De hofstad is trots op majesteit

'Viva de koningin' klinkt het na de toespraak van Beatrix. 'De leden van het koningshuis zijn arbeiders. Ze verdienen veel geld voor ons land.'

DEN HAAG - 'In Amsterdam worden ze gekroond, in Delft begraven. Maar bij ons in Den Haag wonen en werken ze.' Puntiger kan een chique Haagse dame de trotse band tussen het koningshuis en Den Haag niet verwoorden. In herberg 't Goude Hooft, op een steenworp van paleis Noordeinde, drinkt ze koffie met een vriendin. Over een uurtje zal koningin Beatrix haar toespraak houden, maar de het tweetal vermoedt de inhoud al: 'Majesteit gaat aftreden.'

Met recht en rede wordt Den Haag de hofstad genoemd. In het centrum ligt paleis Noordeinde, waar de koningin werkt; op de grens met Wassenaar staat paleis Huis Ten Bosch, waar ze woont. De Gouden Koets rijdt hier elke Prinsjesdag over het Lange Voorhout naar de Ridderzaal. De dochters van Willem-Alexander en Máxima zijn in het Haagse Bronovo Ziekenhuis geboren.

Koningin Juliana en prins Bernhard woonden dan wel op paleis Soestdijk, de koninklijke band met Den Haag bestaat sinds lang. Dit jaar viert de stad uitbundig tweehonderd jaar koninkrijk; een van de hoogtepunten moet een spektakelvoorstelling worden op het strand van Scheveningen. Acteur Huub Stapel heeft de hoofdrol als Willem Frederik van Oranje-Nassau. Die kwam in 1813 op Scheveningen aan na jaren ballingschap in Engeland.

'Rob! Rob! Het geluid moet aan!' Het is zeven uur, de barman van café De Landman aan de Denneweg haast zich terug naar de afstandsbediening op de bar. Aan de muur hangen staatsieportretten van Beatrix en Juliana, een portret van Willem-Alexander en Máxima, plus koninklijke familiekiekjes.

Als de koningin op tv haar vertrek daadwerkelijk aankondigt, is het muisstil. 'Nou, de kogel is door de kerk. Zullen we even huggen?', wordt er gegrapt als even later het Wilhelmus klinkt. 'Viva de koningin!'

'De leden van het koningshuis zijn arbeiders. Ze verdienen veel geld voor ons land', zegt aan de bar Ronald van Someren. 'Kijk maar wat het betekent als ze zo'n staatsbezoek doet in Singapore en Brunei. Beatrix doet dat heel goed.'

Ook geen kwaad woord over Willem-Alexander. 'Tsja, hij was natuurlijk naïef toen hij zei dat zijn schoonvader niks wist van die verdwijningen in Argentinië', zegt Van Someren. 'Maar het bewees vooral dat hij gek is op zijn meissie. Het is niks vergeleken met alle heisa met het Britse of Belgische koningshuis.'

Lang blijft de ernst niet hangen in De Landman. De tv gaat uit en uit de geluidsinstallatie schalt André van Duin met zijn carnavalsnummer De Warme Balletjes van de Koningin: 'De Koningin werd jarig en ze zei: wel potverdrie/ Ik wil dit jaar geen feest met weer paté en Franse brie (...) Toen heeft ze in de keuken zelf de koekenpan gepakt/ En draaide eigenhandig van die balletjes gehakt.'

In de stad is het stil na de aankondiging van de abdicatie, maar een herfstige maandagavond leent zich dan ook niet voor feestvertoon. Voor het hek van paleis Noordeinde maken toeristen uit Zaragoza in het donker foto's van elkaar. Ze hebben het laatste nieuws nog niet gehoord. Even is er verwarring: 'Is jullie koningin dood? Waarom komen de mensen hier dan geen bloemen neerleggen?'

'Jullie krijgen vast een betere koning dan wij', zegt een andere Spanjaard als het misverstand uit de wereld is. Hij verwijst naar Juan Carlos, die vorig jaar in opspraak raakte nadat hij op olifantenjacht in Botswana was gegaan. 'Voor mijn eigen koning kan ik me alleen maar schamen.'

Den Haag profiteert van de fysieke aanwezigheid van het koningshuis, zegt oud-wethouder en citymarketeer Frits Huffnagel. 'Buitenlandse toeristen in Amsterdam komen toch altijd even naar Den Haag. Ik heb heel wat keren moeten uitleggen waarom Amsterdam de hoofdstad is, terwijl de koningin en de regering in Den Haag zitten.'

Huffnagel vertelt de anekdote van twee toeristen die op een camping in de duinen zaten. Elke dag hingen daar briefjes met activiteiten, zoals een excursie naar de molens van Kinderdijk. De twee besluiten op aanraden van de campingbaas naar Den Haag te gaan, om de Gouden Koets te zien op Prinsjesdag.

Huffnagel: 'Ze zwaaien naar de koets, genieten van alle pracht en praal. Een dag later staan ze weer bij die campingbaas en vragen: waar was die optocht precies, want we willen het nog een keer zien. Ze dachten dat we dat elke dag zo deden.'

Spaanse toerist bij Paleis Noordeinde

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden