De hoogmoed van 'Rambo in krijtstreep'

Jürgen Schrempp, de topman van DaimlerChrysler, boezemde ooit ontzag in met harde saneringen. Maar nu dreigt 'Rambo in krijtstreep' ten onder te gaan aan zijn wereldwijde ambities....

Philippe Remarque

TERWIJL DE rest van Duitsland zich nog enigszins ongemakkelijk voelt in de gemondialiseerde wereld, blaken Duitslands topmanagers van zelfvertrouwen. Leiders van bedrijven als Volkswagen, Bertelsmann en Deutsche Bank draaien hun hand niet om voor een internationale overname.

Maar het kan ook mis gaan, zoals bleek toen de ijdele Deutsche Bank-chef Ernst Breuer trots het ontstaan van een financieel powerhouse aankondigde. Dresdner Bank trok zich terug uit de fusie omdat Breuer zijn beloften niet was nagekomen.

En nu volgt de ontluistering van de toonaangevende macho-manager in Duitsland, Jürgen Schrempp. Enkele jaren geleden lijfde de 'Rambo in krijtstreep' het Amerikaanse autobedrijf Chrysler in bij het vlaggeschip van de Duitse industrie, Daimler-Benz. Een Hochzeit im Himmel, zei Schrempp. Daarnaast kocht DaimlerChrysler een groot aandeel in het Japanse Mitsubishi en het Koreaanse Hyundai. Schrempps droom van een wereldconcern was uitgekomen.

In november bleek Chrysler verlies te maken en daarmee DaimlerChrysler in de afgrond te sleuren. De Duitsers moeten vrezen voor hun geliefde Mercedes. De schuld krijgt Machtmensch Schrempp. Eens boezemde hij ontzag in met zijn genadeloze sanering van Daimler-Benz, die zeventigduizend werknemers hun baan en Fokker zijn bestaan kostte. Nu komen verwijten uit alle hoeken.

De Duitse vereniging van kleine aandeelhouders eist het ontslag van Schrempp, die te veel geld zou hebben betaald voor Chrysler. Want de beurs deelde Schrempps enthousiasme voor zijn Welt AG niet. Het aandeel Daimler-Chrysler is in twee jaar tijd bijna in waarde gehalveerd.

Bovendien heeft Schrempps hoogmoed hem het vertrouwen van Chrysler gekost. In een interview met de Financial Times zei de topman botweg dat de 'fusie onder gelijken' slechts een dekmantel voor een Duitse overname van het Amerikaanse bedrijf was.

De Daimler-manager Dieter Zetsche, die door Schrempp naar Auburn Hills is gestuurd om Chrysler te saneren, hoeft niet op veel welwillendheid te rekenen bij de 128 duizend Amerikaanse werknemers. Grootaandeelhouder Kerkorian eist nu bij DaimlerChrysler 9 miljard dollar schadevergoeding, omdat Schrempp de Chrysler-aandeelhouders zou hebben misleid. Anderen boze aandeelhouders volgen.

Daarnaast zijn er grote problemen bij Mitsubishi en loopt het nog steeds slecht met de Smart-tweezitter. Schrempp heeft de competentste onder zijn volgelingen naar Japan en de VS gestuurd om het tij te keren. Maar het verschil in bedrijfscultuur speelt de bestuurders uit Stuttgart parten.

In de ratings van Moody's en sinds maandag ook JP Morgan is DaimlerChrysler gezakt, wat het voor het concern duurder maakt om geld te lenen. Volgens weekblad Newsweek is de eigen geldvoorraad van het bedrijf tot een 'gevaarlijk' laag niveau gedaald.

Schrempp blijft zichzelf. 'Ik ben er zeker van dat we uit deze situatie nog sterker te voorschijn komen', zegt hij, en wijst op de recordwinst van Mercedes. Maar stoere uitspraken vormen geen antwoord op de onaangename vragen van de kritici. Had Schrempp de crisis bij Chrysler niet moeten voorzien? En moeten beseffen dat synergie-opbrengst uit een fusie tussen zulke verschillende bedrijven moeilijk te bereiken is? Heeft hij eerzucht laten prevaleren boven gezond verstand?

Analisten waarschuwen dat Chrysler gezien de verwachte ontwikkeling van de Amerikaanse automarkt moeite zal hebben uit de rode cijfers te komen. Schrempps lot is met het bedrijf verbonden. 'Zijn hoofd steekt al een paar centimeter in de strop', zei een lid van de ondernemingsraad in Stuttgart.

'Bullshit castle', noemde Schrempp het hoofdkwartier van Daimler-Benz verachtelijk toen voorganger Edzard Reuter diens droom van een internationaal technologieconcern zag mislukken. Schrempp ruimde succesvol op. Maar nu dreigt ook hij ten onder te gaan aan zijn ambitie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden