De jongen met Thatcher boven z'n bed

Het staat niet vast of William Hague, die donderdag de opvolger werd van John Major als leider van de Britse Conservatieven, vroeger een leuk jongetje was....

BERT WAGENDORP

HAGUE, van 26 maart 1961, ontdekte begin 1974 de politiek, toen Harold Wilson en Edward Heath elkaar in een verhitte campagne naar het leven stonden. Hague volgde gefascineerd de strijd en hij had geluk. In oktober van dat jaar volgde alweer een verkiezing, door Wilson uitgeschreven om van een minderheids- een meerderheidsregering te maken.

Nog datzelfde jaar meldde de jonge Hague zich aan bij de Jonge Conservatieven. En terwijl zijn vriendjes zich bezighielden met de opstellingen van hun favoriete voetbalclubs, leerde Hague alle - destijds 635 - kiesdistricten uit zijn hoofd alsmede hun vertegenwoordigers in het Lagerhuis.

Daarnaast zette hij zich aan de monstrueuze taak om de grote toespraken van Winston Churchill van buiten te leren, wat na veel stampen lukte. Toen Margaret Thatcher in 1975 werd gekozen tot partijleider, hing Hague (14) een groot portret van haar boven zijn bed.

Hague woonde in die tijd in Greasbrough, een mijnwerkersdorp in zuid-Yorkshire, waar het destijds enige moed vereiste om als volbloed-Conservatief naar buiten te treden. Arthur Scargill was er de held, en het gebied heette ook wel de 'Volksrepubliek South-Yorkshire'.

Op zijn vijftiende abonneerde Hague, de enige zoon van limonadefabrikant Nigel Hague, zich op de Hansard, de verslaglegging van alle kamerdebatten, en ging daar ijverig in zitten neuzen. Het eerste hoogtepunt in zijn politieke carrière kwam in 1977. De blozende, zestienjarige knaap mocht de partijconferentie van de Conservatieven toespreken.

Hague bracht de vijfduizend aanwezigen in opperste staat van verrukking, met een zeer thatcheristische toespraak, waarin hij een scherp pleidooi hield voor de zich terugtrekkende staat. The Times schreef dat een soort 'baby-Wilson' had staan speechen met de autoriteit van een 'baby-Churchill'. Margaret Thatcher verklaarde in Hague een tweede Pitt the Younger, te zien, de legendarische Tory-leider uit de achttiende eeuw.

Voor een studie politicologie, filosofie en economie ging Hague naar Magdalen College in Oxford. Daar stond hij spoedig bekend als de beste debater van zijn generatie en werd hij voorzitter van de beroemde en beruchte debatingclub, de Oxford Union - broedplaats van Conservatief politiek talent -, een positie waarin onder meer Edward Heath hem was voorgegaan.

Na de afronding van zijn studie werkte hij een jaar bij Shell en daarna trad hij in dienst van het organisatiebureau McKinsey's. Daar maakte hij razendsnel carrière, hetgeen zijn politieke ambities echter niet vermocht te temperen.

Na een mislukte gooi naar de parlementszetel voor Wentworth, het kiesdistrict waar hij vandaan kwam, veroverde Hague in 1989 de zetel in Richmond. Het was de laatste keer dat de Conservatieven een tussentijdse verkiezing wonnen.

Door John Major werd hij al na een jaar uit de backbenches geplukt. Eerst werd hij staatssecretaris voor Gehandicaptenzorg, daarna van Sociale Zaken. In 1995 volgde zijn entree in het kabinet, als opvolger van John Redwood, als minister voor Wales.

De vrouwelijke ambtenaar die hem in die functie het volkslied van Wales bijbracht, Ffion Jenkins (29), is nu zijn verloofde.

Zijn snelle opmars zorgde voor jaloezie en vijanden. En steeds luidde de kritiek dat niemand precies wist waarvoor Hague politiek stond.

Hague's precieze politieke positie is ook nu nog onduidelijk. Hij geldt als een lid van de centrum-rechtse vleugel in zijn partij, is voor herinvoering van de doodstraf, maar aan de andere kant ook voor legalisering van het homohuwelijk.

De rechtervleugel van de partij wantrouwt hem, hetzelfde geldt voor links. Niettemin hebben zijn aanhangers er vertrouwen in dat Hague beide vleugels ervan zal weten te overtuigen dat hij de man is die de Conservatieve Partij weer aan de macht kan brengen.

Maar anderen vrezen dat Hague te licht, te vaag en te omstreden is voor zijn loodzware taak en dat hij een loopbaan als partijleider tegemoet gaat die hooguit tot de verkiezingen van 2002 zal duren. Waarna William Hague, dan 41, als de jongste Conservatieve ex-leider aller tijden zal worden afgevoerd.

Bert Wagendorp

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden