De idealisten

Stel, u was minister voor Vreemdelingen zaken en Integratie, en u had zich ten doel gesteld 26 duizend uitgeprocedeerde asielzoekers nog eigenhandig - d.w.z....

Veel mensen hebben dat: een oogmerk, een streven, een lat waar ze overheen willen, een ambitie. Dat noemen we idealisten. In de oorlog (WO II) had je een ambtenaar die Jacobus Lentz heette. Ter registratie van het Nederlandse volk had hij het perfecte persoonsbewijs ontwikkeld, en daar wilde hij liefst iedereen - jong en oud, man en vrouw, arm en rijk, goj en jood - in opbergen.

Ook een idealist. Toen een verzetsgroep onder leiding van Gerrit van der Veen het Amsterdamse bevolkingsregister in brand had gestoken, heeft hij bij de ingang van Artis (waar het was ondergebracht) ontroostbaar staan janken. En begrijpelijk: hij zag zijn levenswerk in vlammen opgaan.

Anders dan je zou denken was Lentz geen NSB'er, en niet eens pro-Duits. Idealisme is zelden een afgeleide van een politieke kleur. Het is eerder omgekeerd.

Maar stel dus, u was minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, u had zich dat hoge doel van die 26 duizend uitgeprocedeerde asielzoekers gesteld, en vanaf het moment dat u aan de verwezenlijking van uw plannen zult beginnen, meldt zich niet 1 verzetsgroep onder leiding van 1 Gerrit van der Veen om de boel op te stoken, maar staan ongeveer 7300 buurtcomités, dorpsraden, kerkgenootschappen, schoolverenigingen en huisvrouwenclubjes klaar om via het machtige medium televisie al uw illusies te torpederen.

Ik herhaal: stel.

Denk dus niet meteen aan mevrouw Verdonk, of aan de waakzame oogopslag die haar cipiersverleden verraadt, laat staan aan haar toevallige plaats in de politiek - concentreer u op het ideaal, en geef toe dat ook u van al dat door orgeltonen begeleide tv-humanisme uit de provincie stapelkrankzinnig zou worden.

Bestaat er eigenlijk een meneer Verdonk?

Ik vraag het omdat ik me een huiselijke scène probeer in te denken. Mevrouw en meneer hebben hun beiderzijdse dag doorgenomen, en zoeken nog even naar een ontspannende gevangenenfilm als ze per ongeluk langs een IKON-achtig programma zappen, en aan de muziek - orgel inderdaad vaak, anders een cello die als een eenzaam insect over het vaste tapijt kruipt, of de lang aangehouden hoge c van een klassieke gitaar - meteen horen hoe laat het is.

Het gezin dat het slachtoffer is van haar asielbeleid wordt met z'n drie of vier, allemaal even volmaakt Nederlands sprekende, bekoorlijke kinderen, omringd door een kring solidariteit van autochtone vrienden, buren en klasgenoten uit de regio - en als in een 19de eeuws tableau vivant kijken ze, blank en bruin, allemaal in de camera die niet zonder resultaat consciëntieus op zoek gaat naar een traan of een ander blijk van grote ontroering.

Meneer Verdonk probeert nog zo snel mogelijk door te zappen, maar Rita heeft zich al verbeten, de avond is al weer stukgemaakt.

Stel allemaal, en stel je helemaal voor dat er ineens een hele serie wordt gepland waarin de Nederlandse kijker onder de titel 26000 Gezichten alle tot uitzending gedoemde allochtone gezinnen op z'n bord krijgt.

Maar leg iets dat niet breder hoeft te zijn dan een stro, op de weg van een idealist, en op hetzelfde ogenblik ontwikkelt zich in diens binnenste een nooit eerder vermoede kracht en die met evenveel gemak een berg naar Mohamed draagt als Mohamed naar een berg. Jacobus Lentz trommelde nog in de nacht van de brand al zijn medewerkers bij mekaar om met gezwinde spoed aan de restauratie van de verkoolde dossiers te beginnen, en zo zal mevrouw Verdonk tot desnoods half-legale maatregelen overgaan om haar ideaal te beschermen tegen een volk dat van geen idealen meer weet.

Je moet voor de aardigheid trouwens eens opletten hoeveel leden van het kabinet-Balkenende eruit zien als gedrevenen.

Allemaal idealisten, godzaljebewaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden