Nieuws

De Jonge wil van Gezondheidsraad weten of AstraZeneca ook veilig is voor vijftigers

Kan het vaccin van AstraZeneca ook veilig worden gebruikt voor de vaccinatie van vijftigers? En wellicht ook voor veertigers, zoals in België? Over die vraag buigt de Gezondheidsraad zich, op verzoek van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid).

Hugo de Jonge de staat pers te woord tijdens een bezoek aan Movianto, een Brabants bedrijf dat de opslag van coronavaccins verzorgt. Beeld ANP
Hugo de Jonge de staat pers te woord tijdens een bezoek aan Movianto, een Brabants bedrijf dat de opslag van coronavaccins verzorgt.Beeld ANP

Met zijn verzoek maakt De Jonge duidelijk dat hij AstraZeneca nog niet wil afschrijven. Het einde van dit vaccin in de Nederlandse vaccinatiestrategie leek in zicht, nu binnenkort alle zestigers zijn ingeënt.

De minister had op 8 april het advies van de Gezondheidsraad overgenomen om mensen onder de zestig niet met AstraZeneca in te enten, vanwege het risico op bijwerkingen. Die bijwerkingen hebben in Nederland inmiddels twaalf mensen getroffen, meldde bijwerkingencentrum Lareb woensdag, vier meer dan eerder bekend was. Het betrof telkens vrouwen, tussen de 23 en 65 jaar. Zij kregen trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes. Eén vrouw is eraan overleden.

Nieuw advies

Door een nadere risico-analyse van het Europees Geneesmiddelenbureau EMA, die vorige week verscheen, heeft de minister besloten een nieuw advies te vragen aan de Gezondheidsraad, zegt hijzelf. In de EMA-grafieken lijkt het risico op de zeldzame bijwerking in de leeftijdscategorie 50 tot en met 59 jaar nauwelijks groter dan bij de leeftijdsgroep 60 tot 69 jaar.

‘Die grafieken riepen bij de minister de vraag op: ligt het omslagpunt voor een verhoogd risico op bijwerkingen wel bij 60 jaar, of misschien toch bij een lagere leeftijd’, zegt de woordvoerder van minister De Jonge.

De Gezondheidsraad heeft inmiddels de EMA-data, en komt binnenkort met het gevraagde advies. De Belgen hebben vorige week de leeftijdsgrens voor het vaccin al verlaagd, van 56 naar 41 jaar.

Vaccinschaarste

Door de aanhoudende vaccinschaarste is De Jonge op zoek naar mogelijke nieuwe doelgroepen voor het vaccin van AstraZeneca. Ook meevallers, zoals grotere leveringen van Pfizer, hebben daaraan nog geen einde gemaakt. Hoe dan ook wil de minister elke gegadigde vóór 1 juli van een eerste prik voorzien.

Wellicht wil De Jonge ook extra vaccins achter de hand hebben, mocht het vaccin van Janssen dezelfde problemen geven als dat van AstraZeneca. In de Verenigde Staten zijn op 7 miljoen prikken vijftien gevallen gemeld van bijwerkingen van Janssen. Bij AstraZeneca kwam het aantal meldingen pas echt op gang nadat enkele aan het vaccin gerelateerde trombosegevallen het nieuws hadden gehaald. Volgens De Jonge’s woordvoerder speelt dit feit geen rol bij de aanvraag van het nieuwe advies.

Reputatieschade

Vaccinatiebaas Jaap van Delden had duidelijk niet meer gerekend op nieuwe toepassingen van het vaccin. Hij zei afgelopen weekend in het AD dat de leveringen van AstraZeneca overbodig zouden worden als de huisartsen hun prikrondes hebben afgerond van de 60- tot 65-jarigen.

De artsen krijgen de doses AstraZeneca nauwelijks weggezet bij 65- en 66-jarigen. Die doelgroep kan inmiddels terecht bij de GGD’s, voor het vaccin van Pfizer. Dat is niet ‘besmet’ door publiciteit over mogelijke ernstige bijwerkingen.

Het eerdere advies van de Gezondheidsraad voor een leeftijdsgrens bij 60 jaar leidde tot veel kritiek. Onder meer wetenschappers en artsen zeiden dat dit de vaccinatiestrategie onnodig vertraagde. Ook het EMA benadrukt dat de voordelen van AstraZeneca opwegen tegen de nadelen. Toch interpreteren Europese landen het EMA-advies verschillend. Denemarken bijvoorbeeld wil helemaal stoppen met AstraZeneca.

Volgens vaccindeskundige Ben van der Zeijst zal het hoe dan ook lastig worden de reputatie van het AstraZeneca-vaccin weer op te vijzelen. ‘Bij het EMA zitten de knapste koppen. Die zeggen dat de voordelen van het vaccin opwegen tegen de nadelen. Dan is het onhandig dat de Gezondheidsraad vooral focust op de nadelen van het vaccin, en een leeftijdsgrens hanteert van 60 jaar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden