De ICT-branche verpest de markt

Ministeries, Midden- en Kleinbedrijf (MKB) Nederland en Arbeidsvoorziening kwamen vorig jaar overeen in twaalf maanden twintigduizend allochtonen aan het werk te helpen....

Grote overslagloodsen ontnemen het zicht op de Nieuwe Maas, 'een paar maanden geleden stonden ze daar nog niet', duidt directeur Martin Sijbrands de bedrijvigheid rond Ridderkerk: zwaar en grof werk in constructie, overslag en metaal.

Zijn firma in fijne elektronica is een vreemde eend in de bijt. Het zelfstandige Azteco Electronics is afkomstig uit het Holec-concern. 'Vier jaar geleden zijn we zelfstandig geworden en gegroeid van 20 naar 38 werknemers.'

In het bedrijf wordt besturingselektronica gefabriceerd voor de Nederlandse Spoorwegen, voor trams, en hartbewakingsapparatuur. In een hal monteren medewerkers met halfautomatische apparatuur componenten op groene printplaten.

De radio staat aan. In een aparte ruimte worden de eindproducten nauwgezet gecontroleerd op testbanken, iets verderop worden de printplaten voorzien van een harde laklaag.

Bedrijfsleider Hans Blom beschrijft zijn gemêleerde personeelsbestand: 'Een Dominicaan, een Antilliaan, een Surinamer, iemand uit Marokko, een Tunesiër, dan hadden we ooit nog een Chinees, iemand uit Turkije, en een heleboel Nederlanders.'

Het bedrijf is er niet op uit zoveel mogelijk smaken uit de wereldbevolking aan het werk te krijgen. 'We hebben grote moeite genoeg mensen te krijgen. Momenteel wachten we op een order, en als die doorgaat, dan kan ik er zo zeven man bij hebben. Maar of ik ze krijg, is maar de vraag.'

Convenant

Ministeries, Midden- en Kleinbedrijf (MKB) Nederland en de Arbeidsvoorziening sloten vorig jaar een convenant om in een jaar tijd twintigduizend allochtonen via een speciaal project aan het werk te helpen. Niet uit liefdadigheid, maar uit pure noodzaak: veel bedrijven, met name in het midden- en kleinbedrijf, kampen met een chronisch tekort aan personeel, terwijl de werkloosheid onder allochtonen veel hoger is dan onder autochtone Nederlanders. Het project slaagde, en wordt dit jaar voortgezet want er zijn nog negenduizend vacatures te vervullen.

Eisen die Azteco stelt aan nieuwe personeelsleden zijn niet exorbitant: met een paar niet-kleurenblinde lts'ers met een niet al te grove motoriek zou het bedrijf al geholpen zijn. 'Ze zijn er wel', zegt Blom, 'maar als ze bellen vragen ze of het ''iets met computers is'', want dat willen ze allemaal. ''We máken computers'', zeggen we, maar dat bedoelen ze dan niet.'

En de salarissen! De ICT-branche verpest de markt, want ze denken allemaal dat ze een lease-auto kunnen rijden. 'We zitten met het nadeel dat dit soort werk onbekend is hier. De indeling van het arbeidsbureau is erg grof: een deel van wat we hier doen, heet productiewerk. Werk op lts-elektro niveau, maar daar verstaan ze in Ridderkerk heel wat anders onder: dat zijn hier dradentrekkers.

Voor een functie in het magazijn kreeg ik een keer een jongen met van die schoenen met stalen punten. Die straalde uit: ''waar staat hier de heftruck?'' Tja, die moet aan de slag met componenten van een centimeter of wat groot.'

Abdelmalek Aouattah werkt sinds oktober bij het Ridderkerkse bedrijf, waar hij via het MKB-project binnenkwam. Hij wordt ook wel 'Abdellak' genoemd, naar zijn functie als lakker. 'Niet al te fris, maar met een masker voor en handschoenen aan is het wel te doen.'

Hij voorziet de printplaten van een coating. Werken met chemisch stoffen was hij wel gewend in zijn vorige baan als schoonmaker op de groenteveiling in Barendrecht. Aouattah is in Marokko afgestudeerd als historicus.

Taalvervolgstudie

Sinds december 1997 is hij in Nederland. Hij realiseert zich dat een betere beheersing van de taal zijn kansen op een vervolgstudie of een betere baan verhogen. 'Ik heb de taalcursus gedaan. Het spreken was goed, maar ik ben gezakt op schrijven. Dat ben ik nu aan het leren. Ik lees veel: boeken, kranten, tijdschriften en de ondertiteling op televisie.'

Een paar kilometer verderop, met uitzicht op het winkelhart van Ridderkerk, werkt consulent Peter Haledo. Op de begane grond is de receptie van het Arbeidsbureau. Er staan rekken met folders vol aanwijzingen: over het belang van een goede 'vacatureanalyse' en over 'netwerken'. Haledo is een van de bemiddelaars die betrokken is bij het MKB-project dat landelijk met bijna twintigduizend opgevulde vacatures een succes genoemd mag worden.

Hij kan er in zijn regio, Ridderkerk en Barendrecht, niet zo enthousiast over worden. Hoeveel functies er in het kader van het project vervuld zijn, heeft hij dan ook niet paraat.

'Waarover hebben we het hier? Ik denk dat er in Ridderkerk zo'n veertig allochtonen zijn die in de zogenoemde ''fase 1'' zijn. Dat wil zeggen: goed bemiddelbaar en direct geschikt voor de arbeidsmarkt. Een gewone lts'er heeft hier al een baan voordat 'ie goed en wel van school is, en mts'ers of andere hoger opgeleiden krijgen we hier niet eens binnen.'

Eigenlijk, weet Haledo, zou het goed zijn als er eens dieper in de arbeidsreserve werd gedoken. Een 'kwaliteitsslag maken' wordt dat genoemd.

'Vanuit mijn kennis van de arbeidsmarkt, probeer ik werkzoekenden zo goed mogelijk te matchen met een werkgever. Een één op één benadering kan dan goed werken.

'Maar ik kom er bijna niet aan toe, eigenlijk heb ik een permanent gebrek aan tijd en dan doe ik er ook nog een nieuw computerproject bij, waardoor na de zomer alle vacatures op internet staan. De mensen kunnen dan zelf via internet zoeken.'

Afwijzingscriterium

In het begin zagen werkgevers het MKB-project wel als een mooi wervingskanaal. In de Aanbodkrant kregen ze de werknemers op een presenteerblaadje aangeboden. Dat leek mooi, maar de praktijk is weerbarstiger. 'Werkgevers zijn een stuk kritischer, dan ze tegen mij doen voorkomen.

''Doe er maar een paar'', zeggen ze dan. Maar als ze eenmaal iemand langskrijgen, worden hun eisen naar boven bijgesteld. Gebleken is dat sommigen eigenlijk geen allochtonen willen, en dan worden taaleisen als verkapt afwijzingscriterium gebruikt.'

Azteco-directeur Sijbrands probeert ondertussen op een eigen manier de arbeidsmarkt te bewerken. Via een buurman die leraar aan de lts is, heeft hij ééndagsstages ingesteld. En het werkt, zegt hij: 'Binnenkort komt er een jongen vakantiewerk doen. Wie weet: als hij straks zijn school heeft afgemaakt, denkt hij ook nog eens aan ons.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden