NieuwsKamerdebat

De Jonge houdt vol tegenover getergde Kamer: ‘Eerder vaccineren is niet zinnig en verantwoord’

Eerder dan op 8 januari beginnen met vaccineren is niet zinnig en verantwoord en daarom zal het in Nederland niet gebeuren. Met die boodschap van minister De Jonge van Volksgezondheid moet de Tweede Kamer het doen: ‘Het gaat er niet om wanneer je begint, het gaat erom wanneer je klaar bent.’

 Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) donderdagavond in de Tweede Kamer.  Beeld ANP - Robin Utrecht
Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) donderdagavond in de Tweede Kamer.Beeld ANP - Robin Utrecht

De bewindsman lag donderdagavond in de Kamer onder een spervuur van kritiek. Links en rechts vonden elkaar in ongeloof over het nieuws dat in Nederland de eerste vaccinatie pas op 8 januari zal worden gezet, onder meer doordat de ict-systemen van de GGD niet eerder op orde zijn om de vaccinaties goed te registreren. PVV-leider Wilders: Iedere week die we verliezen omdat we onnodig laat beginnen met vaccineren, is onze horeca langer dicht dan nodig, moeten mensen langer thuis blijven dan nodig. De minister zegt zelf al maanden dat het vaccin de grote oplossing is. Hoe kan het dan dat de infrastructuur niet pico bello op orde is?’

Wilders kreeg luide bijval van de andere oppositiepartijen. PvdA-leider Asscher: ‘Ja, het moet zorgvuldig. Dat is van het grootste belang. Maar betekent dat dan dat de Duitsers, de Belgen en al die andere snellere landen het minder zorgvuldig doen dan wij? Of zou het zo kunnen zijn dat we te laat begonnen zijn met de voorbereidingen?’ En Denk-leider Azarkan: ‘Engeland is al gestart, Duitsland en België beginnen op 27 december, maar hier zien we een minister met een afwachtende houding.’

Maar de kritiek klonk ook vanuit de regeringspartijen. VVD-fractieleider Dijkhoff, CDA-fractieleider Heerma  en D66-leider Jetten delen de verwondering van de oppositie. Als het niet sneller kan, waarom dan in andere landen wel?’, aldus Dijkhoff.  Hij gaf De Jonge de suggestie om koste wat kost snel te beginnen, omwille van het nationale humeur, ook als het IT-systeem nog niet op orde is. ‘Het signaal om te starten heeft veel waarde. Kies een aantal verpleeghuizen uit en ga daar beginnen. Registreer nog even met de hand. Bouw intussen vertrouwen op in het vaccin.’ 

‘Denkfout’

In antwoord op alle kritiek wierp De Jonge tegen dat de Kamer in zijn ogen een denkfout maakt.  Veel Europese landen beginnen weliswaar eerder, maar dat gaat volgens de minister vooral om ‘symbolische toedieningen’, niet om grootschalige operaties. 

Nederland zal volgens de bewindsman iets later beginnen omdat het zorgvuldig moet gebeuren en er geen fouten mogen worden gemaakt. Die zouden de vaccinatiebereidheid onder de bevolking kunnen aantasten. Na de opstartfase zal snel worden opgebouwd. De Jonge: ‘Het is uiteindelijk niet de startdatum die bepaalt of je als samenleving beschermd bent, maar de vaccinatiegraad. Het gaat erom wanneer je klaar bent. De vaccinatiegraad is gebaat bij een zorgvuldige route.’

De bewindsman benadrukt dat de aard van de eerste doelgroep - de verpleeghuismedewerkers - zorgvuldigheid nog belangrijker maakt. ‘Zorgprofessionals zullen extreem goed kijken: deugt het allemaal wel? We moeten nu geen bochtje te kort nemen.’

Als het vaccin vlak voor Kerst officieel wordt goedgekeurd, zijn er nog enkele dagen nodig om de precieze werking, de bijwerkingen en de  medische contra-indicaties te verwerken in de systemen, zodat kan worden bepaald wie er wel en niet zonder risico kunnen worden gevaccineerd. Er had mogelijk iets eerder kunnen worden begonnen met vaccineren als eerst de verpleeghuisbewoners aan de beurt zouden zijn. Dat was oorspronkelijk de bedoeling, en daarbij zou gebruikt worden gemaakt van het vertrouwde netwerk voor de jaarlijkse griepvaccinatie. 

Begin december is echter van dat plan afgeweken omdat het Pfizer-vaccin diepgevroren en in grote hoeveelheden wordt aangeleverd. Het blijkt te complex om het in kleine hoeveelheden te verdelen over de verpleeghuizen. Daarom wordt nu op centrale locaties begonnen met de massale inenting van het verpleeghuispersoneel. Die operatie is sindsdien in handen gelegd van de GGD, maar moest begin december nog wel helemaal worden opgestart. 

Sindsdien wordt gemikt op de week van 4 januari. Op die dag wordt begonnen met het uitnodigen van de eerste mensen. Nu het Pfizer-vaccin waarschijnlijk een week eerder wordt goedgekeurd dan werd verwacht, is nog wel geprobeerd de operatie te versnellen, maar de GGD vindt dat net wat te gortig. De Jonge: ‘Ik voel mee met de wens om het sneller te doen. Ik heb daar indringend om gevraagd. Maar die ene week eerder is niet goed mogelijk op een zinvolle, verantwoorde manier. Ik denk dat het verstandig is naar de mensen in de uitvoering te luisteren.’

Lees ook:

De Nederlandse vaccinatiecampagne begint op 8 januari. Maar dan moet het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) maandag wel het Pfizer-vaccin toelaten. Bij een positief besluit zullen vanaf 27 december de eerste Europeanen worden ingeënt.

Waarom duurt goedkeuring van een vaccin in Europa langer dan elders?

Europa maakt zich op voor de grootste vaccinatiecampagne uit de geschiedenis.

10 miljoen Nederlanders gevaccineerd in juni: is dat realistisch? Drie valkuilen voor de vaccinatiecampagne.

Is Nederland wel klaar voor het vaccin? Ja, zegt het RIVM.

Hoe weet je of zo’n geheel nieuw vaccin, volgens nog niet eerder beproefd recept, op de lange termijn wel veilig is?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden