De homoseksuele rolmodellen van China

De homoseksuele boeren Anwei en Yebin zijn in China rolmodellen. Ze komen van ver: de een las in een tijdschrift dat zijn liefde voor mannen normaal was, de ander ontdekte dat op internet.

Anwei en Yebin op bed. Beeld Feng Zhonghao

Anwei en Yebin kibbelen over het romantische portret dat ze bij een huwelijksfotograaf hebben laten maken. Yebin (32) wil het ophangen. Naast het borduurwerk van verliefde zwanen in glittergaren zou de vergroting in zijn gouden lijst prachtig staan, zegt hij. Anwei (34) is schuchter over openbare liefdesuitingen. 'Dan ziet iedereen ons zwijmelen op die foto.' Iedereen weet toch al van ons, snauwt Yebin.

Het stel woont nu vier jaar samen in hun stoffige lintdorp op het Noord-Chinese platteland. Het is drie uur rijden naar provinciehoofdstad Shijiazhuang, die op zijn beurt 300 kilometer ten zuiden van Peking ligt. Het dorp heeft een benauwde sociale omgeving vergeleken met de levendige homoscene in de Chinese steden, waar kleurrijke levensstijlen gedijen in de anonimiteit. Toch doen deze jonge boeren wat veel stedelijke homo's niet durven: ze zijn zo open over hun relatie dat zelfs hun ouders die hebben leren accepteren. 'Als boeren het durven, kan jij het ook! Vertel het je ouders, het is niet zo moeilijk als je denkt', zegt Yebin.

Anwei (links) en Yebin tussen de maisplanten in hun dorp in de provincie Hebei. Beeld Feng Zhonghao

Rolmodel

Zo zijn ze een rolmodel geworden voor Chinese homo's, van wie de meesten het veiliger vinden hun seksuele geaardheid voor hun ouders te verbergen. Anwei: 'Misschien piekeren wij minder over de reactie van de samenleving, omdat we simpele lui van het platteland zijn. We bezitten niet veel en hebben niets te verliezen.'

Aanvaardt de familiekring een homoseksuele relatie, dan volgt de maatschappij, is de hoop van de Chinese regenboogbeweging. Die voert campagne voor acceptatie van homoseksualiteit. De beweging organiseert bijeenkomsten voor homo's en hun ouders en zet filmpjes op internet. Begin dit jaar was zo'n filmpje een hit. De tranentrekker ging over een jongen die niet naar zijn ouders gaat met Chinees nieuwjaar, omdat zijn vader en moeder zijn geaardheid niet begrijpen.

Progressieve politici lobbyen al jaren voor invoering van het homohuwelijk, maar zover is de samenleving nog niet. Zeker niet op het platteland, waar homoseksualiteit soms letterlijk een onbekend fenomeen is. Anwei, opgegroeid in een dorp in de West-Chinese provincie Xinjiang, had geen idee: 'Ik vond mezelf abnormaal als ik naar kerels keek. Ik dacht dat ik de enige ter wereld was met zo'n afwijking.'

Toverspreuken

Yebin stuitte tijdens een bezoek aan een stad op een tijdschrift met een artikel over homoseksualiteit. 'Wat ik voel, bestaat echt en er is een naam voor!, dacht ik toen. Ik heb dat tijdschrift als een schat gekoesterd.'

Zijn geboortedorp bestaat uit gerstvelden langs een tweebaansweg, waar de steenkooltrucks dag en nacht langsrazen. Wie niet vroeg trouwt en snel kinderen krijgt, is het voorwerp van spot en roddel. Toen Yebin na een maand huwelijk van zijn vrouw scheidde zonder seks te hebben gehad, organiseerde de dorpsgemeenschap sessies met de plaatselijke suanming, de helderzienden en spiritisten. 'Die maakten mijn ouders wijs dat ik bezeten was. Voor veel geld schreven ze briefjes met toverspreuken, die we moesten verbranden. De as moest ik met water opdrinken. Ik weigerde die bijgelovige onzin. Ik weet wie ik ben.'

Na de duiveluitdrijving vertelde Yebin zijn ouders dat hij op mannen viel. Daarna sleepten ze hem van de ene arts naar de andere. Omdat homoseksualiteit pas in 2001 als stoornis uit het Chinese handboek voor psychiatrie is geschrapt, denken veel Chinezen nog dat het een ziekte is.

'Mijn familie stuurde me direct naar de psycholoog', zegt Anwei. Hij had op internet inmiddels ontdekt dat hij niet de enige homo op aarde was, dus hij ging niet. 'Ik was net een schaap dat ineens de grasvelden ontdekt.' Van de ene op de andere dag zegde hij zijn baan als spoorwegwerker op en trok hij in bij Yebin.

Anwei en Yebin op de bank in hun huis. Beeld Feng Zhonghao

Open brieven

Het ene familielid deed er langer over dan het andere, maar inmiddels accepteert iedereen de situatie. Yebins moeder publiceert zelfs online open brieven voor andere ouders van homo's en lesbiennes. Eén van haar tips: een samenlevingscontract stelt ouders gerust over de status van een serieuze homorelatie, inclusief het gezamenlijk eigendom. Yebin: 'Ze is best kwaad op me geweest, omdat ik het niet eerder heb verteld. Hadden we het eerder begrepen, dan hadden we niet zo veel geld besteed aan artsen en waarzeggers, zegt ze.'

Anwei's broer ging met Nieuwjaar overstag, zegt hij trots. 'Die hoopt nu dat China snel het homohuwelijk invoert. Zo lief vind ik dat!'

De Chinese versie van de film Brokeback Mountain - over de liefde tussen twee cowboys op het Amerikaanse platteland - heeft een happy end. Als het stel niet op de akker is, vullen ze hun inkomen aan met een webwinkel in gedroogde vruchten. Anwei schildert bloemen en zeehonden, Yebin is de koning van de virtuele karaokehal. Die vindt hij op online amusementskanalen voor tongzhi, kameraden, de geuzennaam voor Chinese gays.

Yebin: 'Uitgaan doen we niet, we lopen 's avonds een rondje. Natuurlijk wordt er over ons geroddeld, net zoals over de nieuwe jas van de slagersvrouw en wie er nu weer ongetrouwd zwanger is. We zouden er niet bij horen als er niet over ons werd gekletst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.