relatieleed. Gevolg: burn-out, angstklachten en (gemedicaliseerde) adhd.

Nu de generatiekloof niet meer bestaat, kan geen kind nog lastige puber zijn. De onderhandelende, vragende en overleggende ouder heeft het tegelijk ook moeilijk in deze tijden van mogelijkheden en overvloed. Schöttelndreier: 'Opvoeden in schaarste is relatief eenvoudig: je kunt van alles willen, maar het is er niet. Klaar.'

Ook daarin is de lastige puber Anne Frank dus al een rolmodel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden