OverzichtHaga Lyceum

De Haga-saga: dit zijn de belangrijkste gebeurtenissen in de strijd om het omstreden islamitische lyceum

Bestuurders en politici willen het Haga Lyceum sluiten, de school spreekt van een heksenjacht en de AIVD had niets mogen zeggen over banden met terroristen. Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Kinderen in de pauze op het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

26 mei 2010 - Islamitisch College Amsterdam

Het Islamitisch College Amsterdam (ICA) sluit de deuren. Het ICA kampt al jarenlang met slechte inspectierapporten. Mede daardoor liep het aantal leerlingen zo ver terug dat de minister besluit bekostiging te staken.

Het met sluiting bedreigde Islamitisch College Amsterdam in 2010.Beeld ANP

27 oktober 2010 - Nieuwe aanvraag islamitisch onderwijs

De Stichting Islamitisch Onderwijs Amsterdam en Omstreken (SIO) wordt opgericht. In het bestuur zitten enkele personen die ook bij het ICA werkten. Op de achtergrond zijn de broers Soner en Son Tekin Atasoy de drijvende krachten. De stichting doet een aanvraag voor een nieuwe islamitische middelbare school in Amsterdam.

25 augustus 2011 - Toestemming voor SIO

SIO krijgt toestemming een nieuwe school te beginnen. Al snel laat de stichting weten het oude gebouw van het ICA in Amsterdam-West te willen betrekken. Lodewijk Asscher, destijds wethouder in Amsterdam, is niet enthousiast. Dit lijkt hem te veel op een doorstart van het geflopte ICA. Wie zegt dat de kwaliteit nu wel op orde is?

19 juni 2014 - Leve ISIS

‘Leve ISIS en in shaa Allah op naar Baghdad om dat schorem aldaar aan te pakken’, schrijft SIO-bestuurslid Abderazak Khoulani op Facebook. Het leidt tot veel ophef.

21 oktober 2015 - Gemeente treuzelt

De gemeente Amsterdam moet voor 1 augustus 2017 een pand beschikbaar stellen aan een nieuwe islamitische scholengemeenschap. Dat oordeelt de Raad van State. De gemeente treuzelde jarenlang bij het toewijzen van een schoolgebouw.

30 mei 2016 - Staatssecretaris weigert geld

Toenmalig staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) weigert geld beschikbaar te stellen voor de nieuwe islamitische middelbare school in Amsterdam. Volgens Dekker is het – na de extremistische uitspraken van Khoulani – onduidelijk of de school de ‘wettelijke burgerschapstaak’ kan vervullen. Nooit eerder sloot het ministerie de geldkraan nog voordat een school van start ging. Hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens spreekt over een ‘bokkensprong’, waarmee Dekker ‘probeert te ontkennen dat hij handelingsverlegen is’.

25 juli 2017 - SIO wint bij rechter

Na een lange juridische strijd doet de Raad van State een cruciale uitspraak: staatssecretaris Dekker heeft SIO ten onrechte subsidie geweigerd. De school kan per 1 september beginnen. ‘Ik heb nog altijd weinig vertrouwen in dit bestuur’, zei Dekker in een reactie. ‘Ik vind het dan ook frustrerend dat deze school nu kan starten. De rechterlijke uitspraak laat echter geen andere mogelijkheid.’

4 september 2017 - Protest op eerste schooldag

In Amsterdam opent na zes jaar juridische strijd dan toch een islamitische middelbare school: het Cornelius Haga Lyceum. Er is direct protest: op het dak staan leden van de extreem-rechtse beweging Identitair Verzet.

Op het dak van de nieuwe middelbare islamitische school protesteren twee mannen. Beeld ANP

7 maart 2019 - AIVD waarschuwt voor school

De gemeente Amsterdam en de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) publiceren brieven waarin zij hun grote zorgen uiten over het onderwijs op het Cornelius Haga Lyceum. Uit ambtsberichten van inlichtingendienst AIVD blijkt dat ‘richtinggevende personen’ op de school onder invloed zouden staan van ‘salafistische aanjagers’. Ook zouden ze banden onderhouden met het aan Islamitische Staat gelieerde Kaukasus Emiraat.  

21 maart 2019 - Atasoys zijn ‘richtinggevende personen’

NRC Handelsblad citeert uit het geheime ambtsbericht over het Haga Lyceum. De ‘richtinggevende personen’ blijken directeur-bestuurder Soner Atasoy en zijn broer Son Tekin Atasoy, die als beleidsmedewerker op de school werkt. De ‘salafistische aanjagers’ zijn de omstreden Britse shariageleerde Haitham al-Haddad, geschiedenisdocent Kasim Tekin, imam Abdullah Özütürk en Fouad el Bouch die preekt onder de naam Abu Hafs.

5 april 2019 - Ministerie zet Wet Bibop in

Het ministerie van Onderwijs wil een Bibob-toets voor het islamitische Cornelius Haga Lyceum. Dat is een onorthodox wapen: de Wet Bibob is bedoeld om zakelijke activiteiten van criminelen in de bovenwereld te dwarsbomen. Rechtsgeleerden spreken tegenover de Volkskrant van een ‘buitengewoon kwalijke stap’ van de overheid, en zelfs van een ‘bestuurlijke guerrillatactiek’.

23 april 2019 - Directeur verdiende te veel

Via NRC Handelsblad lekt informatie uit een tweede ambtsbericht van de AIVD. Daarin staat dat bijna eenderde van het schoolbudget in 2018 opging aan drie familieleden die werkzaam zijn op het lyceum. Eén van hen, directeur Soner Atasoy verdiende meer dan de wettelijke salarisnorm voor schoolbestuurders. De school stelt dat die fout al hersteld is en dat Atasoy een terugbetalingsregeling heeft. Met de aanstelling van familieleden is niets mis.

26 mei 2019 - Inspectie: geen salafisme

De advocaat van het Haga Lyceum citeert tijdens een bijeenkomst in De Balie uit een conceptrapport van de Onderwijsinspectie. Die concludeert dat het salafisme geen rol speelt in het onderwijs aan het Cornelius Haga Lyceum. Ook zijn er geen aanwijzingen dat de school met de rug naar de samenleving staat. 

15 juni 2019 - Niet alle aanjagers spraken met leerlingen

Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat de AIVD-informatie over de ‘salafistische aanjagers’ veel minder stellig is dan die begin maart naar buiten kwam. Zo hebben twee van de vier aanjagers geen contact gehad met leerlingen binnen de school. Verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper kwamen tijdens tientallen gesprekken met schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees hier over hun zoektocht naar 'de tyfusbewijzen’.

3 juli 2019 - Onderzoek naar werkwijze AIVD

De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) kondigt een onderzoek aan naar de manier waarop inlichtingendienst AIVD heeft geopereerd in de Haga-kwestie. In de maanden ervoor heeft de AIVD kritiek gekregen over de vermeende niet-rechtsstatelijke manier waarop de gebroeders Atasoy en de ‘salafistische aanjagers’ zonder bewijs zijn beschuldigd. ‘We moeten constateren dat we de maatschappelijke dynamiek niet voldoende hebben beheerst, gecontained’, zegt directeur-generaal Dick Schoof van de AIVD tegen de Volkskrant.

11 juli 2019 - Vernietigend inspectierapport

De Onderwijsinspectie openbaart een vernietigend rapport over het Haga Lyceum. Op de school zijn geen aanwijzingen gevonden voor salafistische invloeden en anti-democratisch onderwijs, maar de inspectie is wel zeer kritisch over de financiën, het bestuur en de contacten met mensen met extreme gedachten. Minister Slob reageert direct: ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zegt hij in een interview met de Volkskrant over zijn ‘voorgenomen aanwijzing’. Directeur-bestuurder Soner Atasoy is furieus. ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Minister Slob van Onderwijs staat in juni 2019 de pers te woord over het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam.Beeld ANP

17 juli 2019 - Haga-accountant: financiën op orde

De registeraccountant van het Cornelius Haga Lyceum stelt dat er niets mis is met de financiën van de school. Dat oordeel staat haaks op recente bevindingen van de Onderwijsinspectie, die spreekt van financieel wanbeheer.

16 september 2019 - Slob geeft aanwijzing

Minister Slob geeft de school een definitieve aanwijzing: binnen twee weken moet het Cornelius Haga Lyceum een voorstel doen voor een nieuwe interim-bestuurder, binnen vier weken moet deze bestuurder alle bevoegdheden overnemen. Gebeurt dat niet, dan draait het ministerie de geldkraan dicht.

14 oktober 2019 - Bestuurswissel vertraagd

Per brief laat het Haga Lyceum aan de minister weten dat de beoogde (en door de minister goedgekeurde) interim-bestuurder pas over enkele weken kan worden geïnstalleerd. Er is een wijziging van de statuten nodig, omdat die stellen dat bestuurders ‘belijdend moslim’ moeten zijn. Marcel Heuver is dat niet. Met deze manoeuvre lijkt het bestuur tijd te willen winnen in de aanloop naar de cruciale rechtszaak van 11 november, waarin het de inhoud van het inspectierapport zal aanvechten.

15 oktober 2019 - Minister: geldkraan op 1 december dicht

Minister Slob maakt bekend de geldkraan van het Cornelius Haga Lyceum per 1 december dicht te draaien, nu de school nog geen interim-bestuurder heeft aangesteld. Soner Atasoy is niet in paniek. Hij noemt het ‘positief dat de datum zo ver weg ligt’. Voor 1 december zal er immers meer duidelijkheid komen over de juridische procedures die de school nog voert. 

22 november 2019 - Raad van State fluit Slob terug

Minister Slob mag de geldkraan van het Cornelius Haga Lyceum niet per 1 december dichtdraaien. Bij het stopzetten van de bekostiging heeft Slob zich niet aan zijn eigen beleidsregels gehouden. Dit heeft de Raad van State in een voorlopige voorziening besloten. 

6 december 2019 - AIVD beging ‘doodzonde’ 

De veiligheidsdienst AIVD heeft onrechtmatig en onzorgvuldig gehandeld bij het uitbrengen van twee ambtsberichten over het Cornelius Haga Lyceum. Dit blijkt uit onderzoek van toezichthouder CTIVD. Zo zijn de beweringen over banden van de schoolleiding met terroristen ‘onvoldoende onderbouwd’. ‘Een doodzonde’, noemt CTIVD-voorzitter Nico van Eijk de onjuistheden in het ambtsbericht. ‘Als een overheid iets communiceert, moet dat kloppen. Dat geldt zeker voor de AIVD, die met geheime informatie werkt.’

9 december 2019 -  Rechter duikt in de details

De rechtbank in Amsterdam buigt zich over de details van de steeds complexer wordende zaak. De grote vraag ter zitting: gaf minister Slob de school terecht een aanwijzing? ‘Ik heb met de accountant van de school alle posten nagelopen’, zegt advocaat Wouter Pors van het Haga Lyceum. ‘En alles was rechtmatig.’

20 januari 2020 - Aanwijzing is onrechtmatig

Het Haga Lyceum krijgt wat lucht van de rechtbank, die oordeelt dat minister Slob nooit een aanwijzing had mogen geven. ‘De opdracht om een voltallig schoolbestuur te vervangen, is de meest ingrijpende beslissing die de minister op dit vlak kan nemen’, stellen de drie rechters. ‘Het door de rechtbank vastgestelde wanbeheer is aanzienlijk minder omvattend en minder ernstig dan de verwijten die de minister aan SIO heeft gemaakt.’ Slob gaat in hoger beroep.

25 mei 2020 - Bestuursvoorzitter schorst Atasoy vanwege ‘angstbewind’

Bestuursvoorzitter Mohammed Laamimach schorst directeur-bestuurder Soner Atasoy, na signalen dat Atasoy ‘een angstbewind’ voert. Ook zou de directeur-bestuurder de Onderwijsinspectie hebben afgeluisterd toen die de school binnenstebuiten keerde. Atasoy ontkent de beschuldigingen. De schorsing zou bovendien niet rechtsgeldig zijn, omdat Laamimach zelf kort daarvoor geschorst is.

10 juni 2020 - Rechter stuurt Atasoy naar huis

Wie is de baas bij het Haga Lyceum? Na tumultueuze weken, waarin elk bestuurslid door een ander is ontslagen, oordeelt de kortgedingrechter dat Atasoy en secretaris Sadrettin Karadag plaats moeten maken. Ze kunnen hun schorsingen en ontslagen nog aanvechten in een bodemprocedure.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden