De ideale man voor een plek op de tribune

Al jaren verdient Ronald Graafland (33) zijn geld als derde doelman. In zijn vrije tijd helpt hij mee in de snackbar van zijn zus en moeder.

Zondagmiddag, half twee. In het mediacafé van de Kuip nipt Ronald Graafland (33) van zijn thee. Voor de derde doelman van Feyenoord zijn thuiswedstrijden het minst interessante aspect van zijn beroep. Bij uitwedstrijden rijdt hij tenminste nog met de bus mee en draagt hij een trainingspak, net als zijn collega's. Maar dat hoeft nu niet. Mocht de nood aan de man komen, dan liggen zijn spullen in de kleedkamer. Twee trappen naar beneden en hij is er.


Thuiswedstrijden verlopen volgens het vaste patroon: om één uur rijdt hij weg van huis, in Krimpen aan den IJssel. Twintig minuten later is hij in het stadion. Om kwart voor twee wenst hij de eerste twee keepers succes bij de spelerstunnel. Daarna volgt hij hun warming-up. Raakt een van hen geblesseerd, dan moet hij zich meteen omkleden. Zo niet, dan neemt hij plaats op de tribune. Zo gaat het al anderhalf jaar.


Een dag eerder trilt zijn telefoon, terwijl hij NAC - PSV kijkt op tv. Een berichtje van Jeroen Verhoeven, de tweede doelman van FC Utrecht: 'Hé ouwe Feyenoorder, hoe is het?' Ze kennen elkaar nog van Ajax, waar Graafland in het seizoen 2010/2011 onder contract stond. Ook als derde doelman.


Hij verdient er al jaren zijn geld mee. Kennelijk heeft hij er het juiste karakter voor. 'Ik ben heel gedreven, maar je moet ook een beetje flexibel zijn. Anders ga je jezelf in de weg zitten.'


Terwijl zijn vrouw Mylène koffie en koekjes serveert, vertelt Graafland over zijn carrière. Hij doorliep de jeugdopleiding van Feyenoord en tekende er in 1996 een vierjarig contract. Ronald Koeman, nu zijn trainer, was toen nog zijn teamgenoot.


Graafland werd uitgeleend aan Excelsior. In zijn tweede wedstrijd zag verdediger Supusepa het hoofd van de doelman aan voor een bal. De trap tegen zijn hoofd was zo hard dat Graafland een hersenkneuzing opliep. Het duurde lang voordat hij weer fit was, het duurde nog langer voordat hij van het stempel 'die keeper met die hoofdblessure' af kwam.


Via Excelsior kreeg Graafland een kans bij Vitesse. Daar zou Piet Velthuizen worden verkocht, was hem verteld. Toen dat er niet van kwam, belandde hij op het tweede plan. Nadat hij aan zijn knie geblesseerd raakte, degradeerde hij zelfs tot derde keeper. Dat is hij tot op de dag van vandaag gebleven.


Een bewuste keuze was dat niet. 'Ik had na die periode bij Vitesse een WW-uitkering aangevraagd en was al bezig met een carrière na het voetbal. Mijn vader overleed twee jaar geleden na een hartaanval. Hij had een snackbar hier in Krimpen. Mijn zus en moeder runnen die nu. Maar mijn moeder is 57. Ze zal dit werk niet eeuwig doen. Daarom help ik op donderdag mee, om het vak onder de knie te krijgen.'


'Op de dag dat mijn vader werd begraven, belde Ajax' keeperstrainer Carlo l'Ami. Of ik derde keeper wilde worden, want Kenneth Vermeer had zijn achillespees afgescheurd. Ik kom uit een Feyenoord-nest, heb niets met Ajax. Maar mijn moeder zei: moet je doen. Anderen in het dorp waren minder enthousiast. Ze zeiden: je vader zou zich hebben omgedraaid in zijn graf. En ze maakten niet eens een grapje.'


'Ik was puur opvulling, dat wist ik. Ik dacht: het is een goede uitlaatklep om de dood van mijn vader te verwerken. Maar in mijn eerste wedstrijd met Jong Ajax viel Evander Sno met een hartstilstand neer. Dat heeft me diep geraakt, alles van mijn vader kwam terug.


'Daarna ging het steeds minder met me. Ik zat nog midden in de rouwverwerking. (Toenmalig coach) Martin Jol zei: 'Je moet het uitschakelen, het is wel profvoetbal'. De clubarts raadde me aan meer seks te hebben. Dat zou me helpen ontspannen. Zo gingen ze bij Ajax om met de dood van mijn vader.'


'In de winterstop dacht ik: ik kap ermee. Ik was niet fit, een drankje vond ik in die tijd ook wel lekker en door alle ellende liep het thuis ook niet meer zo goed. Totdat ik doorkreeg dat het zo niet langer kon.


'Ik zocht hulp en ging weer voor mezelf zorgen. Stekelenburg brak zijn hand. Heb ik ook nog een paar keer op het bankie gezeten. Aan het einde van dat seizoen stond ik zelfs op het Museumplein of Leidseplein, weet ik hoe het daar heet, met een schaal te zwaaien. Ik had een knalgeel keepersshirt aan en stond vrij prominent in het midden. Dat beeld heeft een jaar lang in de leader van Eredivisie Live gezeten. Toch wel vreemd. Die avond van het kampioensfeest ben ik om elf uur weggegaan. Ik voelde: ik hoor hier niet.'


'Het was precies een jaar na de begrafenis van mijn vader dat Martin van Geel aan de lijn hing. Ik had nu echt besloten te stoppen met betaald voetbal en zou bij Capelle gaan keepen. Maar ja, Feyenoord hè. Ze zochten een derde keeper. Het maakte de cirkel als het ware rond. Ik dacht aan mijn vader en dacht: dit moet ik doen. En ja, zo is het dus allemaal gekomen.'


Het is koud, als Feyenoord en FC Groningen om half drie het veld opkomen. Regenen doet het gelukkig niet, want één buitje en Graafland is drijfnat. De afgelopen weken mocht hij door de voetblessure van Erwin Mulder op de bank zitten. Nu die weer is hersteld, is Graafland weer derde in de pikorde. Hij heeft er de pee in. Wedstrijdspanning voelt hij niet. 'Je bent er toch minder bij betrokken als je niet bij het team zit.'


De opdracht die hij van Koeman en Van Geel meekreeg was glashelder. 'Met Lamprou en Mulder heeft de club twee relatief jonge keepers. Ik moet hen met mijn ervaring en enthousiasme helpen. Dan kun je denken: ik doe mijn dingetje, eet een broodje en ga weer naar huis of je probeert er honderd procent voor te gaan. Daarom is mijn contract tussentijds nog een keer verlengd. Ik ken mijn rol. Dat waardeert Koeman ook.'


Maar hij blijft sportman. 'Ergens in mij wakkert het vuurtje. Ik help Lamprou waar ik kan, maar toen hij te laat kwam voor het duel tegen Dinamo Kiev, ben ik langs Koeman gelopen en heb ik hem in zijn ogen aangekeken. Zo van: ik ben er klaar voor. Koeman is een winnaar, die vindt dat mooi.'


Vanaf zijn vaste tribuneplaats ziet hij Feyenoord worstelen, maar zijn club wint wel met 2-1 van Groningen. Erwin Mulder heeft prima gekeept, vindt hij. Na afloop zoeken ze elkaar op in de kleedkamer, zoals altijd. Vrienden zijn ze niet, wel goede collega's. Beiden hebben hun vader verloren aan een hartkwaal. Dat schept een band.


Het loopt tegen vijven. Tijd om naar huis te gaan. In tegenstelling tot veel van zijn collega's gaat Graafland in de winterstop niet op vakantie. Hij laat zijn moeder niet in de steek in de snackbar. Bovendien moet hij er nog een hoop leren. 'Het ziet er misschien makkelijk uit, maar doe het maar eens tegelijk: bestelling opnemen, frituren, afrekenen en een praatje maken. Soms staan er wel twintig man in de zaak.' En dan zijn er nog de kroketten. 'Je hebt zeven soorten, maar ze zien er van de buitenkant allemaal hetzelfde uit.'


Maar patat bakken of onder de lat staan als derde keeper bij Feyenoord; uiteindelijk komt het allemaal op hetzelfde neer, concludeert Graafland. 'Concentreren, het overzicht behouden en niet in de piepzak zitten als het een keertje tegen zit.'


Pellè naar 14 treffers


Graziano Pellè heeft Feyenoord tegen FC Groningen geholpen aan drie punten. Het werd 2-1 dankzij twee goals van de Italiaan, die zijn totaal in de eredivisie zondag opvoerde naar veertien, twee minder dan Vitesse-spits Bony.


Woensdag had Feyenoord 120 minuten en een strafschoppenserie nodig om sc Heerenveen in het bekertoernooi te verslaan. Vier dagen later speelde de club in eigen huis voor rust niet al te best tegen Groningen. Na 58 minuten kopte Pellè raak uit een hoekschop, maar Virgil van Dijk maakte een kwartier voor tijd gelijk. Na een misser van De Leeuw voor open Feyenoord-doel scoorde Pellè kort voor tijd. Feyenoord bleef zodoende een kalenderjaar ongeslagen in de Kuip.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden