De haas en de schildpad

ARM KPN. De afgelopen jaren nam de koninklijke onderneming tal van bedrijven over, en ze kocht voor miljarden guldens aan UMTS-licenties....

Piepend en knarsend is de hogesnelheidstrein tot stilstand gebracht. Dure overnames en deelnemingen hangen als een molensteen om de nek, de UMTS-licenties leveren nog lang geen geld op, en de beleggers hebben KPN liefdeloos laten vallen.

Nu het water KPN aan de lippen staat en het telecombedrijf om te overleven dringend een partner nodig heeft, is van snelheid geen sprake meer. Beoogd huwelijkskandidaat Belgacom heeft duidelijk een ander tempo.

'De Belgen maken geen vaart. Elke week dat de onderhandelingen langer duren, lopen de schulden bij KPN verder op', zegt Barthold Boreel van adviesbureau Boer & Croon, afdeling Corporate Finance +. 'En dat verzwakt KPN's onderhandelingspositie. België heeft nog wel een appeltje met Nederland te schillen, dus wellicht dat ook Belgacom de haast van KPN met enig genoegen aanschouwt.'

Denk niet dat de Belgen rustig duimen zitten te draaien. Aan weerszijden van de grens werken juristen en boekhouders keihard om honderden deadlines te halen. Stapje voor stapje komt zo het eindresultaat dichterbij. 'Ze hebben ongetwijfeld ook dit weekeinde keihard doorgewerkt, maar the man who says yes bij Belgacom heeft vast geen haast.'

Boreel, die tal van bedrijven bij fusies en overnames adviseert, weet als geen ander dat tijd in dit soort onderhandelingen een punt van onderhandeling is. 'Aanvankelijk loopt een proces heel gestructureerd. Geïnteresseerde kopers moeten bijvoorbeeld voor een bepaald tijdstip hun aanbod per fax hebben gedaan. Maar als twee partijen eenmaal exclusief met elkaar onderhandelen, zijn de deadlines rekbaar. Dan maar een weekje later klaar - omwille van de zorgvuldigheid. De eerste deadline is nooit de ultieme deadline', aldus Boreel.

Vaak wordt er achter de schermen weken-, maandenlang onderhandeld voordat beursgenoteerde ondernemingen hun fusie- of overnameplannen officieel wereldkundig maken. Maar Barthold Boreel signaleert dat bedrijven zichzelf de laatste jaren steeds vaker in de etalage zetten.

Zo kondigde uitgever VNU aan dat het zijn tijdschriften van de hand wilde doen, terwijl er op dat moment nog geen koper was. VNU wilde de belegger duidelijk maken hoe ze de aanschaf van het Amerikaanse marketingbureau ACNielsen ging financieren. Stork en Hagemeyer deden soortgelijke aankondigingen om hun strategie aan analisten en beleggers duidelijk te maken.

Boreel: 'Tien jaar geleden zou men zo'n mededeling van een bedrijf onverstandig hebben gevonden, want het leidde enkel tot onrust op de werkvloer. Inderdaad ontstaat er na zo'n bericht een geweldige behoefte om tempo te maken, zodat het personeel weer de rust krijgt om zonder onzekerheden door te werken.'

Toch is niet alle overnames en fusies alle zorgvuldigheid en tijd gegund. 'Als er echt gehold moet worden, als bij een onderneming paniek heerst omdat de surseance van betaling dreigt, als het bestuur honderd procent van zijn tijd met een reddingsplan in de weer is, dan kom ik de meest pregnante tijdsdruk tegen. Die processen hebben vaak iets ''god-zegene-de-greep-achtigs'' in zich.'

Zo ver is het bij KPN overigens nog niet. Gelukkig maar, ook voor Belgacom. 'Zulke toestanden zijn ook voor de koper vreselijk moeilijk. Hij moet zich baseren op gebrekkige informatie en loopt veel meer risico dan bij het overnemen van een bedrijf met marktconforme rendementen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden