De hel van Brown

Dan Browns nieuwste boek Inferno werd in New York gepresenteerd. De schrijver verscheen bij hoge uitzondering in het openbaar.

Met 200 miljoen exemplaren van zijn thrillers in omloop hoeft Dan Brown (48) zich geen zorgen te maken over de huur. Ook de recensenten zouden er voor de schrijver van De Da Vinci Code niet toe hoeven doen. Toch zegt Brown, woensdag tijdens een zeldzaam optreden in New York: 'Janet Maslin, I love you', tegen een recenscente van The New York Times. 'Dank je wel dat je begrijpt wat ik probeer te doen.'


Zijn nieuwe boek Inferno verscheen dinsdag. Het is opnieuw een puzzel annex thriller, en een eerbetoon aan Dante en zijn Goddelijke Komedie. Ook schrijft Brown over de grenzen van de overbevolking en het 'transhumanisme': de pogingen om de mensheid door genetische manipulatie te verbeteren. Voor controversiële onderwerpen - neem de vraag of Maria Magdalena en Jezus het met elkaar deden - is de schrijver nooit teruggeschrokken.


Brown leeft een teruggetrokken bestaan in de noordoostelijke staat New Hampshire. Zelden geeft hij interviews; zijn boeken moeten voor zichzelf spreken. Tijdens de toespraak in het Lincoln Center (cultureel centrum in New York) komt hij over als een ontspannen hoogleraar met zelfspot - als zijn hoofdpersoon Robert Langdon, dus.


Over de nieuwe thriller kan Brown niet veel zeggen, want de meeste toehoorders hebben het boek nog niet kunnen lezen. Elke opmerking zou een wending of code kunnen weggeven. Het nieuwe avontuur van de stoere geleerde Langdon, die zich als opgejaagd wild door Florence haast, zit er vol mee.


In plaats daarvan houdt Brown het bij wijsheden over het schrijversbestaan en de betekenis van zijn reputatie als 'supersterthrillerschrijver'. 'Ik kan maar één bestaan bedenken dat nog miserabeler is dan dat van de schrijver', zegt hij. 'En dat is het bestaan van de partner van een schrijver.' Voor zijn vrouw zegt het niets dat hij routineus jarenlang de New York Times-bestellerlijst aanvoert. 'Die positie heeft geen relevantie voor wie de vuilnis buiten zet of de afwasmachine leeghaalt.'


Zo is het gerenommeerde dagblad al twee keer genoemd. Brown noemt de krant een derde maal wanneer hij zegt: trek je als schrijver niets aan van de critici. 'Als je gelooft in de recensies die je geweldig noemen, word je lui. Als je het gelooft wanneer ze je slecht vinden, word je onzeker.' Kortom: 'Doe oogkleppen op en hoop dat mensen dezelfde boeken als jij leuk zullen vinden. Dat wil zeggen, de boeken die jij schrijft.'


Maar Janet Maslin wist een snaar te raken met haar recensie. Inferno werd als militair topgeheim bewaakt; geen woord mocht worden gelekt, wat tot Browns vreugde ook niet gebeurde. Toch kreeg Maslin tijdig een exemplaar in handen en ze was positief. De warrige en bombastische openingsscéne had haar weliswaar geërgerd, maar: 'Inferno zit stampvol trucs, en dat matige begin blijkt er één van te zijn', aldus Maslin. Ze prees 'de fenomenale research en de liefde voor weetjes die Browns verhalen voeden'.


De grondslag van zijn bekende mix van geschiedenis, religie, wetenschap en James Bond-achtige spanning werd in zijn kindertijd gelegd. Zijn moeder was een typische church lady: een orgel spelende kerkdame. Vader was wiskundeleraar. In dat spanningsveld tussen geloof en rationaliteit groeide Brown op met zijn broer en zus. 'Ik was als kind in de war', zegt hij. Maar hij is ook dankbaar, want nu zoekt hij constant naar 'de gaten in de wetenschap'.


De uitgever omschrijft Inferno als nóg meeslepender en prikkelender dan Browns eerdere werk. Dat kan Mary Higgins-Brown (66) niet geloven. Ze is speciaal met vriendinnen uit Iowa gekomen om de schrijver te horen. 'Bij Brown leer je veel en je kunt niet ophouden met lezen. Wie doet dat verder?' In het echt vond ze hem charmant, zegt ze met een exemplaar van Inferno onder de arm, dat werd geschonken aan wie 23 euro voor een toegangskaartje besteedde. 'Zijn moeder moet trots zijn.' Ook Tiago Guimaraes, een 27-jarige toerist uit Brazilië, staat tevreden buiten met zijn boek. 'Ik hou veel van Dante en van Brown', zegt hij. 'Nu komen ze samen.' Hij zucht. 'Een mooie dag.'


Het blad Businessweek stelde een serieus lijstje samen, dat illustreert hoe de Dan Brown-industrie blijft bloeien: 'Vijf zakelijke lessen' van Brown. Bovenaan: om creatief te zijn moet je misère aanvaarden. Op die stelling gaat Brown dinsdag uitvoerig in. Hij lijkt het idee dat schrijven leuk of makkelijk is voor eeuwig te willen begraven. Het is eenzaam en zwaar, zegt hij, om dan in te stemmen met George Orwell ('een pijnlijke strijd') en Franz Kafka ('een afdaling in het kille ravijn van de zelf').


De schrijver sluit af met vragen die online zijn gesteld door 13 duizend fans. De eerste vond hij vooral aardig: 'Beste mijnheer Brown, waarom bent u zo geweldig?' Minzaam grijnst de schrijver: 'Daar wilde ik de komende veertig minuten op ingaan.'


Credit: Releasedatum: Pi

Het mysterie dat Dan Brown in zijn boeken creëert, gebruikte hij ook rondom de release van Inferno. Vertalers zaten maandenlang opgesloten te werken, er rustte een streng embargo op de inhoud en de releasedatum, 14-5-'13, bleek een puzzel. De cijfers vormen een anagram van de eerste cijfers van het getal pi (3,1415), waarmee de omtrek van cirkels kan worden berekend. Dante, om wie het in Inferno draait, deelde de hel op in negen cirkels, waardoor op Brown-achtige wijze alles samenkomt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden