De jaren negentig

Op de avond dat de jaren negentig het land weer binnenvielen, kwam de regen met bakken uit de hemel. Ik slenterde door Almere-Haven, weg van mijn ouderlijk huis, richting de troosteloze busbaan. Toen ik een uur later zeiknat door Amsterdam struinde, werd ik overvallen door een zeldzaam gevoel van euforie. Ik was de werkelijkheid natuurlijk weer eens schaamteloos aan het romantiseren, maar wat een zalig idee dat Nederland de flanken had verruild voor de meerderheid waarmee ik opgroeide. Of dat nou kwam door strategisch, culinair, erotisch of astronomisch stemmen: dat kon me even niks schelen. In Amsterdam, nou goed, toegegeven: natuurlijk in hip, belezen, D66-minnend Amsterdam, trof ik overal opgewekte twintigers aan.


'Het wordt weer gezellig. Titanic komt uit, Dennis Bergkamp scoort 2-1, Ajax wint de Champions League, Ray en Anita bestormen de Top 40, we gaan flippo's ruilen en hakken alsof er geen morgen is: the good old nineties zijn terug!'


Inmiddels lijkt het erop dat VVD en PvdA het inderdaad oprecht met elkaar gaan proberen. Daar zal nog wel het nodige politieke toneel aan vooraf gaan. Zo is de teleurgestelde Roemer inmiddels aan het huilen geslagen. 'De linkse kiezer wordt bedrogen als de PvdA met de VVD gaat regeren', zo vindt hij. Onzin natuurlijk. Als de linkse kiezers een flankenkabinet hadden gewild, zeg maar een soort linkse variant op het eenkennige Rutte I, dan hadden ze met een overweldigende meerderheid de SP aan de macht moeten helpen of de PvdA, GroenLinks en de SP gezamenlijk naar een meerderheid moeten stempelen. Dat hebben ze niet gedaan. En gelukkig maar.


De mensen die nu schreeuwen om een links kabinet denken blijkbaar dat je een kabinet waar 'rechts Nederland zijn vingers bij kan aflikken' het beste kunt vervangen door een kabinet waarbij de andere helft van Nederland het alleenrecht op smullen overneemt. Maar verdeeldheid baart toch alleen onrust? Noem het naïef, het lijkt mij veel zinniger als we een gemixte regering krijgen, zoals ik onlangs al bepleitte. Dat wordt niet een kabinet van vlees noch vis, maar een kabinet dat harmonie zoekt in diversiteit, dat een poging doet te bewijzen dat het stimuleren van individuele verantwoordelijkheid en het bevorderen van gemeenschapszin met elkaar kunnen worden verenigd.


Roemer heeft ingezet op een tweestrijd, hij heeft een grote keuze geschetst tussen het socialisme en het liberalisme. Hij heeft verloren. Van Samsom, die het aandurfde in verkiezingstijd het redelijker sociaal-democratische geluid te laten klinken. Ik mag me dan zo nu en dan kritisch hebben uitgelaten over de PvdA-leider en mijn stem heeft hij niet verdiend, hij heeft zich wel een politicus getoond die beschikt over de pragmatisch idealistische inslag die we de komende jaren flink nodig zullen hebben. Ook Mark 'Tefal' Rutte, die tijdens de campagne nog geregeld op eendimensionaal populisme viel te betrappen, lijkt bereid ideologische halsstarrigheid te laten varen. Daar heb ik respect voor.


De afgelopen dagen rolden de criticasters over elkaar heen om te zeggen dat een nieuw Paars, plus of min, er niet in zit. We leven namelijk in economisch slechte tijden en de ideologische verschillen zijn alleen maar groter geworden sinds de gouwe ouwe jaren negentig.


In bijna al die analyses wordt vooral gewaarschuwd voor electorale dreiging: als de VVD en de PvdA met elkaar gaan regeren, lopen ze de kans weer te worden ingehaald door respectievelijk de PVV en de SP. Ik zou willen zeggen: nou en? Laat die clubs op de flanken met hun eenkennige geluid lekker de peilingen bestormen, volwassen partijen als VVD en PvdA dwingen juist respect af door zich meer zorgen te maken over de toekomst van Nederland dan over de volgende verkiezingen.


Bovendien zou het de cynici nog wel eens kunnen gaan verbazen hoeveel mensen een kabinet dat vier jaar de rit uitzit zullen belonen. Dat is namelijk alweer een jaar of veertien (!) geleden. Herinneren ze zich soms niet meer welke partijen er toen samen regeerden?


We worden verblind door fel licht. In de deuropening zien we het silhouet van een man. Hij doet een stap naar voren. Het blijkt... Poldermodel. Hij blaast de rook uit van zijn sigaret en tovert een grote grijns op zijn gezicht.


'It's good to be back... Good. To. Be. Back.'


JOHAN FRETZ is schrijver en cabaretier.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden