De Jager moet zijn 'happy end-sprookje' weer vertellen

Alle wegen leiden van Den Haag naar Griekenland en weer terug. Onder een dreigende, donkere Griekse wolk bespreken Tweede Kamer en kabinet vandaag en morgen 's lands begroting 2012 bij de Algemene Financiële Beschouwingen. Gaat het mis in Griekenland, dan kan die begroting in de prullenbak.

Minister Jan Kees de Jager van Financiën met zijn Griekse collega Evangelos Venizelos, afgelopen maandag.Beeld ap

En dan komt niets terecht van de kerndoelstelling van het kabinet-Rutte: 18 miljard euro bezuinigen. Want een Grieks faillissement kost Nederland hoe dan ook geld.

Dan gaat het al gauw om miljarden euro's, ook al gaat dat bankroet geordend. Minister De Jager (Financiën), die vandaag luistert en morgen de degens met de Kamers kruist, heeft her en der een balletje opgegooid om te testen hoe aanvullende bezuinigingen zouden vallen in Den Haag. 'Wij doen daar sowieso niet aan mee', zegt Kamerlid Ronald Plasterk van de PvdA, namens de oppositie. 'En gedoogpartner PVV ook niet. Dus kabinet: zoek het lekker zelf uit.'

Terugverdienverhaal
Het kan door een enorme en trefzekere inspanning van Europa goed aflopen met Griekenland. Dan verdient Nederland zelfs aan de Grieken, door rente op leningen. Hoewel geen econoom dit gelooft, en oppositionele politici evenmin, is dat 'terugverdienverhaal' wel het sprookje dat De Jager moet vertellen. Want dat heeft hij op 21 juli met zijn Europese collega's afgesproken. Hij moet erin geloven dat alles goed komt. Zegt hij dat hij denkt dat Griekenland failliet gaat, dan is dat een zelfvervullende profetie.

Zo zit het op één na belangrijkste debat van het jaar op voorhand klem. Want de Kamer wil debatteren over de 'achterhaaldheid' van de begroting en nieuwe bezuinigingen of hervormingen. Maar daarvoor moet het kabinet erkennen dat de Griekse problemen Nederland geld gaan kosten. Dat gebeurt hetzij als leningen aan Griekenland deels worden kwijtgescholden, of als dat land failliet gaat of allebei. Dat toegeven zou voor het kabinet een 180-gradendraai betekenen. Die gaat De Jager deze week niet maken.

Voor D66-Kamerlid Wouter Koolmees is het overduidelijk wat deze neerwaartse spiraal kan doorbreken: 'Forse verhoging van het noodfonds - dáár moet het debat over gaan.' Uit dat fonds van Europa en het IMF kunnen eurolanden gunstig lenen als ze vrezen in de problemen komen. De leenrente is bijna een gemiddelde van de tarieven in de eurozone, waarmee het fonds veel weg heeft van euro-obligaties.

Voorspelbare causaliteit
Het verhogen van het noodfonds tot een miljard of 2.000 lost een probleem op dat ingebakken zit in de economische wetenschap en waar ook Nederlandse politici flink last van hebben. Dat is dat economie geen exacte wetenschap is met voorspelbare causaliteit. Die indruk wekken Tweede Kamerleden en minister De Jager wel.

De ene groep (SP en PVV) gelooft in quarantaine: Griekenland is een ­geïsoleerd geval, waardoor alleen het land zelf in de problemen komt als wij het laten vallen. Daar staan De Jager en een Kamermeerderheid inclusief PvdA en D66 tegenover. Zij geloven in besmetting en zeggen dat als Griekenland omvalt en de euro verlaat het hele Europese bouwwerk instort. Beide kampen kunnen geen bewijsmateriaal overleggen.

Met een verhoging van het noodfonds maakt het niet uit wie gelijk krijgt. Blijkt een failliet Griekenland een geïsoleerd geval, dan wordt even een beroep op het fonds gedaan en daar blijft het dan bij. Raken grote landen als Spanje en Italië door dat faillissement besmet, dan vangt het fonds de kosten daarvan op.

Stekker
Waarom is Europa dan al die tijd aan het dralen met een oplossing? Heel simpel, zegt SP-Kamerlid Ewout Irrgang: 'Ze zijn tijd aan het kopen.' Irrgang geeft er een negatieve draai aan. 'Banken in Duitsland en Frankrijk hebben tijd nodig om de noodhulp via Griekenland naar hen te laten stromen. Als zij hun Griekse positie hebben afgebouwd, gaat de stekker eruit. Maar dan betaalt de Europese belastingbetaler de rekening.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden