De herontdekking van de eierdoos

Sommige dingen moeten van de mode, andere zijn verboden. Mannen mogen geen jurk aan en de paus geen broek. Afwijken van wat mode is, daar durft bijna niemand ook maar aan te denken....

WOUTER KLOOTWIJK

We zijn volkomen vertrouwd met de eierdoos. Zo vertrouwd dat het in onze gezamenlijke hersens niet opkomt dat je in zo'n ding ook iets anders kan verpakken. Dat hoort niet. Zo oud als deze geniale verpakking is, zo lang duurde het voor ze ontdekt werd. Dat wil zeggen, voor iemand buiten de eierhandel in de gaten kreeg wat je nog meer van eierdozenkarton kan maken. Van armoedig oud papier, want meer is het niet eigenlijk.

Deftige spullen worden in piepschuim verpakt, tegen schade onderweg naar de bestemming. Een paar jaar geleden waagde een fabrikant van elektronische apparaten het een printer niet in piepschuim de wereld over te zenden, maar in eierdozenkarton. En vanaf toen veranderde er heel langzaam iets.

Het vriendelijke spul kreeg waardering en is nu zelfs in de mode. Eierdozenkarton heet officieel vormkarton en kan in elke vorm gegoten worden. Het wordt gemaakt van oud papier en hoeft na gebruik niet in de open haard, maar kan worden teruggestuurd naar de fabriek, die het weer in de pap doet.

Het is waarschijnlijk nooit precies te achterhalen wanneer de omslag zich voordeed. Maar op een dag werden verpakkingen van vormkarton opeens niet meer inferieur, armoedig en lelijk gevonden naast het prachtige, zuiver witte piepschuim. Nee, piepschuim werd ordinair. Vormkarton is modern.

Het reusachtige verpakkingsbedrijf Van Leer verspreidde tijdens de presentatie van de jongste jaarcijfers een foto van de nieuwste spaarlamp van Philips. Verpakt in een eierdoos van een dochter van Van Leer. Raak! Je ziet onmiddellijk de nieuwe tijd. Bloedmooie eenvoud. Een mooie lamp in een perfecte reiswieg.

Philips heeft er vijf jaar over gedaan. Eerst werd voorzichtig een video in het karton verpakt. Kijken of de klanten het pikten. Dat viel mee. Nu worden alle Philips-video's erin gestopt en ook het nieuwste scheerapparaat wordt in de gedroogde pulp gepresenteerd, eindelijk mag een man een jurkje aan.

Er zijn in de wereld maar een paar fabrikanten van vormkarton en een van de grootste is Leopack in Franeker, een dochteronderneming van Van Leer. Ze merken het goed, in Franeker. Opeens is vormkarton de trend en opeens stromen de aanvragen binnen, van mensen die iets in gedroogde papierpap te pakken hebben. Tientallen jaren niet aan gedacht, en nu willen ze allemaal tegelijk.

Grote ondernemers hebben ook een heel goede reden om het piepschuim eruit te gooien. Omdat de afvalstroom in Europa maar niet minder wordt - en verpakkingen zijn na gebruik bijna altijd alleen nog maar afval - willen overheden de leveranciers verplichten zelf hun troep weer terug te nemen en te verwerken. Dat zal ze leren. En ze leren snel.

Nog voor het zover is dat elke ondernemer tevens vuilnisman wordt, zijn vlug herenakkoorden gesloten waarbij fabrikanten beloven zelf hun afvalproductie te gaan beperken. Een van de slimme manieren om tot vermindering te komen, is overschakelen op mono-verpakkingen. Die bestaan uit maar één enkele grondstof.

Een zeldzaam achterlijk stuk verpakking is het drankblikje met een stalen buik en een aluminiumdeksel, zoals de meeste drankblikjes in Nederland. Als het staal van dat blikje al terugkomt bij de Hoogovens, gaat het aluminium verloren in de smeltkroes. Een blikje dat helemaal uit staal bestaat, is een mono-verpakking. En dus waardevoller.

Een apparaat, verpakt in piepschuim, gaat in een doos. Twee grondstoffen. De doos kan bij het oud papier, het piepschuim vult een extra vuilniszak of waait weg. Vervang je piepschuim door vormkarton, dan kan de hele verpakking in de oudpapiercontainer en hebben ze van Natuur & Milieu voorlopig weer even niks op ons aan te merken. En nu de eierdoos een beschaafd verpakkingsmateriaal geworden is dat toont, kunnen we aan het uitvinden.

Tijdelijke meubeltjes hadden we gedacht. Mensen met een baby hebben een korte periode in het kinderleven een zogenoemde reiswieg nodig. Het kind groeit eruit waar je bij staat. Dan moet de reiswieg naar zolder, waar hij 28 jaar blijft wachten op een kleinkind. Dat hoeft niet meer. We maken er een van vormkarton en doen hem na de reis bij het oud papier. Want wat is het verschil tussen een spaarlamp en een baby op reis?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden