De Holocaust is toch iets anders dan de slavernij

De ingezonden brieven van woensdag 8 juni.

Tekening van de Amerikaanse Burgeroorlog uit 1863. Beeld AP

Brief van de dag: Cultuurhistoricus ontspoort

Thomas von der Dunk schrijft zoals gebruikelijk prikkelende en ook wel behartigenswaardige dingen. Maar aan het slot van zijn stuk over historische taboes (O&D, 7 juni) ontspoort de cultuurhistoricus.

Eerst krijgt Martin Sommer een veeg uit de pan omdat hij, anders dan de hedendaagse mode lijkt voor te schrijven, de slavernij toch minder belangrijk vindt dan de Tweede Wereldoorlog. 'Dat is nog maar de vraag', meent Von der Dunk. 'Een land als de VS worstelt vandaag in elk geval veel meer met de gevolgen van het eerste dan van het tweede.' Dat lijkt mij niet zo vreemd. De slavernij is een integraal onderdeel van de geschiedenis van de VS, in alle opzichten. Er is een heuse Burgeroorlog gevoerd in rechtstreeks verband met (het beeïndigen van) de slavernij, waarbij en passant de president werd vermoord die deze had afgeschaft. De Burgeroorlog kostte 600.000 Amerikanen het leven, op een bevolking van 32 miljoen, van wie 3 miljoen slaven, c.q. 'tot slaaf gemaakten', dat is één op de 53 Amerikanen. Als gevolg van de Tweede Wereldoorlog kwamen ruim 400 duizend Amerikanen om, militairen en burgers, op een bevolking van 131 miljoen, ofwel één op de 313 Amerikanen. In Nederland bedraagt het aantal slachtoffers van die oorlog ruim 200 duizend, van wie ruim de helft Joden, op een bevolking van 8,7miljoen, één op de 43 Nederlanders! (De Holocaust, met de vooropgezette bedoeling van uitroeiing, is toch iets anders dan de slavernij.)

De betekenis van historische fenomenen is niet louter een kwestie van rekenkunde, maar deze getallen zijn niet geheel zonder betekenis. Misschien mag ook bij Von der Dunk het feit dat Nederland vijf jaar lang door een vreemde mogendheid bezet en bestuurd is geweest nog meetellen. In de verte vergelijkbaar met een burgeroorlog, een oorlog in eigen land, in eigen straat: anders dan de Tweede Wereldoorlog die voor de Amerikanen altijd ver weg was. Overigens wordt in 2016 het aantal slaven op aarde geschat op 30 à 100 miljoen. Vrijwel tot de laatste slaaf verblijven deze in de niet-westerse wereld. Graag zie ik over deze contemporaine misstand een prikkelende bijdrage van Von der Dunk tegemoet.

Philip van Tijn, Amsterdam

Muhammad Ali

Ook ik las acht pagina's over Muhammad Ali (O&D, 7 juni). Ze gaven mij een heel andere kijk op de man die ik vooral kende als een bokser met een grote mond. De vergelijking met Johan Cruijff vond ik treffend. En voor dat soort artikelen lees ik ook een krant. Bedankt.

Peter Nierop, Purmerend

Muhammed Ali. Beeld EPA

Giftreinen

Bij het artikel 'Dijksma gelast onderzoek naar giftreinen' (Economie, 7 juni) staan vier foto's met de onderschriften 'Spoorlijnen door woonwijken in Eindhoven...' '...in het Brabantse Gilze-Rijen...' '...in Tilburg...' '...en in Venlo.'

Aangezien er maar één gemeente Gilze en Rijen bestaat, kan het bijvoeglijk naamwoord 'Brabantse' alleen maar betekenen dat de schrijver van de onderschriften ervan uitgaat dat de meeste lezers deze gemeente niet kennen, in tegenstelling tot de eveneens Noord-Brabantse gemeenten Eindhoven en Tilburg en de Limburgse gemeente Venlo.

Frank Rijckaert, Doetichem

Bruggenbouwer Buma

Sybrand Buma ziet de waarden die ons binden wél: in het hart van de samenleving, en hij popelt om bruggenbouwer te worden (Ten eerste, 6 juni ). Ik geef het hem te doen. Op Facebook is men ruimhartig in het delen van meningen als: 'Onze kinderfeesten weg, dan ook geen rituele slacht meer'. Ik denk met weemoed terug aan politici die lastige vragen zonder zichtbare gêne beantwoordden met: 'geen commentaar'. Natuurlijk, is ook niet goed maar het gaf rust, en gek genoeg ook meer vertrouwen.

Arjen Oldenhuis, Rotterdam

Positief en opbeurend

In een tijd waar alles snel, groots en meeslepend lijkt te zijn en veel mensen elkaar negatief bejegenen, ben ik elke dag weer verheugd om de Column in... te lezen op O&D. Klein nieuws met vaak een grote impact op de betrokkenen. Ik vond de bijdrage van Margriet Oostveen in Breukelen weer heerlijk positief en opbeurend. Bedankt!

Margaret Tjeerdsma, Arnhem

Tennis

Het verslag van de heren enkelspelfinale (Sport, 6 juni) ging voornamelijk over een tennisser die niet in die finale stond, zelfs het hele toernooi niet speelde. Dan kun je niet erg je buik inhouden over privé voorkeuren. Een verslag over de Champions League-finale tussen twee Spaanse clubs gaat toch ook niet over Feyenoord en hoe leuk het zou zijn als ze er eens in zouden staan? Het is meer een opdringerig soort mythevorming, zoals ook geen voorbeschouwing over een WK voetbal schijnt te kunnen zonder het eeuwige gedweep met Brazilië.

Jan Willem Wilkens, Alkmaar

Novak Djokovic won zondag voor het eerst in zijn carrière Roland Garros. Beeld AFP

Armeense genocide

'We moeten de Turken niet onnodig bekritiseren', onder die veelzeggende titel verscheen op 5 juni een artikel van de historicus Dirk-Jan van Baar op de site van de Volkskrant. Van Baar hekelde de erkenning door verschillende Europese parlementen van de Armeense genocide; een moordcampagne die honderd jaar geleden plaatsvond in het Ottomaanse Rijk, de voorloper van het moderne Turkije. Hoewel academici wereldwijd de volkerenmoord als een historisch feit zien, noemt Van Baar het 'contraproductief' om hierover te spreken.

Dit 'wroeten in andermans verleden' zou slechts tot 'misverstanden' kunnen leidden, aldus de historicus. Ik vraag de lezer na te denken over het volgende: stel dat een historicus in een gerespecteerde krant zou pleitten om het vooral niet over de Holocaust te hebben omdat dit bepaalde mensen voor het hoofd zou stoten. Hoogstwaarschijnlijk zou dit het vroegtijdige einde van de carrière van de desbetreffende historicus inluiden. Ik zie niet in waarom men Van Baars pleidooi voor genocide-ontkenning minder kritisch zou ontvangen.

Thierry van Dijk, universiteit van Boekarest, Roemenië

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.