NieuwsCORONABRIEFING

De Jonge: thuisquarantaine verplicht na bron- en contactonderzoek

Het kabinet trekt de teugels stevig aan nu de GGD’s de grip op het bron- en contactonderzoek dreigen te verliezen. RIVM-chef Jaap van Dissel sloeg daarover gisteren alarm. 

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid).Beeld ANP

Wie dicht in de buurt is geweest van een met het coronavirus besmette persoon, moet verplicht in quarantaine. Er wordt gecontroleerd of mensen zich aan deze quarantaineplicht houden, schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Het kabinet wil ook reizigers uit hoogrisicogebieden verplichten een tijd thuis te blijven, aldus De Jonge. Volgens het kabinet is het gebruik van ‘meer dwingende individuele maatregelen’  noodzakelijk, nu blijkt dat sommige mensen alsnog hun huis uitgaan als ze zelf mogelijk besmet zijn.

Met de maatregelen trekt het kabinet stevig de teugels aan bij het bron- en contactonderzoek, een cruciale verdedigingslinie in de strijd tegen het virus.

Verlate rapportage

Eerder op dinsdag sprak RIVM-chef Jaap van Dissel in de Tweede Kamer zijn grote zorgen uit over het onderzoek door de GGD. Halverwege juli vroeg de dienst nog aan bijna alle (98 procent) nieuw besmette personen met wie zij nauw fysiek contact hadden gehad. Vorige week was dat nog maar 70 procent, een percentage dat iets kan oplopen door verlate rapportage.

Eerder bleek al dat het onderzoek de GGD’s in Amsterdam en Rotterdam boven het hoofd is gegroeid. Zij vragen inmiddels aan besmette personen om zelf hun contacten in te lichten. Volgens De Jonge krijgen de twee afdelingen versterking uit andere regio’s om ‘zo snel als mogelijk’ het volledige onderzoek weer te kunnen uitvoeren.

Omdat duidelijk is dat de GGD zijn grip op het coronavirus aan het verliezen is, ziet het kabinet geen andere uitweg dan de verplichte quarantaine. ‘Een stevige maatregel maar gerechtvaardigd’, schrijft De Jonge in zijn brief. ‘Quarantaine stopt de verspreiding van het virus en naleving van de regels is dus cruciaal.’

Het kabinet blijft ervan uitgaan dat mensen die (mogelijk) besmet zijn, vrijwillig thuisblijven. Doet iemand dit niet, dan kan de voorzitter van de verantwoordelijke veiligheidsregio op advies van de GGD een zogenoemde beschikking tot gedwongen quarantaine uitvaardigen. Uiteindelijk spreekt de rechter zich uit over de verplichte quarantaine.

‘Wie zich niet aan een opgelegde gedwongen quarantainemaatregel houdt, pleegt een strafbaar feit’, benadrukt De Jonge. Welke strafeis hoort bij het negeren van de isolatieplicht, is iets dat het Openbaar Ministerie de komende tijd uitwerkt. 

Jaap van Dissel dinsdagmiddag tijdens de briefing van het RIVM in de Tweede Kamer. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Wie gaat controleren?

Een belangrijke vraag is wie gaat controleren of iedereen zich aan de quarantaineplicht houdt. In zijn brief gaat De Jonge hier niet op in. Wel schrijft hij dat volgende week al wordt begonnen met ‘steekproefsgewijze controles’, in overleg met de voorzitters van de veiligheidsregio’s en de GGD.

Het kabinet laat ook nog uitzoeken of het meewerken aan het bron- en contactonderzoek verplicht kan worden gesteld. Dit zou dan geregeld moeten worden door de wet publieke gezondheid aan te passen. Een dwangsom zou een mogelijke sanctie voor het weigeren van medewerking kunnen zijn, aldus De Jonge.

Een juridische basis om reizigers uit hoogrisicogebied tot quarantaine te verplichten, ontbreekt. Ook daarvoor wil het kabinet de wet herschrijven. Iemand die uit een risicogebied komt, zou vanaf Schiphol linea recta naar huis moeten om in isolatie te gaan. De GGD heeft hiervoor wel de contactgegevens van deze reizigers nodig, omdat anders niet valt te controleren of ze zich aan hun thuisquarantaine houden.

Meerdaagse bruiloften

Het hervonden sociale leven maakt het bron- en contactonderzoek er niet simpeler op, zei de Utrechtse GGD-directeur Nicolette Rigter dinsdag in de Kamer. Sommige personen hebben in hun besmettelijke periode tot wel honderd nauwe contacten. Als voorbeeld noemde ze meerdaagse bruiloften. Het onderzoek duurt in een deel van de regio’s niet meer gemiddeld 8 uur,  maar 12 uur. Daar gaat kostbare capaciteit aan op.

In zijn brief schrijft De Jonge dat hij de GGD heeft gevraagd versneld meer onderzoekers aan te nemen. De huidige flexibele schil van 550 fte (voltijdsbanen) moet zo worden uitgebreid naar 2.000 fte. ‘Een flinke opgave’, schrijft De Jonge. De GGD krijgt daarom hulp van Defensie bij het organiseren en vergroten van de testcapaciteit.

LEES OOK

Friese uitbraak toont virusrisico in de buitenlucht; hoeveel gevaar loop je op het terras?

In het Friese Dokkum heeft het coronavirus veertien jongeren besmet. Opmerkelijk genoeg vonden de meeste overdrachten waarschijnlijk plaats in de buitenlucht, waar minder besmettingsrisico zou zijn.

Regionale kaarten over de uitbraak van het coronavirus in Nederland

Waar in Nederland zijn de meeste bevestigde besmettingen, ziekenhuisopnamen en stergevallen geweest sinds het begin van de coronacrisis? U ziet het hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden