Reacties

De hoogste generaal van een land ombrengen? ‘Er zijn andere manieren om een signaal af te geven’

De wereld houdt de adem in na de Amerikaanse droneaanval waarbij de Iraanse militaire commandant Soleimani om het leven kwam. Gevreesd wordt voor een escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. De Volkskrant peilde de stemming in Den Haag en onder militaire experts. 

Een Amerikaanse ‘nepvlag’ is neergelegd in de straten van Bagdad voor auto's om overheen te rijden. Beeld AFP

Ben Bot, minister van Buitenlandse Zaken tussen 2003 en 2007:

‘Dit heeft in potentie grote consequenties. Je weet niet wat Iran gaat terugdoen. Natuurlijk kan dat land niet op tegen de Verenigde Staten, maar wat ik hier gevaarlijk aan vind, is dat deze zet het terrorisme zou kunnen aanwakkeren en we als vergelding aanslagen krijgen in de Verenigde Staten en Europa. Dit is heel urgent. Als ik minister Blok (van Buitenlandse Zaken, red.) zou zijn, zou ik aandringen op spoedberaad in Brussel om dit te bespreken.

‘Ik zou de Verenigde Staten om tekst en uitleg vragen. Wat zit hierachter? Ik begrijp dat zwaar wordt getild aan de bestorming van de Amerikaanse ambassade in Bagdad (eerder deze week door pro-Iraanse milities, red.), maar dit is wel een zware en ook een gevaarlijke vergelding. Er zijn andere manieren om een signaal af te geven dan door de belangrijkste generaal van een land om te brengen.’

Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken:

‘De situatie is zorgelijk en ernstig. Het is van groot belang dat de kalmte in de regio bewaard wordt. Niemand heeft baat bij verdere escalatie. Iran werkt instabiliteit in de regio in de hand en Soleimani had daar een rol in.

‘De aanvallen op de Amerikaanse ambassade in Bagdad en de anti-IS-coalitie afgelopen dagen waren onacceptabel. Nederland heeft dit veroordeeld. We staan in contact met internationale partners. De veiligheid van Nederlanders heeft altijd onze volle aandacht, ook nu.’

Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid voor SP:

‘Ik houd mijn hart vast, dit is een gigantische escalatie. Stel je voor dat iemand onze hoogste man van Defensie zou omleggen. Het is onze plicht om deze actie te veroordelen en de Amerikanen op te roepen om terug te keren naar het diplomatieke spoor. We moeten voorkomen dat dit verder uit de hand loopt of zelfs leidt tot een oorlog met Iran, het doel van sterke krachten binnen de Amerikaanse regering die al langer inzetten op regime change.

‘Wij waren al geen voorstander van het sturen van een fregat naar de Straat van Hormuz. Daar komt dit nu bij. De risico’s zijn groot, Buitenlandse Zaken roept Nederlanders niet voor niets op om Bagdad te verlaten. Alles moet gericht zijn op het diplomatieke spoor. Daar hoort het sturen van een oorlogsschip naar de regio niet bij.’

Bram van Ojik, Tweede Kamerlid voor GroenLinks:

‘De kans dat Iran dit over z’n kant laat gaan, is klein. Het zal niet meteen een conventionele grootscheepse oorlog worden, maar ook speldenprikken kunnen steeds vaker escaleren. Dit is ook dé manier voor het Iraanse regime om de bevolking weer te verenigen achter een koers die anti-Amerikaans is. Maar we moeten ook niet vergeten dat de man geen lieverdje was. Van beide kanten wordt veel te makkelijk naar geweld gegrepen.’

‘Het is heel belangrijk dat Europa nu een actieve rol opeist om verdere escalatie te voorkomen. Ik denk aan een voortrekkersrol voor landen als Nederland, Denemarken en Frankrijk, die hebben beloofd fregatten naar de Straat van Hormuz sturen om daar de vaarroutes te bewaken. Als dat diplomatieke spoor niet tot leven komt, is het sturen van een fregat later deze maand niet verantwoord.’

Han Ten Broeke, voormalig VVD-Kamerlid, nu directeur politieke zaken bij het Haags Centrum voor Strategische Studies:

‘Ik laat geen traan om de dood van Soleimani, de architect van de Iraanse staatsterreur aan wiens handen het bloed van duizenden mensen kleeft. Maar als hoge generaal vertegenwoordigde hij wel de Iraanse staat. Daarmee kan zijn liquidatie worden opgevat als een daad van oorlog. Toch zou het mij niet verbazen als de reactie van Iran even uitblijft. Het regime kan ervoor kiezen om de Europese leiders voor zich te winnen, die met de onvoorspelbare Trump niet zomaar op de hand van de VS zijn.

‘Als je nu geen schepen meer naar Hormuz stuurt, speel je Iran wel erg in de kaart. Er waren en er zijn zeer goede redenen voor het vrijhouden van die scheepsvaartroutes. Europa heeft met de missie een troef in handen om te de-escaleren en de partijen weer aan tafel te brengen. Als Nederland nu heroverweegt, hebben de Amerikanen geen reden meer om ons tegemoet te komen.’

De Iraanse generaal Qassem Soleimani, hoofd van het elitekorps Quds Force van de Revolutionaire Garde, is gedood bij een raketaanval op het vliegveld van Baghdad. De Amerikanen hebben verklaard achter de aanval te zitten.

Met de dood van Soleimani bereikt de chaos in het Midden-Oosten een nieuwe fase. De gevolgen van de Amerikaanse aanval zijn niet te overzien,

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden