De jokminister is nog niet weg

Kamer eist uitleg over gedraai van minister van Defensie...

Van onze verslaggever Theo Koelé

DEN HAAG ‘Dat heb ik helemaal niet gezegd!’, riep minister van Defensie Van Middelkoop (ChristenUnie) toen hij eind december De Telegraaf onder ogen kreeg. ‘In 2010 zijn we weg’, luidde de kop. ‘We’, dat zijn verreweg de meeste Nederlandse militairen in Afghanistan, blijkens het artikel.

Vorige week bleek dat het dagblad de minister wel degelijk juist had geciteerd. Premier Balkenende distantieerde zich vrijdag, op zijn wekelijkse persconferentie, van de uitspraken van de minister. Van Middelkoop had zich niet mogen wagen aan bespiegelingen over de Nederlandse inzet na 2010. Als er straks verzoeken komen van de Amerikaanse president Obama, de VN, de NAVO of de Afghaanse regering, zullen die worden ‘gewogen’, aldus de premier.

Donderdag moet Van Middelkoop zich verantwoorden tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer. Dinsdag bracht hij het er in de Kamer slecht van af. Hij nam daar de honneurs waar voor zijn rondreizende collega Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA). Die had in een interview de mogelijkheid van nieuwe missies in Afghanistan nadrukkelijk opengehouden.

Onverwacht ging de discussie niet meer over de uitspraken van Verhagen, maar over de ontboezemingen van Van Middelkoop. Tot overmaat van ramp bleek het interview uit De Telegraaf niet in het dossier te zitten dat zijn ambtenaren hem hadden meegegeven.

Van een interview was geen sprake geweest, laat staan van autorisatie (goedkeuring) van de tekst, beweerde de bewindsman. Uren later liet zijn ministerie per persverklaring weten dat de uitspraken wél waren goedgekeurd door Defensiemedewerkers. De Kamer nam geen genoegen met die summiere verklaring en verlangt een uitvoerige brief, voorafgaand aan het spoeddebat.

Van Middelkoop kwam al eerder in een lastig parket door onhandige uitspraken. Zo wekte hij de woede van minister Verhagen toen hij in 2007 de ‘intentie’ uitsprak de Uruzgan-missie te verlengen. Daarmee bemoeilijkte hij de diplomatieke pogingen NAVO-partners te vinden voor de missie.

Tegenstrijdige belangen van Buitenlandse Zaken en Defensie maken het er voor Van Middelkoop niet eenvoudiger op. Hoe groter de militaire inspanningen, hoe invloedrijker Nederland is op het internationale toneel, is de stelling van diplomaten. Maar de krijgsmacht zegt een nieuwe grote missie niet aan te kunnen. Er is reeds te veel gevraagd van mankracht en materieel.

Speculaties van individuele bewindslieden over de Nederlandse inzet na 2010 zijn uit den boze, heeft Balkenende verordonneerd. Maar speculaties over de politieke toekomst van Van Middelkoop zijn onvermijdelijk. Hij moet geen fouten meer maken, waarschuwden Kamerleden vorige week.

Op de vraag of Van Middelkoop nog kan aanblijven, antwoordde Balkenende vrijdag: ‘Natuurlijk.’ Het ziet er evenmin naar uit dat de coalitiepartijen PvdA en CDA hem laten vallen; ze steunen grosso modo zijn beleid. Anders dan PvdA-minister Vogelaar, die de steun van haar partij verloor en moest opstappen, geniet Van Middelkoop het vertrouwen van zijn eigen ChristenUnie.

Maar anno 2009 speelt beeldvorming een grote rol. De campagne in De Telegraaf tegen de ‘liegende minister’ valt in de huidige mediacratie niet te onderschatten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden